PI 10 - Buhay ni Rizal (Ika-4 at Ika-5 Presentasyon)

Universal Exposition (1889)

Isang pandaigdigang fair sa Paris na nagdiwang ng sentenaryo ng Rebolusyong Pranses.

International Association of Filipinologists

Isang samahang iminungkahi ni Rizal upang pag-aralan ang Pilipinas mula sa siyentipiko at historikal na pananaw.

Kidlat Club

Pansamantalang samahang panlipunan para sa mga Pilipino sa Paris.

Indios Bravos

Samahan ng mga intelektwal na Pilipino sa Paris na ginawang simbolo ng karangalan ang bansag na "Indio".

Redencion de los Malayos (RDLM)

Isang lihim na samahan na hango sa mga prinsipyo ng Freemasonry na naglalayong palayain ang lahing Malayo.

Sucesos de las Islas Filipinas

Ang aklat ni Antonio de Morga (1609) na in-annotate ni Rizal upang ipakita ang sibilisasyon ng Pilipinas bago pa ang pananakop ng Espanya.

Jose Maria Panganiban

Ang propagandistang pumanaw sa Madrid habang nandoon si Rizal (1890-1891).

Wenceslao E. Retana

Isang press agent ng mga prayle na madalas umatake sa mga Pilipino ngunit kalaunan ay naging tagahanga at biyograpo ni Rizal.

Responsable

Titulong ibinigay sa pinuno ng mga Pilipino sa Espanya upang maresolba ang hidwaan sa pagitan ng mga paksyon nina Rizal at Marcelo H. del Pilar.

Ghent (1891)

Lugar kung saan nailathala ang El Filibusterismo sa tulong pinansyal ni Valentin Ventura.

Valentin Ventura

Ang nagbigay ng tulong pinansyal upang mailathala ang El Filibusterismo.

Hong Kong Reunion

Panandaliang kasiyahan ni Rizal kasama ang pamilya at pagpraktis bilang optalmologo (1891-1892).

Ang Karapatan ng Tao

Ang salin ni Rizal sa Tagalog ng "Declaration of the Rights of Man and of the Citizen of 1789".

La Liga Filipina

Itinatag sa Maynila noong Hulyo 3, 1892 na may motto na "Unus Instar Omnium".

Unus Instar Omnium

Ang motto ng La Liga Filipina na nangangahulugang "Isa na Katulad ng Lahat".

Pobres Frailes

Isang satirikal na polyetong ibinintang kay Rizal na naging dahilan ng kanyang pagkakakulong sa Fort Santiago at pagpapatapon sa Dapitan.

Hulyo 17, 1892 – Hulyo 31, 1896

Ang eksaktong petsa ng pamamalagi at pagpapatapon kay Rizal sa Dapitan.

Captain Ricardo Carnicero

Ang kapitan na nangasiwa kay Rizal habang siya ay naka-custody sa Dapitan.

Lottery Win sa Dapitan

Nanalo sina Rizal, Carnicero, at Equilor ng P20,000; P6,200 ang naging bahagi ni Rizal.

Edukasyon sa Dapitan

Nagpatayo si Rizal ng paaralan para sa mga batang lalaki at nagturo ng wika, matematika, at sining.

Medisina sa Dapitan

Nagsilbing optalmologo si Rizal, ginamot ang komunidad, pati na rin ang kanyang ina.

Engineering sa Dapitan

Nagdisenyo si Rizal ng sistema ng patubig (water system) para magkaroon ng malinis na tubig ang bayan.

Agrikultura sa Dapitan

Bumili si Rizal ng lupa sa Talisay at nagtanim ng mga punongkahoy at pananim gaya ng abaca at niyog.

Josephine Bracken

Nakatagpo at nakasama ni Rizal sa Dapitan na nagpunta roon para sa gamutan ng kanyang amain.

George Taufer

Ang amain ni Josephine Bracken na nagpunta sa Dapitan upang magpagamot kay Rizal.

Hymn to Talisay

Awit na isinulat ni Rizal para sa kanyang mga mag-aaral sa Dapitan.

Josephine, Josephine

Tula na inialay ni Rizal kay Josephine Bracken.

The Song of the Traveller

Tula na isinulat ni Rizal nang aprubahan ang kanyang pagpunta sa Cuba bilang volunteer doctor.

To Don Ricardo Carnicero

Tula na isinulat ni Rizal bilang pagbati sa kaarawan ng kanyang guardian sa Dapitan.

