BBP

H20 afgewerkt

vorstelijk absolutisme

= vorst volledige, soevereine macht

gewestelijke particularisme

streven vr regio’s,… om eigen wetten,… te behouden ten koste van een centrale macht

corporatisme

sml georg in beroepsgroepen (bv landbouw, industrie)

feodale structuur

leenstelsel, leenheer en vazallen

klerikale structuur

geestelijke, kerkelijke structuur

bufferstaat

Koninkrijk der nederlanden was een

rationele grondslag

= onderbouwing v beslissingen/handelingen obv vrede, feiten en logica, ipv emotie of intuïtie

Société Générale

(1822)

= investeringsbank vr de ontluikende indus rev i/h zuiden

aristocratie

= hechte, transnationale netw v adelijke families

unie v opposities

(1828)

= kat en lib vinden elkr => vrijheid

= ‘monsterverbond’ = gelegenheidsalliantie

1830

revolutiejaar

• pol en soc onrust => Be rev

• Fr: Julirev → einde restauratie v Bourbanddyn

• + burgerkoning Louis-Philippe v Orleans

• in Parijs en Br hoopten meetrekken nr Be

opera La Muette de Portici

rellen 25/8/1830 in Bru

muntschouwburg opera

Septemberdagen

(23-26/9)

= toen hollandse troepen er niet in slaagden om Bru terug te ku innemen

annexatie

= inlijving v/e gebied i/h territorium v/e ander land of andere politieke entiteit

manu militari

= m de militaire hand, krachtig ingrijpen

reünionisten

= revolutionairen die streven nr een hereniging met Frankrijk

gesloten revolutie

= bevochten dr het volk mr enkel burgerij profiteren v/d positieve resultaten

de âme belge

= het onafh Be als de logische veruitwending v/e al lang bestaand unieke smeltkroes tss Germanse en Latijnse invloeden

gelijkheid vr de wet

= afschaffen v standen en hun privileges

dagbladzegel

= belasting vr het verspreiden v kranten

code Napoleon

• werkgever werd op zijn woord geloofd wnr in conflict m arbeider

• vrouw wnr gehuwd handelingsonbekwaam en onderwerpen aan gezag echtegnoot

= maritale macht posities

= discrimineren beide groepen

suprematie v parl

Hof van cas geen controle op grondwettigheid vd wetten dr hoven en rechtbanken zou toelaten

2 kamerstelsel

• parl = Kamer v volksverteg en senaat

• parlementaire-dualiteit → ev i/d pol:

  • ‘democ’ Kamer werd in balans gehouden dr aristrocratische Senaat

Verenigde Kamers

Kamer en Senaat vergaderen samen: bv troonreden en eefaflegging

Montesquieu

• = was gezagsvolle inspiratie bron vr leven v Nat Congres

• bepleitte spreiding v/d 3 staatsmachten en ev tss 3 instellingen: Koning, Hoge- en Lagerhuis

• => als dam tegen machtsmisbruik

administratieve departementen

= beschikten over geen enkele zelfstandigheid

• stonden onder gezag v commissarissen v/h centraal gezag in Parijs

gouverneur

= werd dr reg benoemd als haar vertegenwoordiger

unitaire Staat

= abstracte verzameling van ind (mannelijke) burgers, die niet langer dr regionale of sociale verschillen in regio’s en standen worden onderscheiden, maar allen op gelijke voet deelnemen a/h bestuur vd Senaat

gezindheden

= politieke stromingen

uninionisme

= unie van lib en kat, bleef na revolut standhouden

orleanisme

= fase waarin Ko nog stuk persoonlijk pol kan voeren en minis aan Ko verantw moeten afleggen

alg Lijfrentekast

(1850)

• om tot spaarzaamheid en vooruitziendheid aan te zetten

paternalisme

= hechten veel belang aan morele deugen aanleren en aan het patronaal beschermd heerschap

flamingantisme

= actieve streven nr cul en pol emancipatie v Vl

→ verdediging Nederlandse taal

volkspartij

= front v kat en radicale lib dat kracht putte uit gezamellijk verzet tegen militaire pol vd reg

obscurantisme

= doelbewust streven om kennis, wet en verlicht tgn te houden en mensen in onwetendheid te houden

organieke wet vh lager onderwijs

• gemeentelijk ond in kleine steden en platteland: katholiek

• konden beslissen om bestaand kat school ‘aan te nemen’

