Lesson 4. Ang Liham ni Rizal sa mga Kadalagahan Kababaihan ng Malolos Kasaysayan ng Liham

Pebrero 22, 1889

Isinulat ito ni Jose Rizal noong ________ sa London bilang pagpupugay at suporta sa 20 kababaihan ng Malolos na nagpetisyon upang makapag-aral ng wikang Kastila.

Marcelo H. del Pilar.

Sino ang humiling kay Rizal na isulat ang liham?

Las Mujeres de Malolos

Tawag sa grupo ng 20 kababaihan ng Malolos na nagpetisyon para sa edukasyon.

Instituto de Mujeres de Malolos

Paaralang naitatag ng mga kababaihan ng Malolos.

Layunin ng Liham

Purihin at suportahan ang mga kababaihang nagpakita ng tapang sa paghingi ng karapatan sa edukasyon.

Petsa ng Petisyon ng Kababaihan ng Malolos

Disyembre 12, 1888.

Gobernador-Heneral Valeriano Weyler.

Kanino nagpetisyon ang mga kababaihan ng Malolos?

Valeriano Weyler y Nicolau

Gobernador-Heneral ng Pilipinas mula 1888–1891 na sumuporta sa edukasyon ng kababaihan.

Tungkulin ni Weyler sa Pilipinas

Pahinain ang pagsupil sa mga katutubo.

Padre Felipe Garcia

Pari na tumutol sa pagtatatag ng paaralan para sa mga kababaihan ng Malolos.

Alberta Uitangcoy-Santos

Kinikilalang lider ng grupo ng mga kababaihan ng Malolos.

Mercedes Reyes Tiongson

Nag-organisa ng grupo upang makapagtatag ng paaralan para sa pag-aaral ng Espanyol.

Rufina Tengco Reyes

Tumulong sa Katipunan at naging aktibong miyembro ng Red Cross at Asociación Feminista Filipina.

Aurea Mendoza Tanchangco

Kinilalang pinakamatalinong mag-aaral sa paaralan ng kababaihan ng Malolos.

Basilia Villarino Tantoco

Isa sa mga lider sa paghaharap ng petisyon kay Weyler.

Filomena Oliveros Tiongson

Nagpetisyon sa Malacañang para sa kapatawaran ni Rizal bago ito bitayin.

Cecilia Oliveros Tiongson

Kilala sa katapangang magsalita laban sa mga prayle.

Feliciana “Cianang” Oliveros Tiongson

Naging guro ng katekismo, pagbasa, at matematika.

Unang Bahagi ng Liham

Inamin ni Rizal na nagkamali siya sa pag-aakalang sunud-sunuran at mangmang ang mga kababaihang Pilipina.

Ikalawang Bahagi ng Liham

Binigyang-diin ni Rizal na may sariling isip at kalayaan ang tao kaya hindi dapat maging bulag sa pagsunod.

Tunay na Kabanalan ayon kay Rizal

Nasusukat sa katwiran, malinis na kalooban, at tamang pag-iisip, hindi sa ritwal lamang.

Ikatlong Bahagi ng Liham

Mas mahalaga ang sariling pag-iisip at paghahanap ng katotohanan kaysa bulag na pagsunod sa awtoridad.

Karunungan ayon kay Rizal

Nasa pag-unawa at katwiran, hindi sa kasuotan o posisyon.

Ikaapat na Bahagi ng Liham

Ang ugali at kinabukasan ng mga anak ay nakasalalay sa pagpapalaki ng ina.

Maling Konsepto ng Kabanalan

Paniniwalang sapat na ang ritwal at seremonya sa halip na mabuting gawa at malinis na konsensya.

Ikalimang Bahagi ng Liham

Binigyang-diin ang kahalagahan ng mabuting ina sa paghubog ng mabubuting anak.

Mabuting Ina ayon kay Rizal

Nagpapalaki ng anak na may mabuting asal, respeto sa Diyos, at pagmamahal sa bayan.

Ikaanim na Bahagi ng Liham

Ginamit ni Rizal ang kababaihan ng Sparta bilang huwaran ng katapangan at pagiging makabayan.

Kababaihan ng Sparta

Halimbawa ng mga inang nagpapalaki ng anak na inuuna ang bayan kaysa pansariling interes.

Panghuling Bahagi ng Liham

Panawagan ni Rizal na gumamit ng sariling isip, magsuri, at huwag basta maniwala sa awtoridad.

Pangunahing Mensahe ng Liham

Mag-isip nang malaya, mag-aral, maging mapanuri, at huwag magpaalipin sa maling paniniwala.

Pitong Habilin ni Rizal #1

Ang pagtataksil ng ilan ay bunga ng kaduwagan at kapabayaan ng iba.

Pitong Habilin ni Rizal #2

Ang paghamak ng iba ay bunga ng kakulangan sa pagmamahal sa sarili.

Pitong Habilin ni Rizal #3

Ang kamangmangan ay anyo ng pagkaalipin.

Pitong Habilin ni Rizal #4

Ang pagtutulungan ay nagbibigay ng lakas at proteksyon sa bawat isa.

Pitong Habilin ni Rizal #5

Dapat magbago at maging edukado ang kababaihan upang maayos na mapalaki ang mga anak.

Pitong Habilin ni Rizal #6

Lahat ng tao ay ipinanganak na malaya at may karapatang gumamit ng sariling isip.

Pitong Habilin ni Rizal #7

Suriin ang relihiyong itinuturo at ihambing ito sa tunay na aral ni Kristo.

Buod ng Liham

Pinuri ni Rizal ang mga kababaihan ng Malolos sa kanilang tapang, hinikayat ang edukasyon at kritikal na pag-iisip, at binigyang-diin ang mahalagang papel ng kababaihan sa paghubog ng bayan.

Ambag sa Lipunan Noon

Nagpalawak ng kamalayang panlipunan, nagtaguyod ng edukasyon, at nagpalakas ng nasyonalismo.

Ambag sa Lipunan Ngayon

Inspirasyon sa women empowerment, gender equality, kritikal na pag-iisip, at paninindigan sa katotohanan.

Pinakamahalagang Aral ng Liham

Ang edukasyon, malayang pag-iisip, at katapangan ng kababaihan ay mahalaga sa pag-unlad ng pamilya, lipunan, at bansa.