Porifera: Sponzen en hun Biologie

Deze flashcards behandelen de anatomie, celtypes, bouwtypes, voortplanting en fylogenie van de Porifera (sponzen), gebaseerd op de verstrekte collegedictaat.

Wat zijn de twee types epitheelachtige weefsels waaruit Porifera zijn opgebouwd?

Het Pinacoderm (platte pinacocyten aan de buitenzijde en kanalen) en het Choanoderm (interne choanocyten).

Hoe heet de ruimte tussen het pinacoderm en het choanoderm?

Het mesohyl.

Welke weefsels of cellen ontbreken bij Porifera?

Er zijn geen zintuigcellen, spier- of zenuwweefsel aanwezig.

Waarom kunnen mechanisch gescheiden cellen van sponzen nieuwe sponsjes vormen?

Vanwege de losse samenhang tussen cellen, de zwakke krachten die de lagen samenhouden en de afwezigheid van desmosoomstructuren.

Wat zijn de drie bouwtypes van sponzen gebaseerd op hun algemene organisatie?

Het Ascontype, Sycontype en Leucontype.

Beschrijf het waterstroomtraject bij het Ascontype.

Water komt binnen via talrijke ostia in de wand, stroomt door het atrium (spongocoel) en verlaat de spons via het osculum.

Wat is het kenmerkende verschil in de wandstructuur van het Sycontype vergeleken met het Ascontype?

De wand is geplooid en de choanocyten bevinden zich in buisvormige, radiair schikkende kamertjes rondom een centraal atrium bekleed met pinacoderm.

Wat kenmerkt het Leucontype?

Choanocyten bevinden zich in kleine kamertjes (diameter $2\,mm$) en de waterstroom verloopt via een complex systeem van toevoerkanalen, prosopyles, apopyles en afvoerkanalen.

Wat is uniek aan de bouw van Hexactinellida?

Zowel het choanoderm als het pinacoderm is syncytiaal (versmolten cellen).

Wat is de functie van Choanocyten (kraagcellen)?

Ze bezitten een kraag van microvilli en een cilium die een waterstroom veroorzaken, voedselpartikels filteren en deze gedeeltelijk verteren.

Wat zijn Archaeocyten?

Grote, amoeboïde totipotente cellen in het mesohyl die aan fagocytose doen en kunnen veranderen in alle andere celtypes (inclusief gonocyten).

Welke gespecialiseerde ondersteunende cel produceert sponginevezels?

Spongocyten.

Wat is de functie van Scleroblasten?

Ze produceren skeletelementen (spicula).

Wat is het verschil in vorming tussen Kalkspicula ($CaCO_3$) en Kiezelspicula ($SiO_3$)?

Kalkspicula worden extracellulair gevormd door samenwerking van scleroblasten; kiezelspicula worden intracellulair gevormd binnen 1 scleroblast.

Wat zijn Gemmulae?

Sferische structuren met een dikke sponginewand gevuld met archaeocyten, gebruikt door de familie Spongillidae om ongunstige perioden te overleven.

Hoe wordt sperma van een spons naar de oöcyte getransporteerd?

Een choanocyt vangt het sperma op, verliest zijn kraag/flagel, wordt amoeboïde en migreert door het mesohyl om het sperma bij de oöcyte af te leveren.

Wat is een Amfiblastula?

Een larvale stadium bij kalksponzen waarbij gecilieerde micromeren aan de ene pool en macromeren aan de andere pool liggen, ontstaan na het proces van 'omkering'.

Hoe wordt de jonge spons genoemd die ontstaat na de metamorfose van een kalkspons-larve?

De olynthus.

Wat is een Parenchymula?

De larve van de Demospongiae, gekenmerkt als een massieve stereoblastula.

Wat is de synapomorfie van het taxon Silicea volgens Hypothese 1?

De intracellulaire vorming van kiezelnaalden door één enkele scleroblast.

Welke sponzengroep bezit uitsluitend het complexe leucontype en bevat zoetwaterfamilies?

De Demospongiae (Kiezelsponzen).