10
Call Kai
Learn
Practice Test
Spaced Repetition
Match
Flashcards
Knowt Play1/218
There's no tags or description
Looks like no tags are added yet.
Name | Mastery | Learn | Test | Matching | Spaced | Call with Kai |
|---|
No analytics yet
Send a link to your students to track their progress
219 Terms
Q: Bu dosyada hangi ana konu işlenir?
A: Büyük Selçuklular işlenir; kuruluş coğrafyası, Oğuz Yabgu bağlantısı, Tuğrul Bey, Alparslan, Melikşah, Sultan Sencer, yıkılış sebepleri, Büyük Selçuklu sonrası kollar, atabeylikler ve bazı kültür-medeniyet ilkleri anlatılır.
Q: Büyük Selçuklular hangi coğrafyada kurulmuştur?
A: Büyük Selçuklular İran-Horasan coğrafyasında kurulmuştur.
Q: Büyük Selçuklu coğrafyası hangi şehir ve bölgelerle ilişkilidir?
A: Cend, Horasan, Nişabur, Rey, Merv ve İsfahan Büyük Selçuklu coğrafyasıyla ilişkilidir.
Q: Tarih sorusunda Merv, Rey, Cend, Nişabur ve İsfahan görülürse hangi devlet düşünülmelidir?
A: Büyük Selçuklu düşünülmelidir.
Q: Büyük Selçuklular Cend şehrinden sonra hangi bölge için Gaznelilerle savaşmıştır?
A: Horasan bölgesi için Gaznelilerle savaşmıştır.
Q: Büyük Selçuklular Horasan için Gaznelilerle hangi savaşları yapmıştır?
A: Nesa, Serahs ve Dandanakan savaşlarını yapmıştır.
Q: Büyük Selçuklular Dandanakan’dan sonra fetih yönünü nereye çevirmiştir?
A: Horasan’a egemen olduktan sonra fetih yönünü batıya, yani Anadolu’ya çevirmiştir.
Q: Büyük Selçuklular Anadolu için hangi devletle savaşmıştır?
A: Bizans ile savaşmıştır.
Q: Büyük Selçuklular Anadolu için hangi savaşları yapmıştır?
A: Pasinler ve Malazgirt savaşlarını yapmıştır.
Q: Büyük Selçuklu varken Anadolu Selçuklu kurulmuş mudur?
A: Evet; Büyük Selçuklu varken ona bağlı Türkiye/Anadolu Selçuklu kurulmuştur.
Q: Büyük Selçuklu yıkıldıktan sonra mı Anadolu Selçuklu kurulmuştur?
A: Hayır; Anadolu Selçuklu Büyük Selçuklu varken, ona bağlı olarak kurulmuştur.
Q: Büyük Selçuklular neden Anadolu’da kendine bağlı beylik ve devlet kurdurmuştur?
A: Büyük Selçuklu İran-Horasan merkezli olduğu için Anadolu coğrafyasını elinde tutmak amacıyla kendine bağlı beylikler ve Türkiye/Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurdurmuştur.
Q: Büyük Selçuklu zayıflayınca Anadolu Selçuklu hangi savaşla Anadolu’yu kesin Türk yurdu yapmıştır?
A: Miryokefalon Savaşı ile Anadolu’yu kesin Türk yurdu yapmıştır.
Q: Anadolu Selçuklu zayıflayınca hangi beylikler kurulmuştur?
A: Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Candaroğulları, Hamitoğulları, Saruhanoğulları gibi ikinci beylikler kurulmuştur.
Q: Anadolu’nun Türkleşme sürecinde savaş zinciri nasıl kurulmalıdır?
A: Pasinler Anadolu kapısını tıklatır; Malazgirt Anadolu kapısını açar; Miryokefalon Anadolu’yu kesin Türk yurdu yapar.
Q: Pasinler ve Malazgirt hangi devlet dönemindedir?
A: Pasinler ve Malazgirt Büyük Selçuklu dönemindedir.
Q: Miryokefalon hangi devlet dönemindedir?
A: Miryokefalon Türkiye/Anadolu Selçuklu dönemindedir.
Q: Büyük Selçukluların temeli hangi devlete dayanır?
A: Büyük Selçukluların temeli Oğuz Yabgu Devleti’ne dayanır.
Q: Oğuz Yabgu Devleti zayıflayınca hangi gelişme yaşanmıştır?
A: Oğuzların Kınık boyu göç etmiş ve Selçuklular Cend şehrine gelmiştir.
Q: Büyük Selçuklular Oğuzların hangi boyundandır?
A: Oğuzların Kınık boyundandır.
Q: Kayı boyu hangi devletle ilişkilidir?
A: Kayı boyu Osmanlı ile ilişkilidir.
