H3B: Myologie van voet en enkel

Wat zij extrinsieke voetspieren?

Het zijn spieren die starten in het ondebreen (tibia en fibula) en die dan doorlopen naar de voet-enkelregio.

Wat zijn intrinsieke voetspieren?

Intrinsieke voetspieren:

Spieren die het tibio talair gewricht NIET overbruggen.

Ze starten in de voet en eindigen in de voet.

Welke grote groepen hebben we bij de spieren van de voet?

• spieren van het dorsum pedis (voetrug)

• Spieren van de planta pedis (voetzool):

1: Spieren van de grote teen

2: spieren van de kleine teen

3: middelste plantaire voetspieren

Wat zijn de spieren van dorsum pedis?

• m. Extensor hallucis brevis

• M. Extensor digitorum brevis

Wat zijn de spieren van planta pedis, grote teen?

• m. Abductor hallucis

• M. Flexor hallucis brevis

• M. Adductor hallucis

Wat zijn de spieren van planta pedis, kleine teen?

• m. Abductor digiti minimi pedis

• M. Flexor digiti minimi pedis

Wat zijn de spieren van de planta pedis, middelste plantaire voetspieren?

• m. Flexor digitorum brevis

• M. Interossei plantares pedis (I - III)

• M. Interossei dorsales pedis (I - IV)

• M. Quadratus plantae

• Mm. Lumbricales pedis (I - IV)

Origo m. Extensor digitorum brevis

Calcaneus (lateraal van de ingang van de sinus tarsi)

Insertie m. Extensor digitorum brevis

Digit II, III, IV:

• basis van phalanx media

• Via de aponeurosis dorsalis (= peesblad aan dorsale zijde tenen)

Bezenuwing m. Extensor digitorum brevis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Peroneus communis - n. Peroneus profundus (L4 - L5 - S1).

Functie m. Extensor digitorum brevis

Tenen: extensie MTP + PIP + DIP (digit II, III, IV)

(Dus de hele teen)

M. Extensor digitorum brevis

Wat betekent hallux

Grote teen

Origo m. Extensor hallucis brevis

Calcaneus (lateraal van de ingang van de sinus tarsi)

Insertie m. Extensor hallucis brevis

Digit I:

Basis van phalanx proximalis

Bezenuwing m. Extensor hallucis brevis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n peroneus communis - n. Peroneus (fibularis) profundus (L4 - L5 - S1)

Functie m. Extensor hallucis brevis

Tenen: extensie MTP (digit I)

M. Extensor hallucis brevis

Van de m. Extensor hallucis en digitorum longus en brevis, welke zijn de intrinsieke voetspieren?

De brevis versies zijn dus de spieren die enkel intrinsiek in de voet liggen.

Ze hebben er hun spierbuik.

M. Extensor hallucis brevis ligt mediaal / lateraal van de m. Extensor digitorum brevis.

De m. Extensor hallucis brevis ligt mediaal van de m. Extensor digitorum brevis.

Beide spieren starten wel lateraal aan de calcaneus.

De m. Extensor digitorum longus ligt boven / onder de m. Extensor digitorum brevis

De m. Extensor digitorum longus ligt dus bovenop de extensor digitorum brevis, hij ligt meer oppervlakkig.

De pees van de m. Extensor hallucis longus ligt mediaal / lateraal van de pees van de m. Extensor hallucis brevis.

Pees van de m. Extensor hallucis longus ligt mediaal van de pees van de m. Extensor hallucis brevis.

Beide pezen zorgen voor extensie van de grote teen.

Welke structuur ligt tussen de pees van de m. Tibialis anterior en de m. Extensor hallucis longus thv de enkel-/voetregio?

Tussen pees van m. Tibialis anterior en m. Externsor hallucis longus ligt er een bloedvat:

A. Tibialis anterior

Tussen welke 2 structuren ligt de a. Tibialis anterior thv de voet-/enkelregio?

