Ecologische termen

Antropoceen

Geologische tijdsperiode waarin menselijke verandering zichtbaar is

Shifting baseline syndrome (SBS)

generaties denken anders over natuur, want hun referentiekader verschuift

Groene Kuznets-curve

Als we technologisch vooruitgaan en economisch groeien, gaan we eerst een grote druk uitoefenen op het klimaat om daarna sterk te vergroenen

El niño

wederkerend weerfenomeen met grote impact op samenlevingen

The Great Acceleration

Grote versnelling in klimaatopwarming vanaf jaren 1950

Natuurlijke proxis

Natuurlijke bronnen die kunnen helpen bij de studie van klimaatgeschiedenis (plantenresten, sedimenten, …)

Historische praxis

Historische bronnen die kunnen helpen bij de studie van klimaatgeschiedenis (weerdagboeken, oude metingen, fenologische gegevens, …)

fenologische gegevens

oogst- en zaaigegevens

Hockey stick grafiek

temperatuur blijft ruwweg constant tot IREV en stijgt dan exponentieel

Food Availability Decline (FAD)

Problemen in de voedselbeschikbaarheid

Food Entitlement Decline (FED)

Problemen in de voedselverdeling

Traditionele Ecologische Kennis (TEK)

Heel lang opgebouwde kennis over de lokale ecologie

Grote Ontginningen

Grote bosontginningen in de vroege en hoge middeleeuwen voor meer akker- en weiland

Verwildering

Stijging bosareaal ten nadele van akkerland kort na Zwarte Dood

Yield ratio

opbrengst per gezaaid zaadje

Ghost acres

Akkergrond dat nodig is voor de productie van genoeg voedsel in een regio, maar niet in die regio aanwezig is (bv. soyaproductie in Z-AM voor veevoeders)

Guano

Vogelmest

Koppelwirtschaft

gemengd gebruik van grond: uitgeputte grond voor enkele jaren inzaaien met gras voor weiland

Assartage

Zeer onvruchtbare gronden worden verwilderd, na enkele jaren wordt alles verbrand en is de grond voor een paar jaar vruchtbaar genoeg. Wanneer de grond niet meer vruchtbaar is, wordt deze terug verwilderd

On farm bemesting

Mest afkomstig van de boerderij zelf

Off farm bemesting

mest afkomstig van buiten de boerderij

Norfolk husbandry/Flemish husbandry

Bemesting met groenbemesters

beddenbouw/ridge and furrow

akker verdeeld in gelijke delen met ophopingen

Bolle akker

akker bolvormig door cirkelvormig ploegen

Wiedkooien

alle kinderen van een dorp worden verzameld om gezamelijk akkers te wieden

Open field system

Versnippering doordat alle gronden van een dorp worden samengevoegd en gedeeld in drie secties, waarbij elke sectie verdeeld wordt in verschillende kleine percelen voor elke dorpsbewoner

Agricultural Invasion

grote graanproductie in AM = graancrisis in EUR vanwege te hoge productieprijs

Sociaalecologisch metabolisme

uitputting van de natuur in verband gebracht met menselijk werk

Tragedy of the commons

individuele gebruikers gaan rationeel grondstoffen gebruiken, wat tot collectieve verarming leidt

Technologische lock-ins

problemen door tekort aan arbeid opgelost met grotere interventies in de natuur

Levee-effect

wegnemen van water zorgt voor veiligheidsgevoel, maar op lange termijn is het onveiliger

Primaire energie

Brondstoffen (bv zonlicht)

Secundaire energie

Omzetting van primaire energie naar gebruiksklare energie (bv spierkracht)

Energieregime

veranderende samenleving en infrastructuur die zorgen voor een veranderend energiegebruik

spatial fix

productie verplaatsen naar regio’s met goedkoper en overvloedigere biomassa

Great Divergence

Europa groeit weg van Azië

Great Specialization

Azië specifieert zich in een bepaalde landbouw of grondstof om te kunnen concurreren met Europa na en tijdens de Great Divergence

Jevons paradox

als je een product beter maakt (duurzamer, goedkoper, …), dan gaat het aantal verkopen groter zijn en dus ook de totale uitstoot

Peak Oil

hoogtepunt van oliewinning in de jaren 1950

Risk society

mensheid kijkt aan op risico’s door technologie, die technologienoodzaak versterken

leapfrogging

Moeten groeilanden de fase van fossiele brandstoffen overslaan, wetende dat dit het Westen een enorm economisch voordeel oplevert?

