Labous ar wirionez - Notennoù

evit piv eo bet skrivet al levr (2)

ne vez ket lavaret fraezh, meneget e vez « an dud diwar ar maez » a blij dezho ar c’hontadennoù

soñj T&M diwar-benn o c’hontadennoù (3)

« ne glaskomp ket gouzout amañ eus a be vro e c’hell bezañ genidik marvailhoù Breizh-Izel », pe vefent kozh, pe ne vefent ket, n’o deus ket c’hoant gouzout, « ar pezh ma ‘z eo eta ar marvailhoù-mañ ez int »

da betra embann anezho (3)

diskouez giz prezeg ar Vretoned, an traoù kaer a zo er brezhoneg, kaout plijadur (se ne lavaront ket)

kelenn pennañ ar c’hontadennoù (2)

ar paour a za da binvidik, diskouez a reont « kalon vat tud hor bro o deus truez ouzh kement a zo stag ar boan outo, ha lakaat ar fiziañs da ziwanañ »

incipit labous ar wirionez

a-raok stagañ ganti

pezh en em gav (3)

taolenn ur veilhadeg war ar maez, an diviz nemetañ ne vefe ket lodenn ur gontadenn, un doare pezh-c’hoari gant peizanted tamm anv ebet dezho

aergelc’h an abadenn

« neuze ez eas diouzhtu an ozhac’h da gerc’hat ur wrizienn derv tennet, kant vloaz a oa, eus a Goad an Noz »

plas ar c’honter

« arabat eo avat e ve grik ebet, rak ur c'halz ac'hanomp a zo evel ur beleg er gador »

perak e vez anvet e mod-se ar gontadenn

« ar wirionez na da morse da goll » eme ar c’honter

ur gentel e penn-kentañ ar gontadenn

« ur wezenn gaer eo an deskadurezh »

an ingalded er c’hontadennoù

pouezusoc’h eo ar vertuz hag an deskadurezh, « petra bennak ma teu pep stad digant Doue »

an enebour kozh e-barzh ar gontadenn

ar Saozon

ar Saozon el lennegezh komzet

skrapet zo bet Marivonig an Dourduff ganto, ur werz zo chomet bev ivez a zegas da soñj e donedigezh ar Saozon e Breizh, filhorez an Aotrou Gwesklen he anv

skouer diwar ur frazenn test d’al labour-adskrivañ

« distroomp bremañ war hor c’hiz »

skeudennoù Langlez

doareoù tresadennoù bugale un tammig, dija emañ cheñchet ar sell zo ouzh ar c’hontadennoù

tamm kelenn diwar al labous

ar gaou a lavar da gentañ, ar wirionez da-c’houde, d’an hini a zalc’ho mat

mouezh kentelius ar c’honter

« ar pezh a c'hoarvezas gant an daou-mañ a zesk deomp »

pezh a deu e fin ar gontadenn labous ar wirionez

« evel-se bezet, amen »

ton an eil kontadenn e-keñver an hini gentañ

fentusoc’h he zon, poblekoc’h he live yezh, farsoù da welet d’en em skeudenniñ

kentel istor barvouskenn ar roue fortunatus (3)

gwelloc’h sentiñ ouzh e dud, met ret eo disentiñ evit mont war-zu douaroù nevez, an tad a chom memestra, dre e gentelioù da vihanañ

gerioù diaes zo

a vez lakaet en o c’hichen gerioù aesoc’h da gompren

gerioù gros zo

e galleg n’emaint ket da lenn

anvioù lec’h e kontadenn Yann e vazh-houarn

diresis met e Breizh-Izel, miliner Treizh-Logod,Kêr-Savater (eus ur ger geriaduret a sinifi louzañ)

ar relijion e-barzh kontadenn Yann e vazh-houarn (3)

Yann zo badezet, e gamaladed avat zo divadez, ar briñsez zo kristen

lec’h istor ar c’hilhog aour (3)

etre Kastell ha Kleder, Breizh a zo anv anezhi, mod all netra

ar gentel (3)

ur verc’h zo ne vez ket gounezet na gant aour na gant arc’hant, honnezh eo an hini nemeti a fell dezhi kas kuit ar c’hoant dimeziñ eus spered e dad, honnezh eo a zo doaniet o klevet istor he zad

ur gontadenn all bet rannet etre teir nozvezh

kontadenn ar c’hilhog aour, ar yar arc’hant, hag an delienn eus al lore a gan

tamm kelenn kentañ

arabat eildimeziñ, met arabat eo d’an dud yaouank chom o-unan, ha loened e vefent

un tamm kelenn diwar-benn ar garantez

dimezioù maleürus an div c’hoar a ziskouez ez eo ret mont dreist ar pezh a vez gwelet

lec’hioù ar c’hontadennoù

lec’hioù anavezet hag aes da empenniñ hervez ma kar : enezennoù, koadoù, kestell

e fin kontadenn al lore a gan

ar c’honter a gomz adarre evit lavaret e teu dezhañ ar gontadenn-mañ eus e vamm-gozh