Tussen pees van m. Tibialis anterior en m. Externsor hallucis longus ligt er een bloedvat:

A. Tibialis anterior

Sommige pezen van spieren in de voetregio worden omhuld door een…

Synoviale schede

Wat is de functie van synoviale schede rondom pezen van spieren?

Synoviale schede zorgt dat de pees vlot kan bewegen en dat deze niet hapert, zo kan de pees er vlot glijden.

Synovium zorgt ook voor voeding van de pees.

Mogelijke aandoening van de synoviale schede?

Er zijn een aantal aandoeningen die vaak een auto-immuun basis kennen, waarbij er een ontsteking kan optreden van het synovium

= synovitis

Dan kan de pees aangetast worden

Wat zijn sesamoidbeentjes

Sesamoidbeentjes

= 2 kleine beentjes die thv de plantaire zijde van het MTP gewricht in de 1e  straal liggen.

Het zijn beenderige structuren die in een pees liggen.

Wat is handig om te doen bij een verworven platvoet?

De m. Abductor hallucis spier overspant de mediale voetboog.

Hij loopt van het os calcaneum tot in de 1e straal en zal het mediale longitudinale voetgewelf ondersteunen.

Bij verworven platvoeten / ontwikkeling van een platvoet kan het handig zijn de kleine spieren in de voetzool te trainen.

Dit zal helpen met het in stand houden van het voetgewelf.

Origo m. Abductor hallucis

• processus medialis tuberis calcanei (mediale zijde os calcaneum)

• Retinaculum musculorum flexorum

• Aponeurosis plantaris (mediaal)

Insertie m. Abductor hallucis

Digit I:

• Basis van phalanx proximalis.

• Soms ook aan het mediale sesamoid beentje.

Bezenuwing m. Abductor hallucis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis - n. Plantaris medialis (L5 - S1 - S2)

Functie m. Abductor hallucis

Tenen:

• ABductie MTP (digit I)

• flexie MTP (digit I)

Ondersteunt het mediale longitudinale voetgewelf.

M. Abductor hallucis

M. Abductor hallucis

Origo m. Flexor hallucis brevis

• os cuneiforme laterale

• Os cuboideum

Insertie m. Flexor hallucis brevis

De spier splitst in 2 delen.

1: Caput mediale

• digit I: basis, mediaal op de phalanx proximalis

• Mediaal sesamoid beentje (beentje aan de basis van metatarsaal I)

2: Caput laterale

• digit I: basis, lateraal op de phalanx proximalis

• Lateraal sesamoid beentje (beentje aan de basis van metatarsaal I)

De spier splitst in 2 en het ene stuk hecht aan op het lateraal sesamoid beentje, het andere stuk op het mediale sesamoid beentje.

De sesamoidbeentjes liggen aan de basis van metatarsaal I.

Bezenuwing m. Flexor hallucis brevis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis

• caput mediale: n. Plantaris medialis

• Caput laterale: n. Plantaris lateralis

(L5 - S1 - S2)

De spier wordt dus door 2 verschillende zenuwen bezenuwd (die beiden eindtakken zijn van de n. Tibialis)

Functie m. Flexor hallucis brevis

Tenen:

• flexie MTP (digit I)

• ABductie MTP (digit I) (caput mediale)

• ADductie MTP (digit I) (caput laterale)

M. Flexor hallucis brevis

M. Flexor hallucis brevis

M. Flexor hallucis brevis

Origo m. Adductor hallucis

2 koppen bij origo.

1: Caput obliquum (Schuine kop)

• Basis, plantair van os metatarsale II, III, IV

• Pees van m. Peroneus (fibularis) longus in de voetzool

2: Caput transversum

• artt. (Articulationes) metatarsophalangeales III - V (gewrichtskapsel)

• Lig. Metatarsale transversum profundum

Insertie m. Adductor hallucis

Digit I:

Basis, lateraal phalanx proximalis

Bezenuwing m. Adductor hallucis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis (L4 - S3) - n. Plantaris lateralis (S1 - S2 - S3)

Functie m. Adductor hallucis

Tenen:

• ADductie MTP (digit I)

• Flexie MTP (digit I)

M. Adductor hallucis

M. Adductor hallucis

Origo m. Flexor digiti minimi pedis

• Basis, plantair os metatarsale V

• Lig. Plantare longum

• Pees van m. Peroneus (fibularis) longus.

