4.1

Wymień 6 funkcji wody w roślinach

1. Jest rozpuszczalnikiem substancji hydrofilowych, dlatego jest środowiskiem reakcji biochemicznych

2. Jest substratem fotolizy zachodzącej podczas fotosyntezy

3. Odpowiada za utrzymanie turgoru komórek i tkanek.

4. Umożliwia szybki wzrost wydłużeniowy komórek

5. Bierze udział w transporcie substancji mineralnych i organicznych w obrębie rośliny

6. Chroni tkanki przed przegrzaniem w wyniku zbytniego nasłonecznienia

Opisz 3 etapy transportu wody w roślinie

1. Pobranie wody z roztworu glebowego i jej poziomy transport wpoprzek tkanek korzenia.

2. Pionowy transport wody z korzeni poprzez łodygę do liści zachodzący w elementach przewodzących drewna (cewkach i naczyniach)

3. Poziomy transport wody przez tkanki liścia zakończony transpiracją lub gutacją

W której strefie korzenia pobieranie wody z roztworu glebowego zachodzi najintensywniej?

w strefie włośnikowej korzenia

Czym charakteryzuje się transport apoplastyczny wody?

Odbywa się wzdłuż ścian komórkowych w przestrzeniach między włóknami celulozy i w przestrzeniach międzykomórkowych

Czym charakteryzuje się transport symplastyczny wody?

Zachodzi przez protoplasty sąsiadujących komórek. Woda przekracza błonę komórkową tylko raz, a dalej jest przenoszona za pomocą plazmodesm

Czym charakteryzuje się transport transmembranowy wody?

Odbywa się poprzez protoplasty sąsiadujących komórek. Woda przekracza błonę komórkową wielokrotnie

Na jakie 2 sposoby woda może wnikać do komórki w przypadku transportu symplastycznego i transmembranowego?

osmoza

dyfuzja ułatwiona

Jaki ładunek (dodatni czy ujemny) ma lignina?

ujemny

Na co pozwala ujemy ładunek ligniny?

Umożliwia dobrą adhezję wody do sciany komórkowej, co ułatwia przepływ wody przez superaoplast (czyli naczynia i cewki apoplastu)

Co określamy mianem przepływu masowego (ciśnieniowego)?

Przepływ wody przez superapoplast uwarunkowany ujemnym ładunkiem ligniny i róznicą ciśnień na przeciwległych krańcach tkanki przewodzącej.

W jakiej części rośliny zachodzi transpiracja?

w epidermie

co to jest transpiracja?

wyparowywanie wody do atmosfery

Na jakie 2 sposoby może zachodzić transpiracja?

1. przez aparaty szparkowe

2. przez kutykulę

Napisz, w jakich częściach rośliny zlokalizowane są poszczególne etapy pobierania wody przez roślinę

1. Pobieranie wody w strefie włośnikowej korzenia. Z ryzodermy woda płynie do kory pierwotnej, potem przez śródskórnie do walca osiowego, gdzie przechodzi do drewna

2. Z korzeni do liści wiązkammi przewodzącymi łodygi

3. Woda opuszcza drewno i komórkami miękiszu asymilacyjnego porusza się do przestwrów międzykomórkowych położonych w okolicy aparatów szparkowych, gdzie zachodzi transpiracja.

Co pozwala na ruch wody w roślinie

Różnica potencjałów wody roztworu glebowego, roztworu w tkankach rośliny i atmosfery

Czym jest potencjał wody i od jakich 2 czynników zależy?

Potencjał wody to miara zdolności komórki do pobierania lub oddawania wody na drodze osmozy. Zależy od potencjału osmotycznego roztworu i potencjału ciśnienia turgorowego.

Podaj wzór na potencjał wody

potencjał wody= potencjał osmotyczny + potencjał ciśnienia turgorowego

Mamy 2 roztwory:hipertoniczny i hipotoniczny. Z którego do którego roztworu będzie przepływać woda?

Z hipotonicznego do hipertonicznego

Dlaczego wraz z upływem czasu tembo osmozy maleje?