Mi Retiro (My Retreat)

Tula na isinulat ni Rizal para sa kanyang ina bilang sagot sa kahilingan nito.

Katangian ng Paglilitis kay Rizal

Inilarawan ng mga historyador bilang mabilis (haste) at kulang sa tunay na hustisya.

Tatlong Krimen na Ibinintang kay Rizal

Rebellion, Illegal Association (La Liga), at Treason.

Mga Ebidensya Laban kay Rizal

Mga testimonya ng mga Katipunero na nakuha sa ilalim ng pahirap, pati na rin ang kanyang mga liham at tula gaya ng "Himno a Talisay".

Depensa: Kawalang-kinalaman sa Rebelyon

Wala na siyang koneksyon sa politika simula Hulyo 6, 1892.

Depensa: Pio Valenzuela Visit

Pinayuhan ni Rizal si Valenzuela na huwag ituloy ang pag-aalsa dahil ito ay "absurd" at magdadala lamang ng dusa.

Depensa: Kasinungalingan tungkol sa Liham

Kung may direktang ugnayan siya sa mga rebolusyonaryo, hindi na sana kinailangang magpanggap ni Valenzuela para makapunta sa Dapitan.

Depensa: Pagkakataong Tumakas

Marami siyang pagkakataong tumakas sa Dapitan dahil may sarili siyang mga bangka ngunit hindi niya ito ginawa.

Depensa: Hindi Siya ang "Chief"

Ang tunay na pinuno ay kinokonsulta at hindi lamang sinasabihan kapag itatakas na.

Depensa: Layunin ng La Liga

Ito ay isang civic organization para sa komersyo at hindi para sa rebelyon.

Depensa: Maikling Buhay ng Liga

Ang Liga ay namatay agad pagkatapos ng unang pagpupulong dahil siya ay ipinatapon sa Dapitan.

Depensa: Ignorante sa Reorganizasyon

Wala na siyang alam sa muling pagkabuhay ng Liga pagkalipas ng siyam na buwan.

Depensa: Paghihiwalay ng mga Radikal

Ang Liga ay hindi rebolusyonaryo dahil kung ito ay ganoon, hindi na sana kailangang itatag ang Katipunan.

Depensa: Pait sa mga Liham

Ang anumang pait sa kanyang mga lumang sulat ay bunga ng kawalang-katarungang sinapit ng kanyang pamilya noong 1890 sa Calamba.

Depensa: Conduct sa Dapitan

Maaaring patunayan ng mga politico-military commanders ang kanyang mabuting asal sa loob ng apat na taon.

Depensa: Imposibilidad ng Pag-oorganisa

Hindi sapat ang isang gabi lamang upang organisahin ang lahat ng pagrerebelde sa bansa sa isang simpleng pagpupulong.

Capt. Rafael Dominguez

Ang bumasa ng hatol (sentence) kay Rizal noong 6:00 AM ng Disyembre 29.

Bilang ng Pangungumpisal ni Rizal

Ayon sa mga rekord, si Rizal ay nangumpisal ng kabuuang 4 hanggang 5 beses.

The Retraction

Dokumentong pinirmahan daw ni Rizal noong 11:30 PM (Dis. 29) sa harap nina Juan del Fresno at Eloy Moure.

In Articulo Mortis

Ang uri ng seremonya ng kasal nina Rizal at Josephine Bracken bandang 5:00 AM ng Disyembre 30 (kasal sa bingit ng kamatayan).

Alcohol Cooking Stove

Ang ibinigay ni Rizal sa kanyang kapatid na si Trinidad na naglalaman ng tulang Mi Ultimo Adios.

Trinidad

Ang kapatid ni Rizal na binigyan ng alcohol cooking stove na may lamang Mi Ultimo Adios.

Disyembre 30, 1896 (7:03 AM)

Ang eksaktong petsa at oras ng pagbitay kay Rizal sa Bagumbayan.

Consummatum Est

Ang huling salita ni Rizal na nangangahulugang "Naganap na".

Manner of Death ni Rizal

Binaril sa likod pero gumawa ng "choreographed twist" upang bumagsak na nakaharap sa langit.

Paco Cemetery

Kung saan palihim na inilibing si Rizal nang walang kabaong.

RPJ

Ang baligtad na inisyal (Rizal, Protacio Jose) na nilagay ni Narcisa sa plaka ng libingan ni Rizal.