Animal cities

Steden met veel dieren aanwezig

Martin’s Act en Grammont-wet

Eerste dierenbeschermingswetten

Commodity frontiers

Natuurlijke hulpbronnen worden tot consumptiegoederen gemaakt, waardoor de economische, ecologische, sociale en geografische grenzen verlegd worden

Preservatie

We moeten de natuur beschermen vanwege haar aard en mogen dus niet ingrijpen

Conservatie

We moeten de natuur beschermen vanwege haar hulpbronnen en mogen dus enkel gebruiken wat de natuur aan kan

Climax-toestand

Planten zijn in perfecte balans met hun omgeving

Halfnatuur

Natuur waarbij lichte menselijke interventies (bv maaien met Gallowayrunderen) zorgen dat de natuur sneller haar climax-toestand behaalt

Conservatiebiologie

Hoe kunnen we duurzaam ontwikkelen met focus op biodiversiteit?

neoliberalistische conservatie

Veel partnerschappen tussen ngo’s en multinationals maken kritiek geven op multinationals moeilijker en zorgt dat natuur toeristisch en financieel aantrekkelijk wordt

Fortress conservation

Lokale gemeenschappen zijn uitgesloten van natuurparken

community-based natural resources management (CBNRM)

programma’s die lokale gemeenschappen betrekken bij natuurconservatie

Rewilding

Opnieuw creëren van verdwenen wilde natuur

Contentiuos politics

Er wordt een machtsclaim gelegd op iets

Repertoires

manieren om macht te contesteren (bv. stakingen, opstanden, betogingen, …)

Performances

interactie tussen meerdere partijen om macht te contesteren

scala naturae/The Great Chain of Being

er is een rangorde van alles dat bestaat, met enkel God boven de mens

hygiënisten

Artsen die het milieu zagen als oorzaak van mortaliteit en die ijverden voor meer hygiëne gebaseerd op de miasmentheorie

miasmentheorie

Stank zorgt voor ziekte

Arts-and-craft-movements

Beweging die staat voor sociale maatschappijkritiek en alternatieve omgang met productie en natuur

Lebensreformbeweging

verschillende burgerlijke organisaties met weinig impact, maar in geheel met veel impact op relatie tussen mens en natuur

United Nations Conference on Environment and Development (UNCED)

intensieve samenwerking binnen Noord-Zuidbeweging, uitwerking concept duurzaamheid en duurzaamheidsontwikkeling, milieuproblematiek en collectie actie wordt nog mondialer gemaakt

Subsistentiecrisis

Economische ramp zorgt voor hongersnood en sterfterampen

vulnerability approach

Sociaaleconomische omstandigdheden bepalen de kracht van een ramp

Environmental injustice

rmere bevolkingsgroepen veel kwetsbaarder voor natuurrampen, want kunnen weinig buffers aanleggen

damnatio memoriae

De impact van een ramp wordt vergeten omdat de enige rationele oplossing een zeer grote economisch aanpassing en kost vraagt

environmental of the rich

Idee dat enkel rijke landen en mensen belang kunnen hechten aan de natuur

Coppice cycle

Kapcyclus waarin bomen gekapt worden

By-laws

Lokale keuren over hoe gronden mogen worden gebruikt

Cheapness

De economische kosten moeten op alle mogelijk manieren zo laag mogelijk gemaakt worden: lage productiekost, slavernij, delokalisatie, …

Environmental economics

Hoe kan de waarde van ecologische schade bepaald worden?