Ponieważ roztwór ulega rozcieńczeniu

Dlaczego w śródskórni korzenia przepływ apoplastyczny wody zostaje zablokowany?

Ponieważ znajdują się tam pasemka Caspary' ego zbudowane z ligniny i suberyny, które tworzą nieprzepuszczalną barierę zapobiegającą cofaniu się wody z drewna do kory pierwotnej. Dlatego też woda płynąca apoplastem wnika do protoplastów koórek śródskórni i dalej jest transportowana transportem symplastycznym lub transmembranowym

Dlaczego woda w komórkach śródskórni nie może być transportowana transportem apoplastycznym?

Ponieważ komórki śródskórni zawierają pasemka Caspary' ego, które tworzą nieprzepuszczalną barierę zapobiegającą cofaniu się wody z drewna do kory pierwotnej.

W miarę napływuwody do wnętrza komórki jej ciśnienie osmotyczne zwiększa się czy zmniejsza?

zwiększa

Co to jest potencjał osmotyczny?

To zdolność cząsteczek do dyfuzji przez błonę półprzepuszczalną. Potencjał ten przyjmuje wartości ujemne, które są liczbowo równe wartościom ciśnienia osmotycznego.

Co to jest turgor?

To stan napięcia ściany komórkowej poddanej działaniu ciśnienia hydrostatycznego wywieranego przez protoplast komórki.

Co to jest potencjał turgorowy (potencjał ciśnienia turgorowego)

To wpływ napięć ściany komórkkowej na potencjał wody. Przyjmuje wartości dodatnie, ujemne lub równe zero

Wraz ze wzroste stężenia roztworu ciśnienie osmotyczne rośnie czy maleje?

rośnie

W jakich komórkach potencjał turgorowy przyjmuje wartości dodatnie?

W komórkach nasyconych wodą (będących w stanie jędrności) oraz w elementach przewodzących drewna przy braku transpiracji (parcie korzeniowe)

W jakich komórkach potencjał turgorowy przyjmuje wartość równą zero?

W komórkach splazmolizowanych, których protoplasty odstają od ściany komórkowej na skutek osmotycznego wypływu wody z komórki do otoczenia

W jakich komórkach potencjał turgorowy przyjmuje wartości ujemne?

W elementach przewodzących drewna rośliny transpirującej (siła ssąca)

Mamy 2 roztwory o wyższym i niższym potencjale. Z którego do którego roztworu przeppłynie woda?

Z roztworu o wyższym potencjale do roztworu o niższym potencjale

Co powoduje rożnica potencjałów wody w układzie gleba-roślina-atmosfera?

To, że woda stale wnika z gleby do korzeni, przepływa przez łodygi i liście, a następnie przedostaje się do powietrza w postaci pary wodnej.

Gdzie w układzie gleba-roślina-atmosfera potencjał wody jest najwyższy, a gdzie najniższy?

Najwyższy- gleba

Najniższy- atmosfera

Podaj4 róznice między siłą ssącą a parciem korzeniowym

1. Siła ssąca to mechanizm bierny (polegający na wyparowywaniu wody z powierzchni liści). Parcie korzeniowe to mechanizm czynny (polegający na aktywnym transporcie jonów i związków osmotycznie czynnych do elementów przewodzącch drewna)

2. Zródłem energi w sile ssącej jest energia słoneczna, w parciu korzeniowym rozkład ATP

3. Wartość ciśnienia hydrostatycznego siły ssącej jest ujemna, parcia korzeniowego dodatnia

4. Sposób utraty wody przy sile ssacej to transpiracja, przy parciu korzeniowym gutacja lub wiosenny płacz roślin

To siła ssąca czy parcie korzeniowe wymaga wydatkowania energii metabolicznej?

Parcie korzeniowe

Na co wpływa ujemne ciśnienie hydrostatyczne siły ssącej?

Obniża ono potencjał wody wewnątrz cewek i naczyń i zasysa wodę z tkanek korzenia i gleby, co umożliwia stały przepływ wody przez roślinę.

Co to jest kohezja?

To siła wzajemnego przyciągania się cząsteczek wody

Co to jest adhezja?

