THEMA 2: Emoties

Emoties

• Primaire, instinctieve reacties van het lichaam

• Ze treden snel op, duren kort en zijn een reactie op een externe of interne prikkel

• Ze worden beschouwd als de fysiologische en gedragsmatige componenten

Gevoelens

• De bewuste, subjectieve interpretaties van die emoties

• De mentale ervaring van de emotionele toestand, de manier waarop je de emotie beleeft

• Zijn langduriger dan emoties en sterk afhankelijk van persoonlijke gedachten, herinneringen en overtuigingen

Stemmingen

• Langduriger en minder intens dan emoties

• Een diffuse emotionele toestand die niet per se een specifieke oorzaak heeft

• Beïnvloeden je algemene perceptie van de wereld en kunnen uren, dagen of zelfs weken aanhouden

• Vormen de achtergrond van je emotionele leven

Broaden-and-build theorie

• Frederickson

• Positieve emoties, zoals plezier, hebben een belangrijke en adaptieve functie

• Legt uit waarom positieve emoties ons helpen om te overleven en te floreren

Broaden (verbreden)

• Positieve emoties verbreden onze aandacht en cognitie

• Je staat meer open voor nieuwe ideeën, gedachten en mogelijkheden

• Je wordt flexibelere in je denken en creatiever bij het oplossen van problemen

Build (opbouwen)

• Door deze verbreding helpen positieve emoties ons om fysieke, intellectuele en sociale hulpbronnen op te bouwen voor de toekomst

• Deze opgebouwde hulpbronnen zijn essentieel voor toekomstige uitdagingen, zelfs als de emotie al lang verdwenen is

Emotionele granulariteit

Hoe specifieker je een emotie kan benoemen, hoe beter je deze kunt reguleren

Het Circumplex Model van Affect

• Vereenvoudigd model om emoties in een georganiseerd wetenschappelijk kader te plaatsen

• Emoties gereduceerd tot twee fundamentele dimensies: valentie en opwinding

Valentie of aangenaamheid (Het Circumplex Model van Affect)

• De horizontale as

• Toont waardebepaling: is deze emotie positief of negatief?

Opwinding of intensiteit (Het Circumplex Model van Affect)

• De verticale as

• Toont emoties van actief naar passief: is dit een gevoel dat je activeert of juist kalmeert?

De overlevingszone (Het Circumplex Model van Affect)

Stelt ons in staat om in tijden van crisis te handelen, grenzen te stellen en voor verandering te kiezen

De burn-outzone (Het Circumplex Model van Affect)

• een krachtige waarschuwing

• Dwingt ons tot stilstand en zelfreflectie

• Signaal dat onze huidige strategieën niet werken en dat we een andere weg moeten inslaan

• Het leert ons onze eigen grenzen kennen en te luisteren naar wat ons lichaam vertelt

De oplaadzone (Het Circumplex Model van Affect)

• essentieel voor herstel en het opbouwen van veerkracht

• Rustmomenten voor het aankunnen van uitdagingen in het leven

• Te lang in deze zone kan leiden tot inactiviteit en gebrek aan richting

PANAS

• Positieve and Negative Affect Schedule

• Veelgebruikt psychologisch instrument om de mate van positief en negatief affect te meten

• Meet balans tussen positieve en negatieve emoties en geeft inzicht in emotionele toestand van een individu

  • Doel = aangeven in hoeverre ze deze emoties op dit moment voelen of hoe ze zich de afgelopen week hebben gevoeld

Hartcoherentie

• Je hartritme komt in een regelmatig en harmonieus patroon

• Zorgt voor een betere samenwerking tussen je hart, hersenen en zenuwstelsel

Psychologische veerkracht

• je wordt emotioneel stabieler

• je herstelt sneller van stress

• je bent beter voorbereid op toekomstige tegenslagen

Het undoing effect

• het effect waarbij positieve emoties de negatieve fysiologische gevolgen van negatieve emoties kunnen omkeren

Gevoel van coherentie

Het vertrouwen dat je leven begrijpelijk, beheersbaar en betekenisvol is

Dempende reacties bij savouring

Automatische gedachten, gevoelens of gedragingen die het genieten verminderen of zelfs blokkeren.

Emotionele wendbaarheid

• Meebewegen met je emoties

• ‘Negatieve’ emoties hebben ook een functie

• Belangrijk niet vast te lopen in zowel negatieve als positieve gevoelens, omdat je dan de andere kant negeert en dat is niet de bedoeling

• Het streven naar een vlotte beweging tussen positieve en negatieve emoties

Savoring

Het bewust opmerken, intensiveren en verlengen van positieve emoties tijdens, voor of na een gebeurtenis.

Het gaat niet alleen om geluk ervaren, maar vooral om bewust genieten.

Anticipatory savoring

Savoring vooraf, genieten van de voorpret.

In-the-moment savoring

Tijdens een moment savoring. Bewust opmerken en genieten

Reminiscent savoring

Achteraf savoring. Terugkijken op een positieve ervaring