Insertie m. Flexor digiti minimi pedis

Digit V:

Basis, plantair phalanx proximalis

Bezenuwing m.flexor digiti minimi pedis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis - n. Plantaris lateralis (S1 - S2 - S3)

Functie m. Flexor digiti minimi pedis

Tenen: flexie MTP (digit V)

M. Flexor digiti minimi pedis

M. Flexor digiti minimi pedis

Origo m. Abductor digiti minimi pedis

• tuber calcanei (os calcaneum)

• Aponeurosis plantaris

Insertie m. Abductor digiti minimi pedis

• Digit V: Basis, lateraal phalanx proximalis

• Tuberositas ossis metatarsalis V

Bezenuwing m. Abductor digiti minimi pedis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis - n. Plantaris lateralis (S1 - S2 - S3)

Logisch, want de spier ligt lateraal en plantair.

Functie m. Abductor digit minimi pedis

Tenen:

• ABductie MTP (digit V)

• flexie MTP (digit V)

M. Abductor digiti minimi pedis

M. Abductor digiti minimi pedis

Hoeveel mm. Lumbricales pedis zijn er

4

Origo mm. Lumbricales pedis

Pezen van de m. Flexor digitorum longus:

• M. Lumbricalis I: pees I mediaal

• M. Lumbricalis II: Pees I lateraal + pees II mediaal

• M. Lumbricalis III: pees II lateraal + pees III mediaaL

• M. Lumbricalis IV: pees III lateraal + pees IV mediaal

Insertie Mm. Lumbricales pedis

Digit II - V:

Basis, mediaal op de phalanx proximalis van de straal waarop ze zitten

Bezenuwing mm. Lumbricales pedis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis (L4 - S3):

• M. Lumbricalis I: n. Plantaris medialis (L5 - S1 - S2)

• M. Lumbricalis II-IV: n. Plantaris lateralis (S1 - S2 - S3)

Functie mm. Lumbricales pedis

Tenen:

• Flexie MTP (digit II - V) (flexie in MTP-gewricht van de overeenstemmende straal)

• ADductie MTP (digit II- V): sluiten van de tenen

Mm. Lumbricales pedis I - IV

Mm. Lumbricales pedis I - IV

Origo m. Quadratus plantae

• calcaneus (plantair, mediaal en lateraal)

• Lig. Plantare longum

Insertie m. Quadratus plantae

Pees van m. Flexor digitorum longus (plantair, posterior, lateraal)

Bezenuwing m. Quadratus plantae

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis (L4 - S3) - n. Plantaris lateralis (S1 - S2 - S3)

Functie m. Quadratus plantae

Tenen: flexie MTP + PIP + DIP (digit II - V)

Ondersteunt de m. Flexor digitorum longus!

M. Quadratus plantae

M. Quadratus plantae

Origo m. Interossei dorsales pedis I-IV

Deze spieren liggen tussen de metatarsalen.

