Psychological and Sociological Aspects of Entrepreneurship

Flashcards covering the psychological, sociological, and organizational foundations of entrepreneurship based on SGH lecture notes.

Koncepcja behawioralna

Psychologiczna teoria zakładająca, że środowisko zewnętrzne znacząco wpływa na ludzkie działania poprzez pozytywne i negatywne wzmocnienia, ignorując wewnętrzne procesy myślowe.

Koncepcja kognitywna

Teoria zakładająca, że ludzie są inteligentnymi i twórczymi istotami zdolnymi do abstrakcyjnego myślenia, przetwarzania informacji i adekwatnych reakcji na podstawie zdobytych danych.

Koncepcja humanistyczna

Teoria związana z Abrahamem Maslowem i Carlem Rogersem, zakładająca, że ludzie są z natury dobrzy, unikalni i mają nieodpartą zdolność do samorozwoju oraz potrzebę poszanowania.

Koncepcja psychodynamiczna (psychoanalityczna)

Teoria Sigmunda Freuda sugerująca, że osobowość składa się z trzech współdziałających elementów: ID, EGO i SUPEREGO.

ID

Część psychiki odpowiedzialna za pierwotne pragnienia (libido), instynkty i namiętności, działająca zgodnie z zasadą przyjemności.

EGO

Komponent mediujący między impulsywnymi żądaniami ID, moralnymi wymaganiami SUPEREGO i rzeczywistością.

SUPEREGO

Część osobowości odpowiedzialna za normy moralne i sumienie, kontrolująca ID, by określić, co jest 'dobre' lub 'złe'.

Homo oeconomicus

Teoretyczna konstrukcja w ekonomii opisująca 'racjonalnego człowieka', który zawsze działa w celu maksymalizacji zysków i podejmuje decyzje wyłącznie na podstawie wartości ekonomicznych.

Homo sustinens

Rozszerzone podejście do człowieka ekonomicznego, które uwzględnia 'indywidualną racjonalność', w tym emocje, etykę, nawyki i wymiary ekologiczne w podejmowaniu decyzji.

Potrzeby wzrostu

Potrzeby w hierarchii Maslowa, które działają na zasadzie 'im więcej, tym lepiej', zapewniają pozytywne emocje i są niezależne od środowiska.

Cechy biogeniczne

Fizjologiczne podstawy osobowości, w tym płeć, wzrost, kolor skóry i kolor oczu.

Refleksyjna jaźń (Jaźń odzwierciedlona)

Zbiór idei o sobie, formowanych na podstawie postrzeganych reakcji i ocen innych.

Temperament

Zespół cech psychicznych w dużej mierze określonych przez geny i podstawowe cechy psychomotoryczne.

Sangwinik

Jeden z 4 typów osobowości Hipokratesa; towarzyski, optymistyczny i dynamiczny, ale często charakteryzujący się 'płomiennym' entuzjazmem i egocentryzmem.

Melancholik

Jeden z 4 typów osobowości Hipokratesa; kreatywny i pomocny idealista, który często ma niskie poczucie własnej wartości, skłonny do narzekania i preferujący pracę w pojedynkę.

Flegmatyk

Jeden z 4 typów osobowości Hipokratesa; spokojny, cierpliwy i ostrożny; introwertyczny obserwator, który doskonale radzi sobie w rutynowych zadaniach.

Choleryk

Jeden z 4 typów osobowości Hipokratesa; energryczny ekstrawertyk i urodzony lider, skoncentrowany na celach, impulsywny i często pracoholik.

Socjalizacja

Proces, w ramach którego jednostka internalizuje normy społeczne i zasady etyczne, podzielony na podstawowy (dzieciństwo/rodzina) i wtórny (całokształt życia/instytucje) etap.

Efekt halo

Skrzywienie percepcyjne, w którym jedna pozytywna lub negatywna cecha (jak wygląd) prowadzi do automatycznego przypisywania innych, niezwiązanych cech tej osobie.

Asertywność

Zdolność do konstruktywnego wyrażania opinii, uczuć i pragnień z poszanowaniem innych z odmiennymi poglądami.

Przedsiębiorczość

Zestaw nabytych cech charakteru umożliwiających efektywne podejmowanie decyzji w warunkach rynkowych oraz elastyczność w zmieniających się okolicznościach.

Konflikt ról

Sytuacja, w której rola społeczna jest wewnętrznie niespójna lub sprzeczna, powodując napięcie i zmuszając jednostkę do zaniedbania niektórych oczekiwań w celu spełnienia innych.

Decyzyjne role Mintzberga

Rola menedżerska związana z innowacjami (przedsiębiorca), alokacją zasobów, łagodzeniem konfliktów i negocjacją.

Kariera proteuszowa

Współczesny elastyczny model kariery, w którym jednostka, a nie firma, zarządza swoją ścieżką zawodową poprzez ciągły rozwój osobisty.

Eustres

Stres krótkoterminowy, mobilizujący, który motywuje jednostkę i prowadzi do osobistego wzrostu.

Dystres

Negatywny stres, który trwa długo lub jest zbyt intensywny, potencjalnie prowadząc do rozproszenia uwagi i dezorientacji.

Pozytywna reewaluacja

Strategia radzenia sobie ze stresem polegająca na identyfikowaniu korzyści lub nauk wyciągniętych z trudnej sytuacji.

Zasada Pareto

Reguła stwierdzająca, że $20\%$ wysiłków zazwyczaj produkuje $80\%$ wyników.

Teoria dwuczynnikowa Herzberga

Podkreśla, że motywacja w miejscu pracy jest napędzana przez 'czynniki higieniczne' (jak wynagrodzenie) i 'czynniki motywujące' (jak uznanie i odpowiedzialność).

Teoria X i Teoria Y

Teorie Douglasa McGregora, gdzie X zakłada, że pracownicy są leniwi i potrzebują kontroli, podczas gdy Y zakłada, że są kreatywni, ambitni i samodzielnie zmotywowani.

Krąg konfliktu Moore'a

Ramowy zarys identyfikujący rodzaje konfliktów: relacyjne, danych, interesów, strukturalne i wartości.

Kompromis

Rozwiązanie konfliktu osiągnięte poprzez wzajemne ustępstwa obu stron.

Synergia

Zjawisko, w którym połączony wysiłek zespołu przynosi lepsze wyniki niż suma wysiłków indywidualnych, wyrażane jako $1 + 1 = 3$.

Model Tuckmana

Pięć faz rozwoju zespołu: Formowanie, Burza, Normowanie, Wykonywanie i Rozstanie.

Socjalne lenistwo (efekt Ringelmanna)

Zjawisko, w którym jednostki wkładają mniej wysiłku w grupie, ponieważ odpowiedzialność osobista za wyniki jest rozproszona.

Myślenie grupowe

Niebezpieczna sytuacja, w której pragnienie harmonii w zespole powoduje, że członkowie przestają myśleć krytycznie i akceptują błędne decyzje.

Mobing

Systematyczne i chroniczne psychologiczne nękanie w miejscu pracy, mające na celu upokorzenie, zastraszenie lub poniżenie pracownika.