aardrijkskunde_luchtdruk_deel 2

luchtvochtigheid

• lucht in troposfeer = vevat # waterdamp ( uitgedrukt in g/m³ )

= absolute luchtvochtigheid = Vabs

• hoe + temp, hoe + luchtvochtigheid (=/= dat er minder regen is maar gewoon dat het langer duurt vooraleer neerslag )

• Vrel = hoeveel waterdamp er in de lucht zit vergeleken met heoveel erin zou kunnen zitten => Vrel = ( Vabs/maximale hoeveelheid ) * 100

• bij heel koud weer kan de lucht maar een kleine heoveelheid waterdamp bevatten vooraleer er neerslag plaatsvind ( = wanneer Vrel 100% is )

• Vmax = de maximale hoeveelheid waterdamp die lucht kan bevatten vooraleer er neerslag plaatsvind afh. van temperatuur (= voordat verzadigt is natuurlijk )

condensatie van waterdamp

• lucht waarin Vmax bereikt is w. verzadigd genoemd ( Vrel is dan 100% )

• indien temp. zou dalen w. deel van waterdamp gecondenseert ( kan ook gebeuren doordat er extra waterdamp aan lucht w. toegevoegd ( bv.: door verdamping van oppervlaktewater ) ) => waterdruppels

• indien temp; lager dan 0°C => waterdamp verrijpen en ijskristallen w. gevormd => wolken of mist dicht bij aardoppervlak

verschillende agregatietoestanden

ijs naar water : bevriezen ( warmte komt vrij ) en smelten (

water naar damp : condenseren ( wwarmte komt vrij ) en verdampen

damp naar ijs = verrijpen ( warmte komt vrij )

ijs naar damp = sublimeren

dalende en stijgende luchtbeweging

• bij stijgende lucht ezt lucht uit waardoor ze afkoelt ( koude lucht kan minder waterdamp bevatten )

=> Vmax daalt en Vrel stijgt => lucht sneller verzadigd

daardoor ontstaat : condensatie, wolken, regen

• gebeurt vaak bij weerfronten/lagedrukgeieden en langs bergen ( lucht stijgt en koelt af en vormt dan wolken en regen etc. )

• ook aanvoer koude lucht of warmteverlies door uistraling vanuit het aardoppervlak kan temperatuur doen dalen en condenseren

---

• dalende lucht => lucht word samengedukt en temperatuur stijgt

• kan meer waterdamp bevatten => Vmax stijgt en Vrel daalt => lucht w. onverzadigd => wolken verdwijnenen en lucht w. droger

condensatiekernen

= kleine stofdeeltjes ( superklein = 1um (=micrometer) )

• waterdamp condenseert moeilijk zomaar “in het niets”

=> waterdamp plakt eerst aan zo klein korretje en daarna begint het daarmee een waterdruppel/ijskristal te vormen

• komen in atmosfeer door vulkaanuitbarstingen, bosbranden, uitstoot industire en andere menselijke activiteiten etc.

wolkentypes

• bestaan uit waterdruppels en of ijskristallen, gevormd door condensatie of verrijping van waterdamp

• basisindeling gebaseerd op uitzicht :

1. cumuluswolken verticale ontwikkeling en hebben randen

2. stratuswolken horizontaal uitgesmeerd

• ook onderscheden obv hoogte

3. hoge wolken ( +5000m ) = “cirro'“ => altijd uit ijskristallen

4. middelhoge wolken ( tussen 2000-7000m ) = “alto'“

5. lage wolken ( kleiner 200 ) geen voorvoegsel; vooral waterdruppels tenzij koud weer

6. zeer dunne hoge wolken = cirrus zonder cumulus of stratus )

7. indien neerslag uit wolk = nimbo als voorvoegsel bij stratus en nimbus bij achtervoegsel cumulus

8. columonimussoms gepaard met ondweer (donder, bliksem, mogelijk hagel, hevige windstoten )

neerslagvormen

• er valt niiet uit eleke wolk neerslag ; pas wanneer druppels amenvloeien of ijskristallen vergroten en ze dus voldoende groot ( en zwaar ) w. om te vallen

• gematigde gebieden => neerslag start in trpoosfeer ( soms met vallen sneeuw zelfs in zomer )

=>temperatuur onderkant van troposfeer bpeaalt welke neerslag aardoppervlak bereikt

• 2 vormen neerslag bekend : regen ( = gesmolten sneeuwvlokken bij vallen ) ) en sneeuw ( bestaat uit ijskristalen )

aanvriezende regen en ijsregen

• naast ook andere neerslagvormen zoals aanvriezende regen en ijsregen

• ontstaan indien temperatuur <0°C ( neerslag onderweg wel luchtlaag gepaseerd warmer dan 0°C )

=> temperatuurinversie , onderste luchtlaag stijgt temperatuur met de hoogte, sneeuwvlokken smelten in de warmere tussenlaag

