İnformatika və İKT-nin Əsasları Flashcards

Bu flashcard-lar transcript daxilindəki informatikaya dair əsas terminləri, aparat və proqram təminatı, şəbəkə protokolları və distant təhsil anlayışlarını əhatə edir.

ASCİİ

Bir hərfi və ya simvolu kodlaşdırmaq üçün $8\,bit$ informasiya tələb edən beynəlxalq kodlaşdırma sistemi.

Baza Protokolu (TCP/IP)

İnternetdə məlumat ötürülməsini təmin edən əsas və fundamentall protokol yığını.

POP3

İnternetdə elektron məktubların (e-mail) alınması üçün istifadə olunan protokol.

SMTP

İnternetdə elektron məktubların (e-mail) göndərilməsi üçün istifadə olunan protokol.

Kodlaşdırma metodu

Verilənlərin şərti simvollar vasitəsilə ifadə edilməsi prosesi.

Bit

İnformasiyanın ən minimal ölçü vahidi boıub, ikilik say sisteminin bir mərtəbəsini ifadə edir.

Unicode

Hər bir simvola $2\,bayt$ ($16\,bit$) yer ayıran və daha geniş simvol dəstini dəstəkləyən kodlaşdırma sistemi.

Spam

Sifarişsiz poçt ünvanına gələn reklam xarakterli arzuolunmaz məktublar.

Domen

Şəbəkədə istifadəçi kompüteri ünvanının bir hissəsi olan iyerarxik adlandırma sistemi.

Analoq-kod çeviricisi

İnformasiyanın kəsilməz (analoq) formasından diskret (rəqəmsal) formaya çevrilməsini təmin edən qurğu.

Subject (Mövzu)

Elektron məktubda məktubun məzmunu haqqında qısa məlumatın yerləşdiyi sahə.

Provayder (Provider)

İnternet xidmətlərini təchiz edən və istifadəçilərin şəbəkəyə qoşulmasını təmin edən təşkilat.

WWW (World Wide Web)

Dünyanı bürümüş hörümçək toru mənasını verən, hiper-mətn sənədlərindən ibarət qlobal informasiya məkanı.

Fiberoptik kanal

Siqnal daşıyıcısı olaraq işıq şüasından istifadə edən yüksək sürətli rabitə kanalı.

İP-ünvan

İnternet şəbəkəsinə qoşulan hər bir kompüterin nöqtələrlə ayrılmış $0$ ilə $255$ diapazonunda olan dörd rəqəmdən ibarət ünvanı.

Marşrutizator (Router)

OSİ modelinin şəbəkə səviyyəsində işləyən və paketlərin ötürülməsi üçün optimal yolu seçən qurğu.

Skaner

İnformasiyanı qrafik formada (və ya kağızda olduğu kimi) kompüterə daxil edən qurğu.

Lokal şəbəkə (LAN)

Bir binada və ya bir müəssisə daxilində məhdud ərazidə kompüterləri birləşdirən şəbəkə.

Brauzer

Veb-səhifələrə baxmaq üçün istifadə olunan proqram təminatı (məsələn, Internet Explorer).

ARPANET

İnternetin 1969-cu ildə yaradılmış ilk tarixi adı.

Distant təhsil

Müəllim və tələbənin coğrafi cəhətdən uzaq məsafədə olduğu, tədrisin İKT vasitəsilə həyata keçirildiyi təhsil forması.

Ana plata

Kompüterin bütün daxili və xarici qurğularını bir-biri ilə əlaqələndirən mərkəzi lövhə.

BİOS

Daimi yaddaş qurğusunda yerləşən və kompüterin ilkin yüklənməsini təmin edən bazis giriş-çıxış sistemi.

Keş-yaddaş (Cache)

Əməli yaddaşla prosessor arasında bufer rolunu oynayan və sistemin işləmə sürətini artıran sürətli yaddaş.

Evristik Antivirus

İndiyə kimi məlum olmayan virusları da davranışlarına görə aşkar edə bilmək xüsusiyyətinə malik antivirus proqramı.

Şlüz (Gateway)

Müxtəlif protokollarla işləyən bir neçə lokal şəbəkəni bir-biri ilə əlaqələndirən qurğu.

Kolontitul

MS Word-də mətnin əsas məzmununa daxil olmayan və hər səhifədə təkrarlana bilən sərlövhə yazıları.

Keys (Case) texnologiyası

Xüsusi tədris-metodik materialların dəst şəklində komplektləşdirilərək müstəqil mənimsənilməsi üçün öyrənənə göndərilməsi metodikası.

Modem

Rəqəmsal siqnalları analoq siqnallara və əksinə çevirərək telefon xətləri vasitəsilə məlumat mübadiləsini təmin edən qurğu.