Pijler 1: burgerschapsparadigma en vraaggericht werken

AW1

Wat is het medisch model? + kenmerken

• model dat vertrekt vanuit de benadering waarbij moeilijkheden of afwijkingen voornamelijk worden verklaard vanuit stoornissen, beperkingen of disfuncties in het lichamelijk of psychisch functioneren van het individu

• centraal: diagnostiek en behandeling

  • vastgestelde diagnose vormt het uitgangspunt voor gerichte interventies (zoals ondersteuning, therapievormen of gespecialiseerde behandelingen)

  • effectiviteit van deze behandelingen wordt vaak beoordeeld op basis van vermindering van klachten of symptomen + het verbeteren van individueel functioneren

• Professional neemt de rol van expert op zich (beschikt over kennis en beslissingsmacht)

  • geen cliënt, maar patiënt die gezien wordt als zorgontvanger

  • relatie is hiërarchisch

  • zorg wordt geleverd vanuit aanbod

  • patiënten hebben slechts beperkt invloed op de zorg die ze ontvangen

• segregatie: afzonderlijke instellingen, los van de samenleving

  • groepsbenadering: patiënten worden in groepen behandeld volgens algemene richtlijnen

  • persoonlijke behoeften en wensen van de patiënt spelen een ondergeschikte rol

• rol van de patiënt= passief

• focus ligt op het voldoen aan de norm van de maatschappij

Wat is het burgerschapsparadigma?

• model dat naar de cliënt kijkt als een volwaardig individu met eigen wensen, mogelijkheden en rechten

• Ondersteunen van de cliënt in het verbeteren en behouden van de kwaliteit van bestaan

• Centraal: eigen regie

  • de cliënt bepaalt welke zorg en ondersteuning die nodig heeft, met de zorgverlener als ondersteunende partner

  • Vraaggerichte benadering: de zorg wordt afgestemd op de persoonlijke wensen van de cliënt

• Inclusie: er wordt gestreefd naar een situatie waarin de cliënt volledig deelneemt aan de samenleving

  • zorg en ondersteuning wordt geïntegreerd in het dagelijks leven van de cliënt, met als doel het bevorderen van zelfstandigheid en maatschappelijke participatie

• Nadruk op individuele zorg

  • ruimte voor maatwerk

  • flexibel traject dat voortdurend kan worden bijgesteld

• Cliënt wordt gezien als een co-expert (heeft kennis over de eigen behoeften, voorkeuren en leven)

• doel: kwaliteit van bestaan verbeteren of behouden

Wat wordt in de praktijk gebruikt? Medisch model of burgerschapsparadigma?

Een combinatie van de 2 benaderingen. Het is belangrijk om te erkennen dat de keuze tussen de modellen kan variëren afhankelijk van de aard van de beperkingen, krachten en de persoonlijke voorkeuren van de betrokkenen.

Wat is kwaliteit van bestaan?

Verwijst naar de mate waarin een persoon zijn leven als waardevol en betekenisvol ervaart. Het gaat niet alleen om zorg krijgen, maar om hoe iemand leeft, zich voelt en kan deelnemen aan de samenleving.

Uitgangspunten/kenmerken van ‘kwaliteit van bestaan’

• holistische mensvisie: mensen worden niet gezien als hun probleem, maar als personen met gevoelens, relaties, mogelijkheden en wensen

• wisselwerking tussen het individu en zijn context (wonen, gezondheid, inkomen, onderwijs, sociale relaties, etc. spelen hierbij een rol)

• subjectief: wat voor de ene persoon belangrijk is, is niet meteen voor de andere ook even belangrijk

• zelfbepaling: mensen hebben inspraak in hun eigen leven en keuzes, ook wanneer ze ondersteuning nodig hebben

Domeinen van Shalock en Verdugo voor kwaliteit van bestaan (vormen samen levenskwaliteit)

• emotioneel welbevinden: hoe voelt iemand zich? (veiligheid, rust…)

• interpersoonlijke relaties: contacten met vrienden, familie en andere belangrijke personen

• materieel welbevinden: wonen, inkomen en basisvoorzieningen

• lichamelijk welbevinden: gezondheid, zorg en comfort

• persoonlijke ontwikkeling: leren, groeien en het ontwikkelen van vaardigheden

• zelfbepaling: keuzes kunnen maken en gehoord worden in beslissingen over het eigen leven

• sociale inclusie: erbij horen en kunnen deelnemen aan de samenleving

• rechten: respect, privacy, bescherming tegen uitsluiting of misbruik

Wat is de behoeftepiramide van Maslow?

Wat is empowerment?

Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen greep krijgen op de eigen situatie en hun omgeving. Dit gebeurt via het verwerven van controle, het aanscherpen van kritisch bewustzijn en het stimuleren van participatie.