Opening lecture - History and Methods of Psychology

Wat is de definitie van psychologie?

Studie van geest en gedrag (en alle aspecten van menselijk ervaring)

Wat zijn de doelen van psychologie?

gedrag…

• beschrijven

• begrijpen/verklaren

• voorspellen

• aanpassen/beheren

Hoe zag psychologie eruit in oud Griekenland?

• psychologische vragen werden beantwoord d.m.v. filosofie
  bijv. mind-body probleem, introspectie, epistemologie, vrije-wil probleem

• oude geneeskunde richtte zich op psychologische stoornissen
  bijv. depressie/melancholie, anxiety

Wanneer werd psychologie een aparte discipline?

In 1870

Beschrijf de eerste inspanningen voor de moderne academische psychologie

• 1879: eerste opening van experimenteel psychologie laboratorium door Wilhelm Wundt (1832-1920) in de Universiteit van Leipzig, Duitsland

• 1893: oprichting van American Psychological Association (APA)

Wie zijn de belangrijkste voorgangers van de psychologie?

• Plato (427-347 v.Chr.)

• Aristoteles (384-322 v.Chr.)

• Rène Descartes (1596-1650)

Wat waren de antwoorden van Plato op de vragen…

1. is er een geest?

2. wat weten we?

1. Er is onderscheid tussen lichaam en ziel
   → geen klassieke dualism

2. Twee belangrijke perspectieven:

• Nativisme = kennis is aangeboren en komt voort uit iemands onstervelijke ziel

• Rationilisme = waarheid kan enkel gevonden worden door logisch redeneren

Wat waren de antwoorden van Aristoteles op de vragen…

1. is er een geest?

2. wat weten we?

1. Mensen zijn de enige dieren met een rationele ziel

2. Empirisme = kennis moet worden vergaard via observatie en waarnemingen

Aristoteles was daarnaast ook bezig met “moderne psychologische” vraagstukken, bijvoorbeeld…

• verbintenis tussen psychologische & fysiologische fenomenen

• theorieën over leren, geheugen, motivatie, emotie, perceptie en persoonlijkheid

Wat waren de belangrijkste bevindingen van Rène Descartes?

• Cogito, Ergo Sum. (Ik denk, dus ik ben)

• (Cartesiaans) dualisme

• Lichaam is een bestudeerbare machine

• Geest en lichaam kunnen elkaar wederzijds beïnvloeden

• Sommige ideeën/kennis is aangeboren
  bijv. God, Zelf, perfectie, oneindigheid

• Perceptie-actie koppeling & reflexen
  → circulaire, nauwe interactie tussen zintuigelijke waarnemingen en motoractie
  bijv. zintuigen beïnvloeden motoractiviteit, wat waarnemingen verandert

Wie waren belangrijke grondleggers in de eerste empirische aanpakken in Brain Science & localisatie van psychologische functies?

• Franz Gall (1758-1828)

  • geest en persoonlijkheid is afhankelijk van de hersenen

  • frenologie = schedelvorm onthult mentale vermogens en persoonlijkheidskenmerken

• Pierre Broca (1824-1880)

  • localisatie van functie

  • Broca’s gebied voor spraakproductie

• Carl Wernicke (1848-1905)

  • Wernicke’s gebied voor spraakbegrip

Beschrijf de casus van Phineas Gage (geboren in 1948 in de V.S.) en de impact op de neurowetenschap

• Overleefde een ernstig ongeval waarbij een metalen staaf zijn hoofd doorboorde via zijn wang en rechter slaap

• Doormaakte persoonlijkheidsverandering: werd impusliever, prikkelbaar en zeer onbetrouwbaar
  → demonstratie van connectie tussen…

  • hersengebieden en cognitieve functies

  • frontale kwabben en persoonlijkheid/gedrag

Wat was de invloed van Charles Darwin (1809-1882)?

Belangrijke bijdragen aan voorgaande disciplines van biologie & geneeskunde:

• wetten van natuurlijke selectie & evolutietheorie

• inspiratie voor psychologische school van functionalisme (James, 1890)|
  → mentale processen dragen bij aan aanpassing aan omgeving

Wat omvat psychofysica? Wat waren de bijdragen van Ernst Weber (1795-1878) en Gustav Fechner (1801-1887)?