Q: Kınık boyu hangi devletle ilişkilidir?
A: Kınık boyu Selçuklularla ilişkilidir.
Q: Oğuz Yabgu Devleti zayıflayınca Hristiyan olan Oğuzlara ne ad verilmiştir?
A: Hristiyan olanlara Uz denmiştir.
Q: Oğuz Yabgu Devleti zayıflayınca Müslüman olan Oğuzlara ne ad verilmiştir?
A: Müslüman olanlara Türkmen denmiştir.
Q: Selçukluların atası kimdir?
A: Dukak’tır; demirci ustası olarak anlatılır.
Q: Dukak nasıl sorulabilir?
A: “Ataları Dukak olan, Oğuz Yabgu Devleti’nin zayıflamasıyla Cend’e gelen, Oğuzların Kınık boyuna mensup” şeklinde Selçuklulara işaret eden ipucu olarak sorulabilir.
Q: Selçuklular adını kimden almıştır?
A: Selçuk Bey’den almıştır.
Q: Selçuk Bey ölünce topluluğun başına kim geçmiştir?
A: Arslan Yabgu geçmiştir.
Q: Arslan Yabgu kimdir?
A: Selçuk Bey’den sonra topluluğun başına geçen güçlü ve başarılı komutandır.
Q: Arslan Yabgu’ya Gazneli Mahmud ne yapmıştır?
A: Gazneli Mahmud onu saraya davet etmiş, tuzak kurmuş ve esir etmiştir; Arslan Yabgu zindanda kalmıştır.
Q: Arslan Yabgu esir düşünce Kınık boyunun başında kimler etkili olmuştur?
A: Tuğrul Bey ve Çağrı Bey etkili olmuştur.
Q: Çağrı Bey kimdir?
A: Tuğrul Bey’in yanında yer alan komutandır; 1016-1021 arasında Anadolu’ya keşif hareketleri yapmıştır.
Q: Çağrı Bey’in Anadolu keşif hareketleri hangi yıllar arasındadır?
A: 1016-1021 yılları arasındadır.
Q: Çağrı Bey Anadolu keşiflerinden sonra hangi anlamda mesaj vermiştir?
A: Büyük devlet olmalarını sağlayacak topraklarla tanıştığını belirtmiştir.
Q: Tuğrul ve Çağrı Beyler hangi savaşlarla devleti kurma sürecine girmiştir?
A: Gaznelilerle Nesa, Serahs ve Dandanakan savaşlarını yaparak devleti kurma sürecine girmişlerdir.
Q: Büyük Selçuklu kuruluş süreci tek kartta nasıl kurulmalıdır?
A: Oğuz Yabgu Devleti zayıfladı; Oğuzların Kınık boyu Cend’e geldi; Selçukluların atası Dukak, ad kaynağı Selçuk Bey’dir; Selçuk Bey’den sonra Arslan Yabgu başa geçti; Gazneli Mahmud Arslan Yabgu’yu esir etti; Tuğrul ve Çağrı Beyler öne çıktı; Gaznelilerle Nesa, Serahs, Dandanakan yapıldı ve devlet kuruldu.
Q: Tuğrul Bey döneminde Gaznelilerle yapılan savaşlar nelerdir?
A: Nesa, Serahs ve Dandanakan savaşlarıdır.
Q: Dandanakan Savaşı ne zaman yapılmıştır?
A: 1040 yılında yapılmıştır.
Q: Dandanakan Savaşı kimler arasında yapılmıştır?
A: Büyük Selçuklular ile Gazneliler arasında yapılmıştır.
Q: Dandanakan Savaşı hangi bölge için yapılmıştır?
A: Horasan bölgesi için yapılmıştır.
Q: Dandanakan Savaşı’nın sonucu nedir?
A: Büyük Selçuklu’nun resmi kuruluşu gerçekleşmiştir; Tuğrul Bey kendi adına para bastırıp hutbe okutmuştur; Horasan’a egemen olunmuş; fetihlerin yönü batıya dönmüştür.
Q: Büyük Selçuklu’nun resmi kuruluş savaşı hangisidir?
A: Dandanakan Savaşı’dır.
Q: Tuğrul Bey Dandanakan’dan sonra hangi hükümdarlık sembollerini kullanmıştır?
A: Kendi adına para bastırmış ve hutbe okutmuştur.
Q: Para bastırmak ve hutbe okutmak hangi dönemin hükümdarlık sembolleridir?
A: İslam sonrası hükümdarlık sembolleridir.
Q: Dandanakan’dan sonra Tuğrul Bey’e hangi sıfat verilmiştir?
A: Horasan Fatihi sıfatı verilmiştir.
Q: Horasan Fatihi unvanı hangi savaşla ilişkilidir?
A: Dandanakan Savaşı ile ilişkilidir.
