BATCH 8 — Hartpalpatie, harttonen en hartruisen

Wat doe je vóór auscultatie van het hart?

Eerst de thorax voelen/palperen

Hoe palpeer je het hart bij grote huisdieren?

Met vlakke hand

Hoe palpeer je het hart bij kleine huisdieren?

Met vingertoppen, bilateraal

Wat is de ictus cordis?

Hartpuntstoot

Wat beoordeel je bij thoraxpalpatie?

Ictus cordis en eventuele fremitus

Wat is fremitus?

Voelbare abnormale trilling of schurend effect

Wanneer voel je fremitus bij hartruis?

Alleen bij ernstige hartruis

Kan fremitus ook door pericarditis komen?

Ja

Hoe onderscheid je pericarditis-fremitus van cardiale fremitus?

Pericarditis-schuren is synchroon met ademhalingsbewegingen

Waarom moet je de stethoscoop goed aandrukken?

Om schuurgeluiden van de vacht te vermijden

Wat is S1?

Eerste harttoon, sluiten van de AV-kleppen

Wat is S2?

Tweede harttoon, sluiten van de semilunaire kleppen

Welke klank hoort bij S1 en S2?

Lub-dub

Waarom zijn S1 en S2 bij hoge hartfrequentie moeilijker te onderscheiden?

De tonen volgen elkaar sneller op

Welke extra harttonen kunnen grote huisdieren hebben?

S3 en S4

Wat is S3?

Geluid van actief vullen van de ventrikels

Wat is S4?

Geluid van atriumcontractie die laatste bloed in ventrikels duwt

Waarom hoor je S3 en S4 normaal niet bij kleine huisdieren?

Hun hartfrequentie is te snel

Wat betekent galopgeluid bij kleine huisdieren?

Pathologisch geluid met extra harttoon

Waarvan hangt intensiteit van harttonen af?

Auscultatieplaats, contractiliteit en afstand tussen hart en stethoscoop

Waar zijn harttonen vaak het duidelijkst?

In de mitralisregio

Wat geeft een harder S1-geluid?

Lagere ventrikelvulling

Wanneer is S1 harder?

Bij dehydratatie, tachycardie of extrasystoles

Wat is een bijgeruis?

Extra geluid door turbulente bloedstroom

Welke oorsprong kan een bijgeruis hebben?

Cardiaal of extracardiaal

Waardoor ontstaat cardiaal bijgeruis vaak?

Turbulentie door stenose, insufficiëntie of septumdefect

Hoe beschrijf je een hartruis?

Lokalisatie, luidheid, timing en eventueel karakter

Wat is punctum maximum?

De plek waar de hartruis het luidst hoorbaar is

Welke kleppen ausculteer je links?

Pulmonalisklep, aortaklep en mitralisklep

Welke klep ausculteer je rechts?

Tricuspidalisklep

Hoe vind je klepregio’s makkelijker bij grote huisdieren?

Door de ictus cordis te voelen, vooral voor de mitralisregio

Hoe vind je klepregio’s bij kleine huisdieren?

Door intercostaalruimtes te tellen

Wat is graad 1 hartruis?

Zeer zacht, moeilijk hoorbaar

Wat is graad 2 hartruis?

Zacht hoorbaar in klein klepgebied

Wat is graad 3 hartruis?

Matig luid, hoorbaar in beperkt gebied, kan fysiologisch zijn

Wat is graad 4 hartruis?

Luide hartruis zonder fremitus, hoorbaar in groot gebied

Wat is graad 5 hartruis?

Luide hartruis met fremitus, altijd pathologisch

Wat is graad 6 hartruis?

Luide hartruis met fremitus, hoorbaar zonder stethoscoop, altijd pathologisch

Waarom is graad 6 moeilijk te lokaliseren?

De ruis is overal hoorbaar

Wat bepaal je eerst bij geluidsfragmenten van het hart?

Eerst lub en dub herkennen

Wat gebeurt er bij ventriculaire regurgitatie richting atria?

Bloed stroomt terug naar de atria

Wat gebeurt er bij aortaregurgitatie?

Bloed stroomt terug van de aorta naar de ventrikels

Wat is systolisch bijgeruis?

Ruis tussen S1/lub en S2/dub, tegelijk met de polsslag

Wat is het meest voorkomende type bijgeruis?

Systolisch bijgeruis

Wat is diastolisch bijgeruis?

Ruis in de diastole, vaak langer klinkend

Wat is continu bijgeruis?

Ruis tijdens systole én diastole

Wat is machinery murmur?

Continu machinaal bijgeruis

Waarbij komt machinery murmur vaak voor?

Persisterende ductus arteriosus van Botalli

Wat is holosystolisch of holodiastolisch geluid?

Ruis waarbij harttonen nog hoorbaar blijven onder de ruis

Wat is pansystolisch of pandiastolisch geluid?

Ruis waarbij harttonen niet meer hoorbaar zijn

Zijn fysiologische bijgeruisen mogelijk bij grote huisdieren?

Ja

Zijn fysiologische bijgeruisen mogelijk bij kleine huisdieren?

Nee, in principe niet

Wat is ejectiegeruis?

Fysiologische ruis door ejectie in de aorta

Waar hoor je fysiologische ruis bij S3?