To siła przylegania cząsteczek wody do ścian cewek lub naczyń?

To siła ssąca czy parcie korzeniowe wymaga istnienia nieprzerwanego słupa wody, który zapewniają kohezja i adhezja?

Siła ssąca

Na czym polega wiosenny płacz roślin?

Na wypływaniu wodnistego płynu z pni drzew naciętych wczesną wiosną, kiedy nie działa jeszcze siła ssąca transpirujących liści.

Kiedy zachodzi gutacja?

Gdy transpiracja jest niewielka, a zawartość wody w glebie duża. Zachodzi także w nocy, gdy aparaty szparkowe są zamknięte, a woda stale napływa osmotycznie do komórek korzeni.

Podaj 3 funkcje transpiracji

1. Chroni roślinę przed przegrzaniem

2. Umożliwia wymianę gazową

3. Wpływa na pobieranie i transport wody

W jaki sposób zachodzi transpiracja kutykularna?

Przez zewnętrzną powierzchnię liścia

W jaki sposób zachodzi transpiracja szparkowa?

Przez otwarte aparaty szparkowe

W jaki sposób zachodzi transpiracja przetchlinkowa?

Przez przetchlinki korka pokrywającego łodygi roślin drzewiastych

Od czego zależy intensywność transpiracji kutykularnej?

Od grubości kutykuli

Transpiracja zachodzi najwydajniej w higrofitach, mezofitach czy kserofitach? Dlaczego?

Zachodzi najintensywniej w higrofitach, ponieważ mają one cienką kutykulę.

Gdzie zlokalizowane są aparaty szparkowe u:

1. hydrofitów

2. higrofitów

3. mezofitów i kserofitów

1. w górnej epidermie liści

2. w gornej i dolnej epidermie liści

3. w dolnej epidermie liści

Dlaczegoaparaty szparkowe hdrofitów znajdują się tylko i wyłącznie w górnej epidermie liści?

Ponieważ liście hydrofitów pływają po powierzchni wody, co uniemożliwiałoby pracę aparatów szparkowych

Od jakich czynników zależą poszczególne rodzaje transpiracji

1. kutykularna

2. szparowa

1. od grubości kutykuli rośliny

2. wielkość systemu korzeniowego i lisci, rozmieszczenie aparatów szparkowych, temperatura, światło, dostępność wody

Czym różni się transpiracja przetchlinkowa od szparkowej?

Przetchlinki, u przeciwienstwie do szparek nie zmieniają swojej szerokości, co uniemożliwia regulację intensywności transpiracji przetchlinkowej.

Kiedy bilans wody jest dodatni, a kiedy ujemny?

Dodatni kiedy ilość wody przewyższa jej straty. Ujemny gdy straty wody są większe niż jej pobrane ilości.

Co to jest dla roślin okres krytyczny i kiedy ma miejsce u roślin dwuliściennych

Jest to okres życia rośliny, w którym jest ona najbardziej narażona na niedobor wody.

Dwuliścienne- faza kwitnienia

Kiedy występuje susza fizjologiczna?

Gdy w podłożu występuje woda, ale jest ona niedostępna lub slabo dostępna dla roślin np. podczas surowych zim, gdy woda w glebie zamarza lub w przypadku dużeego zasolenia gleby, które obniża potencjał wody roztworu glebowego i uniemożliwia jego pobranie

W jaki sposób liście roślin szpilkowych przystosowały się do przetrwania okresu suszy fizjolgicznej?

Liście te mają budowę kseromorficzną, przystosowaną do maksymalnego ograniczenia transpiracji

Wymień 2 sposoby na jakie okrytozalążkowe mogą przetrwać w warunkach suszy fizjologicznej?

1. zrzucają liście na zię

2. wytwarzają organy przetrwalnikowe (bulwy, cebule, kłącza)

Na jakie 3 sposoby halofity przystosowały się do życia w zasolonych środowiskach?

1. magazynuja sól w wakuolach

2. w ich komórkach jest magazynowana woda, która rozcieńcza roztwor soli

3. mogą usuwać nadmiar soli np. przez gruczoły solne