Q: Dandanakan Savaşı fetih yönünü nasıl etkilemiştir?
A: Horasan’a egemen olununca fetihlerin yönü batıya, Anadolu’ya dönmüştür.
Q: Dandanakan Savaşı sonuçları arasında hangi kritik maddeler vardır?
A: Büyük Selçuklu’nun resmi kuruluşu; Tuğrul Bey’in kendi adına para bastırması ve hutbe okutması; Horasan Fatihi unvanı; Horasan’a egemenlik; fetih yönünün batıya dönmesi.
Q: Dandanakan sonrası batıya yönelen Selçuklular hangi bölgeye gitmiştir?
A: Erzurum tarafına, Anadolu’ya yönelmiştir.
Q: Pasinler Savaşı ne zaman yapılmıştır?
A: 1048 yılında yapılmıştır.
Q: Pasinler Savaşı kimler arasında yapılmıştır?
A: Büyük Selçuklular ile Bizans arasında yapılmıştır.
Q: Pasinler Savaşı ne için yapılmıştır?
A: Anadolu için yapılmıştır.
Q: Bizans ile Anadolu için yapılan ilk büyük savaş hangisidir?
A: Pasinler Savaşı’dır.
Q: Pasinler’den önce küçük savaş olarak hangi savaş geçer?
A: Zap Suyu Savaşı geçer; ancak Bizans ile Anadolu için yapılan ilk büyük savaş Pasinler’dir.
Q: Pasinler Savaşı’nda kim esir alınmıştır?
A: Gürcü Kralı esir alınmıştır.
Q: Pasinler Savaşı sonrası Bizans Selçukluları yatıştırmak için ne önermiştir?
A: İstanbul’da cami ve medrese yaptırma, halife adına hutbe okutma ve Müslümanları koruma gibi öneriler sunmuştur.
Q: Pasinler Savaşı’nın 2022 tarzı yorum sorusu hangi ifadelerle gelebilir?
A: Cami yaptıralım, halife adına hutbe okutalım, İstanbul’daki Müslümanları koruyalım gibi Bizans’ın Selçukluları yatıştırma girişimleriyle gelebilir.
Q: Tuğrul Bey 1055’te hangi seferi yapmıştır?
A: Bağdat Seferi’ni yapmıştır.
Q: Bağdat Seferi hangi amaçla yapılmıştır?
A: Şii Büveyhoğullarına karşı Abbasi halifesini korumak amacıyla yapılmıştır.
Q: Tuğrul Bey Bağdat Seferi’nde kimleri mağlup etmiştir?
A: Şii Büveyhoğullarını mağlup etmiştir.
Q: Bağdat Seferi sonucunda Tuğrul Bey hangi unvanları almıştır?
A: Doğunun ve Batının Sultanı ve Rükneddin unvanlarını almıştır.
Q: Doğunun ve Batının Sultanı unvanı kime verilmiştir?
A: Tuğrul Bey’e verilmiştir.
Q: Rükneddin ne demektir?
A: Dinin direği demektir.
Q: Rükneddin unvanı kime verilmiştir?
A: Tuğrul Bey’e verilmiştir.
Q: Tuğrul Bey’in Doğunun ve Batının Sultanı unvanını almasına neden olan gelişme nedir?
A: Bağdat Seferi’nde Şii Büveyhoğullarına karşı Abbasi halifesini korumasıdır.
Q: Tuğrul Bey halifeyi Şiilere karşı koruyunca Türk-İslam dünyasında hangi konuma gelmiştir?
A: Türk-İslam dünyasının siyasi lideri/koruyucusu olmuştur.
Q: Halifenin Tuğrul Bey’e unvan vermesi neyi gösterir?
A: Halifenin kendini koruyamayacak kadar siyasi olarak zayıf olduğunu ve siyasi liderliğin Selçuklulara geçtiğini gösterir.
Q: Tuğrul Bey Bağdat’ta ne kadar kalmıştır?
A: 13 ay 13 gece kalmıştır.
Q: Tuğrul Bey Bağdat’ta ne yaptırmıştır?
A: Saraylar yaptırmıştır.
Q: Tuğrul Bey’in ilk merkezi neresidir?
A: Nişabur’dur.
Q: Tuğrul Bey döneminde kurulan ilk Selçuklu medresesi hangisidir?
A: Nişabur Medresesi’dir.
Q: İlk Türk-İslam medresesi ile ilk Selçuklu medresesi nasıl ayrılır?
A: İlk Türk-İslam medresesi Karahanlılarda Semerkand Medresesi’dir; ilk Selçuklu medresesi Nişabur Medresesi’dir.
Q: Tuğrul Bey başkenti nereden nereye taşımıştır?
A: Nişabur’dan Rey’e taşımıştır.
