BATCH 21 — Reu/kater: klinisch onderzoek, sperma-afname en genitaalonderzoek

Waarom onderzoek je een reu/kater reproductief?

Bij fokproblemen, gedragsproblemen, zichtbare afwijkingen, geplande dekking, sperma-afname of algemeen onderzoek

Welke anamnesevragen stel je bij reu/kater?

Libido, eerdere dekkingen, frequentie, pijn, abnormaal gedrag, nestgrootte, vruchtbaarheid, leefomstandigheden en voorgeschiedenis

Waarom wordt bij eerste consult vaak alleen algemeen KOZ gedaan?

Om eerst algemene gezondheid en duidelijke afwijkingen te beoordelen

Waarom neem je sperma soms pas bij tweede consult af?

Om stress te beperken en eerst rustig sperma te verzamelen vóór KOZ

Waarom neem je sperma af vóór KOZ?

Stress door onderzoek kan sperma-afname en libido beïnvloeden

Waarom moet een loopse teef aanwezig zijn bij sperma-afname van de reu?

Om libido en ejaculatie te stimuleren

Hoe moet de omgeving zijn bij sperma-afname?

Rustig, veilig en met matte bodem zodat de reu niet uitschuift

Waarom mag de reu eerst snuffelen bij sperma-afname?

Om opgewonden te raken en vertrouwd te worden met de situatie

Hoe start je sperma-afname bij reu?

Penis vastnemen doorheen het preputium

Wat doe je als de bulbus glandis al gezwollen is?

Penis uitschachten en druk op de basis van de penis uitoefenen

Wat doe je als de bulbus glandis nog niet gezwollen is?

Penis masseren doorheen preputium tot erectie ontstaat

Wanneer kan uitschachten van de penis moeilijk zijn?

Bij te hoog libido, langharige honden of kleine rassen

Uit hoeveel fracties bestaat ejaculaat van de reu?

Drie fracties

Wat bevat de eerste fractie van reu-ejaculaat?

Prostaatvocht en eventueel urine

Wordt de eerste fractie bij voorkeur gecollecteerd?

Nee

Hoe ziet de tweede fractie van reu-ejaculaat eruit?

Spermarijk en melkachtig

Welke fractie van reu-ejaculaat is het belangrijkst voor spermaonderzoek?

De tweede spermarijke fractie

Wat bevat de derde fractie van reu-ejaculaat?

Helder prostaatvocht

Welke fracties worden meestal gecollecteerd?

Tweede en derde fractie

Wat beoordeel je macroscopisch aan ejaculaat?

Volume, homogeniteit, kleur, bijmengingen en massabeweging

Wat beoordeel je microscopisch aan ejaculaat?

Motiliteit, morfologie en concentratie

Wanneer doe je het specifiek klinisch onderzoek bij reu?

Na sperma-afname

Hoe hoort scrotum van de reu eruit te zien?

Duidelijk zichtbaar tussen achterpoten, weinig behaard en zonder subcutaan vet

Hoe hoort scrotum van de kater eruit te zien?

Meer behaard en net onder de anus gelegen

Wat beoordeel je aan het scrotum?

Grootte, symmetrie, letsels en aanwezigheid van twee testikels

Wat gebeurt bij ontsteking of verdikking van het scrotum?

Thermoregulatie wordt verstoord en spermatogenese kan verminderen

Hoe horen testikels aan te voelen?

Rond tot ovaal, gelijk van grootte, niet pijnlijk en zacht van consistentie

Wat betekent verandering in testikelgrootte?

Pathologie verdacht

Waarom mag er geen vet rond testis/scrotum zijn?

Vet verstoort thermoregulatie

Wat kan afwezigheid van testis betekenen?

Verwijderd, niet ingedaald of opgetrokken

Tot wanneer kan testisindaling bij reu normaal nog gebeuren?

Tot ongeveer 4–6 weken na geboorte

Wanneer spreek je bij reu van cryptorchidie?

Vanaf ongeveer 6 maanden

Waarom pas op 6 maanden spreken van cryptorchidie?

Dan is het lieskanaal zeker gesloten

Waarom moet een cryptorche reu uit de fok?

Cryptorchidie is genetisch bepaald

Waarom wordt ook de ingedaalde testikel bij cryptorch vaak verwijderd?

Om voortplanting te voorkomen

Hoe is testispositie bij kater bij geboorte?

Testikels zitten al in het scrotum

Wanneer zijn katertestikels uiterlijk goed zichtbaar?

Vanaf ongeveer 6 maanden

Wat beoordeel je aan epididymis?

Consistentie, grootte, temperatuur en pijn

Wat is het preputium bij reu?

Schede rond de penis

Wat is ostium preputiale bij kater?

Opening van het preputium onder het scrotum

Waarom moet preputiumopening groot genoeg zijn?

Om uitschachten mogelijk te maken

Kan preputiale uitvloei bij intacte reu normaal zijn?

Ja, maar overvloedige uitvloei moet gecontroleerd worden

Hoe hoort preputiumslijmvlies eruit te zien?

Lichtroze, glanzend en glad

Wat bevat preputiumslijmvlies veel?

Lymfefollikels

Hoe onderzoek je de penis?

In zijlig of ruglig, zo ver mogelijk uitschachten

Wat beoordeel je aan de penis?

Grootte, vorm en laesies

Wat controleer je bij de reupenis extra?

Os penis

Waar ligt de urethra bij de reu?

Ventraal in de gleuf van het os penis

Waarom kan reu intromissie hebben met onvolledige erectie?

Door aanwezigheid van os penis

Wat heeft de kater op de penis?

Verhoornde papillen/weerhaakjes

Waar zitten papillen op de katerpenis?

Op de eerste twee derde van de penis

Waarvoor dienen papillen op de katerpenis?

Mechanische stimulatie om ovulatie bij kattin te induceren

Onder invloed waarvan ontstaan katerpapillen?

Testosteron

Wat gebeurt met katerpapillen na castratie?

Ze verdwijnen na enkele weken

Welke accessoire geslachtsklier controleer je bij de reu?

Prostaat

Wat beoordeel je aan de prostaat?

Grootte, consistentie, oppervlak en pijnlijkheid

Hoe palpeer je de prostaat bij de reu?

Rectaal, eventueel met vrije hand ventrale druk op abdomen

Waarom kan je prostaat van kater niet rectaal palperen?

De prostaat omgeeft de ventrale zijde van de urethra niet op dezelfde manier