Ossa metatarsalia (corpus met 2 koppen):

• M. Interosseus dorsalis I: digit I lateraal + digit II mediaal

• M. Interosseus dorsalis II: digit II lateraal + digit III mediaal

• M. Interosseus dorsalis III: digit III lateraal + digit IV mediaal

• M. Interosseus dorsalis IV: digit IV lateraal + digit V mediaal

Insertie m. Interossei dorsales pedis

Phalanx proximalis (basis):

• M. Interosseus dorsalis I: digit II mediaal

• M. Interosseus dorsalis II: digit II lateraal

• M. Interosseus dorsalis III: digit III lateraal

• M. Interosseus dorsalis IV: digit IV lateraal

Bezenuwing m. Interossei dorsales pedis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis (L4 - S3) - n. Plantaris lateralis (S2 - S3)

Functie m. Interossei dorsales pedis

Tenen:

• ABductie MTP (digit II-IV): spreiden van de tenen

• Flexie MTP (digit II-IV)

M. Interossei dorsales pedis I-IV

M. Interossei dorsales pedis I-IV

Origo m. Interossei plantres pedis

Ossa metatarsalia (corpus, met 1 kop):

• m. Interosseus plantaris I: digit III mediaal

• M. Interosseus plantaris II: digit IV mediaal

• M. Interosseus plantaris III: digit V mediaal

Insertie m. Interossei plantares pedis

Phalanx proximalis (basis):

• m. Interosseus plantaris I: digit III mediaal

• M. Interosseus plantaris II: digit IV mediaal

• M. Interosseus plantaris III: digit V mediaal

Bezenuwing m. Interossei plantares pedis

Plexus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis (L4 - S3) - n. Plantaris lateralis (S2 - S3)

Functie m. Interossei plantares pedis

Tenen:

• ADductie MTP (digit III-V): sluiten van de gespreide tenen

• Flexie MTP (digit III-V)

M. Interossei plantares pedis I-III

M. Interossei plantares pedis I-III

Verschil tussen m. Extensor digitorum brevis en m. Flexor digtorum brevis

Verschil met extensor digitorum brevis:

De extensor digitorum brevis gaat enkel naar de II, III en IV straal.

De flexor digitorum brevis gaat naar II, III, IV en V.

Origo m. Flexor digitorum brevis

• tiber calcanei (processus medialis)

• Aponeurosis plantaris

Insertie m. Flexor digitorum brevis

Digit II - V: phalanx media (basis, mediaal en lateraal)

Bezenuwing m. Flexor digitorum brevis

Plecus sacralis - n. Ischiadicus - n. Tibialis (L4 - S3) - n. Plantaoris medialis (L5 - S1 - S2)

Functie m. Flexor digitorum brevis

Tenen: flexie MTP + PIP (digit II-V)

m. Flexor digitorum brevis

m. Flexor digitorum brevis

Meeste trauma’s van de enkel zijn een inversie / eversie trauma

Inversie

Bij een inversie trauma kun je de mediale / laterale ligg scheuren en bij een eversie trauma de mediale / laterale.

Bij een inversietrauma zul je de laterale ligg scheuren, bij een eversie trauma de mediale ligg (= lig deltoideum).

Van welke bewegingen is inversie een combo?

• plantaire flexie

• ADductie

• Supinatie

Van welke bewegingen is eversie een combo

• dorsiflexie

• ABductie

• Pronatie

Slide spieren die bewegingen van de voet en in de voet geven

In schema: welke spieren bijdragen tot die beweging.

Naast inversie en eversie ook andere bewegingen:

Dorsiflexie, adductie en supinatie

Of plantaire flexie, abductie en pronatie

Welke structuur is dit?

Fascia plantaris

Welke pathologieën mbt de fascia plantaris kunnen optreden?

•Fascitis plantaris = ontsteking van het peesblad in de voetzool.

Dit kan gepaard gaan met een hielspoor.

Een hielspoor is een beenderig aanwas thv de tiber calcanei

aan de basis van os calcaneum in de regio van de regio van de fascia plantaris en het lig plantare longum.

Als een veroeste nagel je fascia plantaris doorboor en vuil achterlaat, heb je een probleem. In de voet zitten nl veel verschillende compartimenten en dus is het heel moeilijk te reinigen / spoelen. Het kan hele vieze infecties geven in de voetzool.

Welke spieren in eerste laag spieren van de voetzool?

• m. Abductor digiti minimi pedis

• M. Flexor digitorum brevis

• M. Abductor hallucis