Vlak na S2, bij snelle vulling van ventrikels

Waar hoor je fysiologische ruis bij S4?

Net voor S1, zeer zacht

Welke systolische ruis past bij linker hartbasis?

Aortastenose, pulmonalisstenose of fysiologisch ejectiegeruis

Welke diastolische ruis past bij linker hartbasis?

Aortaklepinsufficiëntie

Welke continue ruis past bij linker hartbasis?

PDA

Welke systolische ruis past bij linker hartapex?

Mitralisklepinsufficiëntie

Welke systolische ruis past rechts?

Tricuspidalisklepinsufficiëntie of ventrikelseptumdefect

Waarvan hangt hartfrequentie bij een gezond dier af?

Diersoort, grootte, leeftijd, training, vagale tonus, metabole snelheid en omgevingstemperatuur

Waarom moet je gedrag koppelen aan hartfrequentie?

Stress, excitatie of rust beïnvloeden de hartfrequentie sterk

Welke metabole toestanden verhogen hartfrequentie?

Lactatie, inspanning en dracht

Wat is bradycardie?

Verlaagde hartfrequentie

Wat kan bradycardie veroorzaken?

Afwijkingen aan sinusknoop of AV-knoop, medicatie, intoxicaties, hypothermie, hypoglycemie, hoge vagale tonus of hoge intracraniale druk

Waarom kan hypothermie bradycardie geven?

Lage lichaamstemperatuur vertraagt metabole en cardiale activiteit

Waarom kan hypoglycemie bradycardie geven?

Energiegebrek beïnvloedt hart- en zenuwfunctie

Waarom kan hoge vagale tonus bradycardie geven?

De parasympathicus remt de hartfrequentie

Waarom kan hoge intracraniale druk bradycardie geven?

Via reflexmatige cardiovasculaire respons

Wat is tachycardie?

Verhoogde hartfrequentie

Wat kan tachycardie veroorzaken?

Hypotensie, koorts, pijn, hypoxie, hypercapnee, anemie, medicatie of vasodilatoren

Waarom geeft hypotensie tachycardie?

Het lichaam verhoogt hartfrequentie om cardiac output te behouden

Waarom geeft koorts tachycardie?

Metabolisme en zuurstofbehoefte stijgen

Waarom geeft pijn tachycardie?

Sympathische activatie

Waarom geeft hypoxie tachycardie?

Het lichaam probeert zuurstoftransport te verhogen

Waarom geeft hypercapnee tachycardie?

CO2/pH-verandering stimuleert compensatoire cardiovasculaire respons

Waarom geeft anemie tachycardie?

Minder zuurstoftransport leidt tot compensatoire stijging van hartfrequentie

Waarom kunnen vasodilatoren tachycardie geven?

Door daling van perifere weerstand en bloeddrukcompensatie

Wat is respiratoire sinusaritmie?

Fysiologische ritmevariatie gekoppeld aan ademhaling

Bij welke dieren is respiratoire sinusaritmie fysiologisch?

Grote honden en paarden

Wanneer zie je respiratoire sinusaritmie vooral?

Bij lage hartfrequenties

Wat voor ritmepatroon geeft respiratoire sinusaritmie?

Regelmatige onregelmatigheid

Wat is vagale aritmie?

Tweedegraads AV-blok door verhoogde vagale invloed

Wat gebeurt er bij tweedegraads AV-blok?

AV-knoop houdt prikkels langer tegen of geeft sommige niet door

Wat gebeurt er met tijd tussen atrium- en ventrikelcontractie bij vagale aritmie?

Die neemt toe

Wat hoor je bij vagale aritmie als prikkel niet wordt doorgegeven?

Geen S1 en S2 voor die slag

Wat gebeurt er met interval tussen S2 en volgende S1 bij vagale aritmie?

Dat wordt extra lang

Wat voor ritmepatroon geeft vagale aritmie?

Regelmatige onregelmatigheid

Wat is derdegraads AV-blok?

Atriale prikkels worden niet meer doorgegeven aan ventrikels

Wat gebeurt er bij derdegraads AV-blok?

Atria en ventrikels functioneren als gescheiden ritmes

Waardoor worden ventrikels aangestuurd bij derdegraads AV-blok?

Door eigen ritme vanuit Purkinjevezels

Wat is een onregelmatige onregelmatigheid?

Aritmie zonder voorspelbaar patroon

Wanneer is onregelmatige onregelmatigheid meestal pathologisch?

Bij de meeste diersoorten, behalve kameelachtigen

Wat zijn extrasystoles?

Hartcellen die te vroeg/op zichzelf samentrekken

Wat zijn atriale extrasystoles?

Premature complexen vanuit de atria

Wat zijn ventriculaire extrasystoles?

Premature complexen vanuit de ventrikels

Wat betekent supraventriculair?

Afkomstig van boven de ventrikels, meestal atria

Wat zijn premature complexen?

Te vroeg optredende hartslagen

Waarom is volgorde bij auscultatie belangrijk?

Om systematisch frequentie, ritme, tonen en ruisen te beoordelen

Wat beoordeel je als eerste bij auscultatie?

Hartfrequentie in relatie tot gedrag en symptomen