  • ontslag v zelf gemeenteschool op te richten

(1842)

nationale federatie

= Verbond der Kat Kringen en conservatieve verenigingen

(1871)

schoolstrijd

= brede kat mobilisatie onderling vd bisschoppen

• trad streng op tegen ouders, onderwijzers en al wie samenwerkte m de officiële scholen en weigert hen sacramenten

• veel verlaten openbaar onderwijs → schoolcomités richten kat scholen op

Internationale Arbeiders-Associatie

• 1e internationaal

• belan impuls a/d socialistische arbeidersbeweging in wording

• 1864 in Londen

• KM stelde statuten op

• legde banden tss socialisme en arbeidersvereniging

• deed aandacht groeien vr vakverenigingen, mutaties en cooperatieve actie

• bracht zekere uitkristakt i/d leer: collectivisme, coopert en syndicalisme

syndicalisme

= streeft nr sml wrn vakbonden controle hebben over productie en distributie vr goederen

Belgische werkliedenpartij (BWP)

• steunde vooral op Bru met zijn ambachtelijke groeperingen en Gent m zijn vakbondstradities en cooprtv verenigingen

• Wa mijnwerkers pas later→ dr anar en radcln

• na invoeren alg mrvdgstemrecht

  • electorale zwaartepunt ook in Wal

• 1889: BWP deel v 2e internationale

massapartij

• introd v BWP

= netwerkorganisatie die binding vormden met de leden-kiezers

• spil vh plaatselijke partijleven: cooprtv bakkerij m/e volkshuis

• belan rol: mut en syndtcn, cul vern, pol clubs en vrijdenkersboden

Antisocialistische Katoenbewerkersbond

(1886)

• reactie op lib en soc

• ‘godsdienst, eigendom, gezin

Belgische Boerenbond

(1890)

• kreeg stevige impuls, bekommerde zich over het de crisis getroffen platteland

• cooperatieve spaar en leenkassen en samen aankoop v meststoffen

christendemocratie

• poltk emancipatie vd volksklassen beoogde

• Be volksbond (1891) → eiste plaats in kat part

christelijke syndicalisme

recht vd arbeiders de eigen org om betere loon- en arbeidersvoorwaarden af te dwingen

• 1904: permanent secretariaat v syndcl actie

• 1912: ACV= alg chris vakverbond

• kern v brede chris arbeidersbeweging w

• priesters actieve rol

daensisme

(1894)

• onafh-dissicente-crhisdemoc bew

• sterk Vl gezind

• meest radicale

arbeidersbewegingen

= besch v loon, beperking vd vrouwen- en kinderarbeid en invoering v verplichte zondagsrust

• 89’: verbod arbeid <12 en vr vrouwen tss 12 en 21 jr: max 12u

• + 3 weken verplicht, mr onbetaald bevallingsrust

• 1911: verbod v ondergronds arbeid i/d mijnen en nachtarbeid vr vrouwen

• 1914: alg verbod <14

arbeidsverhoudingen

• slechts schuchtere vern dr de herv vd werkrecchtersraden, instel v/d nijverheids en arbeidsraden en oprich vd Hoge Arbeidsraad

• nog geen collectieve besparingen

• wet op de erkenning vd beroepverenigingen (1989):

  • door restrictieve bepalingen niets

• syndicale actie:

  • bemoeilijkt dr art 310 vh strafwetboek

    • stakingsdelicten beteugelde (intoom houden)

sociale verzekeringen

• kat reg: ‘gesubsidieerde vrijheid’

• goed vr verzuiling, beslissend

  • => verzuiling gevolg en doel

  • wou op sociaal terrein geen overheidsinstellingen tot stans zien komen

• => lib, kat, soc, neutraal en profisionele mutaties

  • verzekering blijft vrije keuze

• verplicht alleen vr persoonlijke-verzekeringen v mijnwerkers

  • fout en schade werd losgekoppeld

middelpunt vliedende krachten

tendensen die partijen, macht of ideologien wegtrekken v/h pol centrum nr de flanken (polarisatie) of nr regionale entiteiten (regionalisering)

amnestiewet

overheid verleent alg kwijtschelding v straf vr (groepen) personen v bep pol misdrijven uit verleden

