Bab 5: Kesultanan Melayu Melaka

Koleksi perbendaharaan kata dan fakta penting berkaitan pengasasan, kegemilangan, dan pengakhiran Kesultanan Melayu Melaka berdasarkan nota kelas.

Parameswara

Pengasas Kesultanan Melayu Melaka sekitar tahun $1400 ext{-M}$. Mereka memilih lokasi yang sesuai untuk mengasaskan kerajaan.

Benteng Pertahanan Melaka

Pokok Bakau dan Api-api yang menjadi pelindung semula jadi di kawasan pesisir pantai.

Bentuk Muka Bumi Melaka

Kawasan yang berbukit-bukau yang sesuai untuk dijadikan kubu pertahanan dan panduan pelayar.

Angin Monsun

Melaka terlindung daripada tiupan Angin Monsun Timur Laut dan Angin Monsun Barat Daya yang menjadikannya pelabuhan selamat.

Sistem Pembesar Empat Lipatan

Sistem pentadbiran yang terdiri daripada pembesar yang membantu Sultan dalam urusan pentadbiran, keselamatan, dan kutipan cukai.

Bendahara

Penasihat raja, menteri utama peringkat pusat, ketua turus angkatan perang, ketua hakim, dan pemangku Sultan.

Penghulu Bendahari

Pemungut hasil atau ufti, ketua segala bendahari, ketua urus setia istana, dan ketua syahbandar.

Temenggung

Ketua polis dan penjara, penguasa bandar dan kota Melaka, pegawai protokol istana, serta hakim di darat.

Laksamana

Ketua angkatan laut, pengawal peribadi raja, ketua duta, ketua utusan ke negara luar, dan hakim di laut.

Sistem Serah

Pemberian hasil tanaman kepada pemerintah sebagai balasan kepada pemerintah yang menyediakan tanah.

Sistem Kerah

Pekerjaan yang dibuat tanpa diberi upah seperti membina istana dan kubu, menunjukkan taat setia rakyat.

Hukum Kanun Melaka

Undang-undang yang mengandungi $44$ fasal berkaitan hak keistimewaan serta tanggungjawab raja dan pembesar.

Undang-undang Laut Melaka

Mengandungi $25$ fasal tentang peraturan di laut, tertib berniaga, dan tatacara jual beli.

Adat Temenggung

Adat yang diasaskan oleh Datuk Temenggung berkaitan sistem pemerintahan, perwarisan takhta, dan perkahwinan.

Cara Penyebaran Empayar

Empayar Kesultanan Melayu Melaka diperluas melalui cara Penaklukan, Perkahwinan, dan Naungan.

Sultan Muzaffar Shah

Pemerintah yang menjadikan agama Islam sebagai agama rasmi Kesultanan Melayu Melaka.

Syahbandar

Pegawai yang bertanggungjawab menguruskan urusan perdagangan di pelabuhan Melaka.

Orang Laut

Tentera perairan Melaka yang bertugas menjaga keamanan dan keselamatan laluan perdagangan.

Matlamat Portugis

Tiga matlamat utama serangan Portugis iaitu Kekayaan, Keagamaan, dan Kemasyhuran.

Alfonso de Albuquerque

Ketua tentera Portugis yang mengetuai serangan terhadap Melaka pada tahun $1511$.

Strategi Melaka Hadapi Portugis

Melaka menggunakan lancaran, perahu berapi, tentera bergajah, serta tembakan meriam bertalu-talu di pantai.