HC 1 nut en noodzaak van theorie

waarom bestaan theorieën

Theorieën bestaan om de waarheid te achterhalen, waarom iets werkt zoals het werkt

-> het moeilijke aan heet maken van een theorie is dat waarnemingen niet perfect zijn of een bias in de interpretatie kan optreden, zoals een confirmatie- of availability bias

 

Falsifiëren

Bedacht door Popper, omdat het moeilijk is om te bepalen wanneer bewijs genoeg is voor een theorie. Het  kan namelijk zo zijn dat je toevallig alleen positieve waarnemingen (bevestigende). Falsifiëren is het actief op zoek gaan naar bewijs dat je theorie onjuist is. Hoe intensief je zoekt en niks vindt, hoe sterker je theorie.

 

Wanneer kijk je naar een theorie?

Voor het kiezen van een behandelvorm kijk je naar de theorie van het probleem om een verklaring te vinden, waarmee je een behandeling kan bepalen.

 

(neuro)biologische verklaring

psychopathologie wordt verklaard op basis van fysiologische mechanismen.

• Bv depressie is een serotonine te kort en mechanisme van verslaving.

• Gevolgen voor therapie: medicatie

Leertheorie:

 psychopathologie wordt verklaard op basis van leergeschiedenis, conditionering

• Bv vermijding voorkomt ontkrachting van angst

• Gevolgen voor de behandeling: exposure

Cognitieve theorie:

psychopathologie wordt verklaard op basis van selectie, werking van geheugen en cognities.

• Bv depressie is dysfunctionele gedachten

• Gevolg voor behandeling is correctie van foute gedachten (cognitieve therapie)

Kritiek op de DSM

1. Classificatie, men vind het geen diagnose, omdat het geen etiologie (oorzaak), prognose of beloop van de stoornis geeft

2. Objectivering van stoornissen

3. Symptomen vaststellen en groeperen -> lijdt tot comorbiditeit

4. Categorisch (en niet dimensioneel)

5. Wildgroei aan emotionele stoornissen (toename in prevalentie)

Moeilijker te bepalen waar je start bij een behandeling, meest urgente, het triggerpunt, chronische aandoening…?

Positieve aspecten van DSM

1. Eenduidigheid in benaming/kenmerken van een stoornis

2. Gericht onderzoek

3. Stimuleert en vergemakkelijkt samenwerking en communicatie over onderzoekstoornis

4. Goedkopen voor patiënt door gerichtere behandeling

Transdiagnostische benadering

Transdiagnostische benadering richt zich meer op de (gemeenschappelijke) onderliggende mechanismen van een stoornis in plaats van dat het symptomen/klachten van één specifieke stoornis

Drie therapeutische niveau's bij transdiagnostische behandeling

(Korrelboom & Ten broeke, 2014)

1. Therapeutisch aangrijpingspunt: wat moet veranderen

   • Bv dysfunctioneel gedrag, cognitie, emoties

2. Therapeutische context: hoe wordt de verandering gefasiliceerd

   • Bv motivatie, rationale, structuur, (therapeutische) relatie

3. Therapeutisch systeem: het betrekken van anderen om de verandering te bestendigen

   • Bv partner, bedrijfsarts, vrienden familie, huisarts

 

Conclusie

Transdiagnostische behandelingen zijn even effectief als stoornis-specifieke behandelingen, maar werken voor een breder spectrum aan klachten en comorbiditeit.

• Ze vereisen relatief weinig extra training voor therapeuten

• Niet effectiever dan evidence-based therapieën die specifiek op één stoornis gericht zijn

• Onderzoek nog in beginfase (kleine steekproeven, gevoelig voor bias, uiteenlopende definities)