• ijsregen is regendruppen in onderste laag onder warmere tussenlaag weer bevrokren => ijskorrel gevormd

• bij aanvriezende regen raakt neerslag aardoppervlakt in vloeibare toestand maar daarna wel bevriezen => = ijzel

neerslag bij fronten

• meeste weeerkaarten rode, blauwe en paarse lijnen ( vaak in buurt lagedrukkern ) , lijnen = fronten

ontstaan daarvan :

• tussen 40°N en 65°N koude lucht uit noorden met warme lucht uit de subtropen ( beide luchtsoorten mengen zich niet )

• grensvlak tussen beide luchtsoorten w. een vfront genoemd =>in deze gebieden vaak (+) naast elkaar => hele zone = polaire frontzone

= continue veranderingen ( frontzone, fronten splisen, vloeien samen etc. )

• wamre zijde aan front => warme lucht omhoog ( gedwongen door koude luchtmassa eronder ) => stijgende lucht koelt af => waterdamp in lucht gecondenseer ( en waterduppels gevormd ) front gekenmerkt door veel bewolking en vaak ook neerslag

drie soorten fronten

1. warmtefront : warme lucht uit zuiden richting koude lucht ( kuoude lucht weggeduwd door warme lucht => warme lucht langs front naar boven symbool = halve cirkel + rood ( rgeeft aan van welke richting beweegt )

2. koufront : koude lucht verdrijft warme, warme gedwongen stijgen, blauwe kleur en symbool driehoek

3. occlusiefront : warmtefrnt als gevolg van koufront ( beweegt sneller ) => warmtefront w. ingehaald en beide fronten smelten, parse kleur en afwisselend halve cirkels en driehoekjes

zie afbeelding boek p.163

extra informatie fronten

front = botsing tussen luchtmassas met verscihllende kenmerken die niet met elkaar mengen = grensvlak

• bij wisselvallig weer voornamelijk

• botsing koude en warme luchtmassa = storing ( zie afbeelding ppt )

• front = veel wolken

• verschillende luchtsoorten niet zommaar mengen, duideljijke overgang koude naar warme lucht

• koufront is aggresiever ( warme lucht hoogte => meer wolke, meer neerslag, hevigere nerslag en soms onweer en hagel )

• vaak boven atlantische oceaan en dan met westewind over west europa

frontale depressie ( niet )

• = lagedrukgebieden waar 1/+ fronten vasthangen ( over atlantische oceaan anar europese vasteland )

verschillende stappen :

1. frontale depressie nadert streken en trket eerst warmtefront over , bewelking w. steeds lager, dikker en donkerder => start regen en vaak licht/matig

2. achter warmtefront tijdelijk droger & ± hoge tmeperaturen ( gebied = warme sector )

3. na warme sector koufront => matig/intense neerslag, temperatuur daalt bij doortocht vankoufront

4. koufront voorbij, klaart meestal op, bui wel nog mogelijk

hoe beinvloed luchtdrukgebieden het weer en klimaat - start

• onze gebiedern grote weersveranderingen => verplaatsing luchtdrukgebieden en veranderingen windrichting

• algemeen op aarde redelijk vast patroon ( gemiddelde ligging gebieden en windrichtingen beinvloed neerslagverdeling )

hoge en lage drukgebieden basis

• luchtdruk gewicht van massa lucht op oppervlak in hPA ( gem. = 1013 hPa )

• varierend en meestal tussen 950 en 1050, in kern van orkanen luchtdruk lager dan 900

• meer dan 1013 hogedrukgebieden/maxima/anticyclonen, in hogedrukgebieden daalt lucht in lagedrukgebieden/minima/depressies is luchtdruk lager dan 1013 en stijgt lucht

• gebieden lucht afkoelt => hogedurukgebied

• gebied lucht opwarmt => lagedrukgebieden

• delen van luchtdrukgebied waar hoogst/laagst = kern van hoge/lage druk ( aangeduid met H voor hoge en L voor lage )

• tussen en rond luchtdrukkernen isobearen ( punten verbinden eenezlfde luchtdruk )

ontstaan gebieden door temperatuurverschillen ( stap 1 en 2 )

1. 2 luchtkolommen zelfde breedte en hoogte, elk punt in kolom = luchtmolecule, massadichtheid bij beide (=), in deze fase geen druk en temperatuurverschil

2. temperatuur in kolom 2 toeneemt => luchtmolecule sneller ewegen ( deel naar hogere luchtlagen ) => luchtkolom zet uit en massadichtheid neemt

afkoeling bij 1ste kolom => molecule dichter op elkaar, luchtkolom krimpt => massadichtheid neemt toe (luchtdruk op aardoppervlak blijf (=)

=> 2de kolom nu wel grotere luchtdruk dan 1ste in de hoogte

ontstaan van hoge en lagedrukgebieden door temperatuurverschillen stap 3 en 4

3. door luchtdrukverschil => luchtmolecule 2de kol