Experimentatie met gedrag via wetenschappelijke methodologie door artsen

• Ernst Weber: onderzoek naar zintuigen/sensaties en tast
  → verschil in waarneming volgt constante

  • Weber’s wet: just-noticeable difference JND (= kleinst waarneembare verandering in stimuli) varieert afhankelijk van de grootte van de stimulus s
    
    constante = JND/s
    
    

• Gustav Fechner: oprichter psychofysica

  • aantoning niet-lineaire relatie tussen psychologische sensatie en fysieke intensiteit

  • Weber-Fechner Law

Beschrijf de bijdragen van Herman von Helmhotz (1821-1894) aan de connectie tussen oogheelkunde (ophthalmology) en psychofysica

• Theorie van kleurvisie: netvlies bestaat uit drie verschillende lichtreceptoren (rood, groen en blauw)

• Theorieën over menselijke visie & gehoor

• Reactietijdsmetingen van neurale transmissie door zenuwstimulatie in kikkerbenen
  → basis voor latere metingen van cognitieve verwerkingssnelheid

Beschrijf de bijdragen van Franciscus (Franz) Cornelius Donders (1821-1894) aan de connectie tussen oogheelkunde (ophthalmology) en psychofysica

• reactietijdsmetingen & mentale chronometrie (= bepaling duur cognitieve besluitvormingsproces) via Donders’ Method of Substraction
  → stimulus identificatie = taak C - taak A

  • Taak A: simpele reactietijd taak

    • stimulus detectie

    • motor voorbereiding & uitvoerig

  • Taak B: keuze reactietijd taak

    • stimulus detectie

    • stimulus identificatie

    • responsselectie

    • motor voorbereiding & uitvoering

  • Taak C: Go/No-Go reactietijd taak

    • stimulus detectie

    • stimulus identificatie

    • motor voorbereiding & uitvoering

Wat zijn de karakteristieken van moderne academische psychologie?

• empirische benadering van gedrag

• gebaseerd op kwantificeerbare & objectieve metingen

• toepassing van wetenschappelijke & experimentele methoden

Wie zijn de grondleggers van de moderne academische psychologie?

• Wilhelm Wundt

• William James

• Stanley Hall

Wat waren de bijdragen van Wilhelm Wundt aan de experimentele psychologie?

• 1874: eerste tekstboek over experimentele psychologie

• 1879: eerste experimentele psychologie lab

• bedacht label nieuwe psychologie

Wat was de focus van het onderzoek van Wilhelm Wundt?

• bouwblokken van de geest

• psychologie als studie van bewuste ervaringen

• wetenschappelijke/experimentele methode voor introspectie (zelfreflectie) met…

  • getrainde waarnemers

  • blootstelling aan specifieke, herhaalde situaties

  • beschrijving van ervaringen
    → kunnen vaak exact gerepliceerd worden in verschillende waarnemers

Wat waren de bijdragen van Herman Ebbinghaus aan de experimentele psychologie?

• 1885: publicatie beroemd werk Über das Gedächtnis (On Memory)
  → beschrijving van uitgevoerde leer- en geheugenexperimenten op zichzelf

Wat waren de bijdragen van Francis Galton (1822-1911, Verenigd Koninkrijk) aan psychometrie?

• onderzoek naar persoonlijke verschillen

• eerste laboratorium voor IQ metingen
  → vader van psychologische testen

Werd bekritiseerd wegens ideeën over eugenetica = een ethisch onacceptabele en racistische ideologie waarbij…

• menselijke populaties “verbeterd” kunnen worden door systematisch testen en gecontroleerd “fokken”

• gebrekkige concepten van genetische superioriteit o.a. discriminatie, geforceerde sterilisatie en schending van menselijke rechten promoten

Wat waren de bijdragen van Alfred Binet (1857-1911, Frankrijk) aan psychometrie?

• eerste praktische IQ test
  → werden aangepast voor leger om leger-rekruten te screenen

• mentale leeftijd concept

Hoe verliep de ontwikkeling van experimentele psychologische laboratoria in de Verenigde Staten?

• 1883: eerste opening door G. Stanley Hall bij John Hopkins Universiteit

• 1887: oprichting door eerste psychologie professor James McKeen Cattell na bezoek van Wundt bij Universiteit van Pennsylvanië

• 1891: oprichting door eerste vrouwelijke onderzoeker Mary Whiton Calkins at Wellesley College

Wat was de bijdrage van William James aan psychologie als discipline?

• 1890: publicatie klassiek tekstboek The Principles of Psychology

• toegepaste psychologie

• onderwijspsychologie, waaronder advies voor leraren

Wat was de bijdrage van Stanley Hall aan psychologie als discipline?

• 1890: oprichting van American Psychological Association APA
  → eerste & grootste professionele en wetenschappelijke organisatie van psychologen

Beschrijf de theoretische benaderingen of psychologische scholen van…

1. structuralisme (Wundt, Titchener)

2. functionalisme (James)

1. onderzoek naar bouwblokken van geest & introspectie voor bewuste ervaringen en zelf

2. continu veranderende geest (zonder bouwblokken) ter ondersteuning van aanpassing aan omgeving
   → meer interesse in intraindividuele verschillen dan algemene principes

Beschrijf de bijdrage van Lighter Witmer (1867-1956, Verenigde Staten) aan klinische psychologie klinieken

• student van Wundt
  → Wundt (& James) had ondanks medische training geen bijdrage geleverd aan onderzoek naar mentale stoornissen

• bedacht term klinische psychologie

• oprichting school voor zorg en behandeling van kinderen met intellectuele of gedragsmatige problemen

• oprichting eerste spraak kliniek in 1914