fent kontadennig Ivon ar Soudard

er c’horf hep ene ne fell da Ivon nemet kousket

ur gontadenn aes ha poblek da vat (3)

ar c’honter a gomz a-wechoù rageeun d’al lenner (piv oar?), al live yezh n’eo ket uhel met plijus ha fentus, lu a vez graet gant ar pennoù-bras

antropologiezh ar c’hontadennoù

memes gant ar gomz n’eo ket al loen un den keit ha m’en devezo e ene en-dro

lec’hioù hag anvioù e kontadenn Kristof

lec’hioù hag anvioù resis, mat da zegas da soñj d’al lenner e mojenn Kêr-Is

pal ar gontadenn

c’hoari gant temoù anavezet, displegañ fin Kêr-Ys, c’hoarzhin gant Kristof da gentañ holl

un daolennig fentus

Gralon lakaet e-kichen an intañvez kozh, ha « daoust ma kare ar re baour ha dister… »

e parrez Argol

delwenn gozh Gralon, savet en XVIIvet kantved, lakaet e-barzh ar porzh-bered, war kern ar volz-enor

e parrrez Argol c’hoazh

dirak an iliz ez eus un delwenn all, Morvarc'h Argol

Morvarc’h Argol

gant Patrig ar Goarnig, savet e 1990, un delwenn gevellet, géminée e galleg

soñj Morvarc’h Argol

war un tu ar vojenn gristen, war an tu all hini ar « baganed », da soñj Patrig ar Goarnig, hini Édouard Schuré ha Géo-Charles e gwirionez

mojenn kêr Ys hervez Schuré ha Charles Guyot

Dahud zo merc'h da C'hralon ha da Valgven, rouanez en Norzh, savet e vez Kêr-Ys eviti gant he zad, ar gêr-se zo an hini nemeti n'eo ket deuet da gristen

arguenn mojenn kêr Ys hervez Schuré ha Géo-Charles

ganet ur bugel da Zahud ha da Vrann Ruz, breur ar pesked, met kaout a ra da C'hralon eo Dahud e wreg, rak honnezh zo marv abred goude he zec'h ur wech lazhet he gwaz kentañ

fin ar vojenn giz-nevez

Gralon eo a zo o redek war-lerc’h e verc’h, honnezh eo a zo tec’het kuit war he marc’h anvet Morvarc’h, Gralon a zo marvet er mor e-keit ha m’emañ Dahud o varc’hegañ war ar mor betek hiriv

tu all an delwenn

gwelet e vez ar roue o tec’hout kuit war ar marc’h, sant Kaourantin en e gichen, Dahud o tec’hout kuit dindan stumm ur vorganez

fin Kristof

diouganet fraezh dazont Kêr-Ys gant Kristof, d’he c’holl e zaio ar gêr, rak tennet eo bet kuit ar wezenn

dazont Kristof

den ne oar e-pelec’h emañ, trec’h eo bet an eeunded d’an orgouilh, hag ar Roue Gralon, « anez e varc'h, hennezh a vije bet kollet »

diwar-benn ar wezenn

un dervenn marteze, evel hini ar Gelted kozh, a zoug ar bed a-bezh

an Diaoul ha mojennoù Breizh (3)

an Diaoul eo en dije kaset mein Leon da Gerne, an Diaoul eo c’hoazh en dije bet savet uheloc’h touroù iliz zo, met bep tro e vez paket ha labourat a ra en aner

an Diaoul e-barzh ar gontadenn ziwezhañ

amañ n’en deus ket ezhomm an Diaoul da ober netra, « ur wech en e vuhez » e vez disklêriet fraezh ar wirionez gantañ, Brest zo kollet dija ha n’eus ket ezhomm anezhañ

un tamm kentel

ma vije bet tud Brest onestoc’h, o dije bet gellet mont da binvidik, dizonestiz zo mallozh ar gêr daonet

steuñv goude-skrid RH

anv a ra eus ar skrivagnerien da gentañ a ra skrivagnerien klasel anezho, eus o yezh da-c’houde, anv eus ar c’hontadennoù o-unan avat ne ra ket

da betra lenn Labous ar wirionez

hep lavaret perak e vez savet ar c’hontadennoù war renk « ar marvailhoù gwellañ bet dastumet », hag « un dlead eo anezvout an traoù bravañ a zo bet skrivet gwechall e brezhoneg », displeget e vez an titl gantañ, « kaer a zo klask kuzhat ouzhimp ar wirionez, tamm-ha-tamm e teu ar Vretoned da c'houzout o deus ur yezh a zo bet savet enni ur bern skridoù mat ha talvoudus »

burutelladenn RH

ur skrid da lakaat e par gant n'eus forzh pere e yezh all ebet, un teñzor kuzhet eo, « spi » eo en deus