Ouderenpsychologie HC 02 leven met dementie

Wanneer krijgt iemand de diagnose dementie?

Er is sprake van dementie wanneer cognitieve of gedragsmatige symptomen: • Interfereren met beroepsmatig of dagelijks functioneren. • Duidelijk zijn afgenomen ten opzichte van eerder functioneren. • Niet verklaard kunnen worden door een delier of psychiatrische aandoening. • Minimaal twee domeinen betreffen: geheugen, executieve functies, visuospatiële functies, taalfuncties, persoonlijkheid of gedrag.

Adaptieve taken

Zelfrespect behouden ondanks alles wat misgaat: 1. Omgaan met beperkingen in het dagelijks leven. 2. Behoud van emotioneel evenwicht. 3. Behoud van positieve zelfwaardering. 4. Onderhouden en aangaan van sociale contacten, afhankelijk van hoe mensen zelf en de omgeving ermee omgaan. 5. Opbouwen van een adequate relatie met zorgprofessionals. 6. Aanpassen aan een nieuwe woonomgeving met behoud van identiteit en iets om handen hebben. 7. Omgaan met een onzekere toekomst.

6 dimensies die mensen met dementie belangrijk vinden in hun dagelijks leven

1. Activiteiten blijven doen die voor jou van waarde zijn: routines, huishoudelijke taken, vrijetijdsbesteding, dagactiviteiten, vrijwilligerswerk en werk. 2. Je verbonden voelen in relaties met mensen om je heen: relaties binnen het huishouden, familie, vrienden, groepen en buurt. 3. Je thuis voelen in je omgeving: het huis, betekenisvolle objecten, buiten zijn en vervoer. 4. Je identiteit, wie je bent, vasthouden: verleden, heden en toekomst. 5. Je steeds aanpassen aan veranderingen door dementie: omgaan met zintuiglijke waarneming, interactie met de omgeving en met mensen. 6. Je openstellen voor hulp en ondersteuning: professionele hulp, mantelzorg, vrijwilligers en maatschappij.

GOED omgaan met dementie

• Geruststellen: praat rustig, stel jezelf voor, spreek niet tegen maar praat mee. • Oogcontact: controleer of je begrepen wordt, gebruik korte zinnen, stel één vraag tegelijk en geef tijd om te reageren. • Even meedenken: vraag of je mag helpen, betrek de patiënt bij oplossingen, leef mee met ideeën en wensen en zeg wat je gaat doen. • Dankjewel: sluit positief af. Dit is bedoeld voor het dagelijks leven, niet specifiek voor behandelaren of diagnostici.

Wat is eigen regie?

Eigen regie is het vermogen om de omgeving te beïnvloeden en besluiten te nemen, ongeacht of iemand deze besluiten nog volledig kan uitvoeren, om zo het leven te leiden dat men wenst ondanks verminderende sociale, fysieke of psychische mogelijkheden en afhankelijkheid. Het ontwikkelt zich in relaties.

6 actiepunten bij ouderen mbt eigen regie

1. Zelf beslissen en zoveel mogelijk zelf uitvoeren. 2. Proactieve beïnvloeding. 3. Regie overdragen aan anderen. 4. Eigen regie over de ruimte om je heen. 5. Besluiten hoe je je eigen leven wilt leiden. 6. Blijven beslissen over belangrijke zaken.

4 actiepunten voor professionals mbt eigen regie

1. Elke oudere leren kennen als uniek persoon en inspelen op behoeften. 2. Aanmoedigen tot zelfzorg. 3. Ouderen stimuleren eigen keuzes te maken. 4. Bewust zijn van interacties.

Wat is mensgerichte zorg?

Mensgerichte zorg is een benadering waarbij gezonde relaties tussen zorgverleners, zorggebruikers en belangrijke anderen centraal staan. Gebaseerd op respect, rechtvaardigheid en zelfbeschikking. Mogelijk gemaakt door empowerment, leren en verbeteren. Het doel is dat iemand zich gezien en gehoord voelt en een leven kan leiden dat bij hem of haar past.

Framework mensgerichte zorg? 4 samenhangende constructen

• Vereisten van zorgprofessionals: competenties, interpersoonlijke vaardigheden, waarden en normen, zelfkennis en betrokkenheid. • Zorgomgeving: juiste skillmix, systemen voor gezamenlijke besluitvorming, effectieve relaties, delen van macht, ondersteunende organisatiesystemen, ruimte voor innovatie en passende fysieke omgeving. • Mensgerichte processen: samen beslissingen nemen, positieve aandacht, holistisch werken, echte betrokkenheid en werken vanuit waarden en normen van het individu. • Uitkomsten: een gezonde cultuur. De zorgontvanger ontbreekt expliciet in dit model.

Zelfscan

Instrument voor lerende zorgprofessionals en studenten in verpleeghuizen om ontwikkelmogelijkheden te ontdekken en in gesprek te gaan. Niet de absolute score is belangrijk, maar bewustwording, monitoring en progressie richting meer mensgerichte zorg.

Fundamentele principes van de zorg

• Betekenisvolle relaties. • Leven in een passende omgeving. • Behoud van identiteit en waardigheid. • Betekenis ervaren in het dagelijks leven. • Eigen besluiten nemen. • Sociale participatie. De zelfscan mensgerichte zorg sluit hier sterk op aan en is specifiek relevant voor ouderenzorg.

Verschil tussen eigen regie en mensgerichte zorg

Eigen regie is een belangrijk onderdeel van mensgerichte zorg, maar mensgerichte zorg gaat verder. Ook wanneer mensen hun wensen minder goed kunnen aangeven, blijf je hen benaderen als uniek persoon zodat zij een zo passend en prettig mogelijk leven kunnen leiden.

Wat zijn uitdagingen van leven met dementie?

1. Omgaan met beperkingen in het dagelijks leven. 2. Behoud van emotioneel evenwicht. 3. Behoud van positieve zelfwaardering. 4. Onderhouden en aangaan van sociale contacten. 5. Opbouwen van een adequate relatie met zorgprofessionals. 6. Aanpassen aan een nieuwe woonomgeving met behoud van identiteit en iets om handen hebben. 7. Omgaan met een onzekere toekomst.

Waarom mag je niet spreken van “dementerende”?

Omdat je daarmee het unieke individu uit het oog verliest en suggereert dat dementie allesomvattend is.

Wat zijn de psychologische behoeften van mensen met dementie en waarom is het belangrijk?

Deze behoeften zijn voor iedereen belangrijk, maar staan bij hulpbehoevende mensen extra onder druk door cognitieve problemen: • Liefdevolle aandacht en respect (love). • Veiligheid en vertrouwdheid (attachment). • Troost en steun (comfort). • Sociale inclusie en erbij horen (inclusion). • Participatie en iets om handen hebben (occupation). • Behoud van identiteit en zelfwaardering (identit