Q: Tuğrul Bey için temel sınav kartı nedir?
A: Dandanakan ile devletin resmi kuruluşunu sağlamış ve Horasan Fatihi olmuştur; Pasinler ile Bizans’a karşı Anadolu için ilk büyük savaşı yapmıştır; Bağdat Seferi ile Şii Büveyhoğullarına karşı halifeyi korumuş, Doğunun ve Batının Sultanı/Rükneddin unvanlarını almıştır; Nişabur Medresesi’ni kurmuş, başkenti Nişabur’dan Rey’e taşımıştır.
Q: Alparslan hangi yıllar arasında hükümdarlık yapmıştır?
A: 1063-1072 yılları arasında hükümdarlık yapmıştır.
Q: Alparslan hangi yerleri fethetmiştir?
A: Ani Kalesi, Kars ve Gürcistan’ı fethetmiştir.
Q: Alparslan Ani Kalesi, Kars ve Gürcistan’ı fethedince hangi unvanı almıştır?
A: Ebu’l-Feth unvanını almıştır.
Q: Ebu’l-Feth unvanı kime verilmiştir?
A: Alparslan’a verilmiştir.
Q: Ebu’l-Feth unvanını veren Abbasi halifesi kimdir?
A: Kaim bi-Emrillah olarak geçer.
Q: Kaim bi-Emrillah’ın Alparslan’a verdiği unvan nedir?
A: Ebu’l-Feth unvanıdır.
Q: Kavurt İsyanı hangi dönemle ilişkilidir?
A: Alparslan döneminde ortaya çıkmıştır.
Q: Kavurt kimdir?
A: Hanedan üyesidir; taht kavgası nedeniyle isyan etmiştir.
Q: Kavurt İsyanı’nı kim tamamen bastırmıştır?
A: Melikşah tamamen bastırmıştır.
Q: Alparslan döneminde vezirliğe kim getirilmiştir?
A: Nizamülmülk getirilmiştir.
Q: Nizamülmülk hangi medreseyi açmıştır?
A: Nizamiye Medresesi’ni açmıştır.
Q: Nizamiye Medresesi hangi hükümdar döneminde açılmıştır?
A: Alparslan döneminde açılmıştır.
Q: Nizamiye Medresesi’nin eğitim süresi kaç yıldır?
A: 4 yıldır.
Q: Nizamiye Medresesi neden üniversite özelliği gösterir?
A: Eğitim süresi 4 yıl olduğu için üniversite özelliği gösterir.
Q: İlk üniversite özelliği gösteren Türk-İslam medresesi hangisidir?
A: Nizamiye Medresesi’dir.
Q: Nizamiye Medresesi’nde ders veren önemli İslam alimi kimdir?
A: Gazali’dir.
Q: Nizamiye Medresesi’nin rektörü gibi kodlanan kişi kimdir?
A: Gazali’dir.
Q: Nizamiye Medresesi ilk olarak nerede kurulmuştur?
A: Bağdat’ta kurulmuştur.
Q: Nizamiye Medresesi’nin özellikleri nelerdir?
A: 4 yıllık eğitim verir; üniversite özelliği gösterir; yatılı ve bursludur; ilk olarak Bağdat’ta kurulmuş, sonra birkaç şehirde daha açılmıştır; Gazali burada ders vermiştir.
Q: Nizamiye Medresesi hangi amaçlarla kurulmuştur?
A: Yönetici ve din adamı ihtiyacını karşılamak; Şiilik ve Batınilik gibi zararlı akımlarla mücadele etmek için kurulmuştur.
Q: Nizamiye Medresesi hangi zararlı akımlarla mücadele amacı taşır?
A: Şiilik ve Batınilikle mücadele amacı taşır.
Q: Medrese sıralaması nasıl bilinmelidir?
A: İlk medrese Karahanlılarda Semerkand; ilk Selçuklu medresesi Nişabur; ilk üniversite özelliği gösteren Türk-İslam medresesi Nizamiye’dir.
Q: Alparslan dönemindeki en önemli gelişme nedir?
A: Malazgirt Savaşı’dır.
Q: Malazgirt Savaşı ne zaman yapılmıştır?
A: 1071 yılında yapılmıştır.
Q: Malazgirt Savaşı kimler arasında yapılmıştır?
A: Büyük Selçuklu ile Bizans arasında yapılmıştır.
Q: Malazgirt Savaşı’nın sebepleri nelerdir?
A: Türklerin Anadolu’yu ele geçirme ve yeni yurt arayışı; Bizans’ın Türkleri Anadolu’dan atmak/Anadolu’ya sokmamak istemesi; göçebe Türkmenlere yurt arayışı; cihat ve gaza anlayışı; Bizans’ın ciddi savaş hazırlığı.