Vlaams nationaal Verbond (VNV)

• ‘leider’ Staf Declercq

• om tendens te ontkrachten schreef ook middel geinspireerd op fac

(1933)

Rex

(1935)

• Léon Degrelle

• aanhangers: kat jongeren en middenstaanders

• campagne tegen schandalen, keerde tegen ‘partijen regime’ en democ (mus en AH als vbn)

• nw formaties noemen zich ‘beweging’ of ‘verbond’

  • kanten zich tegen toek sml via massabijeenkomsten

Unie v Hand- en Geestesarbeid (AHGA)

= eenheidsorg waarin soc, chris en lib vakbonden werden gefusioneerd

Flamenpolitik

(op last v AH)

• gericht op Vlamingen te bevoordelen

• aanhalen v/h VNV

• strakke toep vd taalwetgeving in Bru

• houding tegenover krijgsgevangen (Vl vroeger nr huis)

Union Démoc Belgie (UDB)

• kat

• een poging om een ‘travillistische’ partij te vormen

• = een sociaal geinspr partij die nr het vb vh Britse Labour de levensbeschouwelijke breuklijn zou overstijgenlo

keynesiansisme

= economische stroming, die stelt dat actieve overheidsbemoeienis noodzakelijk is om economische crises te bestrijden en stabiliteit te garanderen

eco expansie wetg

= die speciale regio’s aanduidde die met fiscale en andere maatregelen door de overheid werden gesteund

Europees Monetair Stelsel

EMS afk

Belgische loonvorming

• Afspraken rond evolt vd lonen gebeurden sinds jaren 1960 via tweejaarlijkse nationale onderhandelingen tss werkgvrs en werksnmrs, die leiden tot zgn interprofessionele akkn

  • (socl akkn geldig vr de volledige privésector)

• + overeengekomen dat in periode waarin akk v kracht is, sociale vrede (op interprofessioneel niv) zou worden gehandhaafd

• Overheid kwam pas tussenbeide wnr socl overleg spaak liep

De Organisatie van Olie-exporterende Landen

OPEC afk

brugpensioen

= oudere werkkrachten m/e premie vervroegd laten afvloeien en vervangen dr jonge werklozen

primair saldo

= saldo v inkomsten en uitgaven zonder de rentelasten

rentesneeuwbal

= een vicieuze cirkel in de overheidsfinanciën

gesprekken v Poupehan

• ‘ruk nr R’ verliep zonder veel openlijke tegenstand vd ‘L-zijde’ vd CVP

• Jaren later werd duidelijk waarom:

• Top v chris arrbdrsbew kreeg nml een stem i/h beleid via nauw contact m/d 1^e minis en zn kabitnetchef, ver buiten zich v Wetsstraat

• -> in ruil verdedigde de top v chris arbdrsbew het herstelbeleid bij de eigen achterban

Model for Analysis and Rapid Investigation of Belgian Economic Aggregates

Mirabel afk

Mirabel

= Realiseerde een beperkte verlaging vd werkgvrsbijdragen vr bedrijven die blootgesteld zijn aan zware buitenlandse concurrentie

de-budgetteren

§  = overheidsfondsen (gefinan dr leningen) de schulden v noodlijdende bedrijven i/d zgn natnl secotrn (steenkool, staal,…) overnamen en er vk vers geld in pomten

wafelijzerpolitiek

= uitgaven vr het ene gewest moeten gecompensrd worden dr extra’s vr het andere gewest

nieuw sociaal pact

= omvatte besparingen i/d socl zkrhd, lagere bedrijfslasten op arbeid ter bevordering vd werkgelegenheid en een gezondheidsindex

verdrag v Maastricht

(1992)

• Ligt aan basis v Europose Unie

• = wilde het Eurps Monetair Stelsel vervangen dr een Eco en Monetaire Unie (EMU)

Europose Monetaire Unie

EMU

uitgavengroeiers

= de kost vd werkloosheid en de noodlijdende industrie sectoren