Geomorfologie: Topografie en Landskappe

Hierdie flitskaarte dek die geomorfologie van horisontale en hellende strata, massiewe stollingsgesteentes, hangontwikkeling en massabewegings.

Heuwelagtige landskap (Nat/Klam gebiede)

Kenmerkend van geronde hellings, diep grond en chemiese verwering waar rotse horisontaal en eenvormig weerstandbiedend is.

Meganiese verwering

Die proses in droë gebiede waar rotse weens 'n tekort aan water in kleiner fragmente afgebreek word, wat lei tot ruwer en meer hoekige landvorme.

Basaltplato

'n Hoogliggende, plat landskap met steil kranse en vrugbare grond ryk aan yster wat gevorm word uit verweerde basaltrots.

Canyonlandskap

'n Diep vallei met steil kante en smal valleibodems wat vorm as gevolg van die vertikale erosie van 'n rivier.

Karoo-landskap

Gekenmerk deur tafellandskappe, wye plat vlaktes en dolerietdrempels wat meer weerstandbiedend is teen erosie.

Mesa

'n Uitgestrekte, plat, geïsoleerde heuwel met 'n gelyke bokant wat meer as $1000\,m$ hoog is.

Butte

'n Klein, plat-top geïsoleerde heuwel.

Spitkoppe (Pinnacle)

'n Skerp, gepunte rotsformasie wat oorbly nadat erosie 'n butte verder afgebreek het.

Eskarpterugwysing (Scarp Retreat)

Die teorie deur LC King waar 'n kransagtige helling (skarp) parallel terugwaarts erodeer sonder dat die hellingshoek verander.

Duikhelling (Dip Slope)

Die deel van hellende strata met 'n geleidelike helling en 'n weerstandbiedende rotslaag.

Eskarphelling (Scarp Slope)

Die deel van hellende strata met 'n steil helling en 'n sagte rotslaag.

Homoklinale rûens

Asimmetriese rûe wat gevorm word waar onderliggende strata in dieselfde rigting gekantel is met 'n eenvormige duikhelling.

Cuesta

'n Rug met 'n geleidelike duikhelling van $10^{\circ} - 25^{\circ}$ en 'n steil eskarphelling.

Skerprugbult (Hogback)

'n Landvorm waar die duikhelling 'n hoek van meer as $45^{\circ}$ het.

Batoliet

Die grootste intrusiewe stollingsgesteente-kenmerk wat $5 - 30\,km$ diep binne die aardkors uit graniet vorm.

Lakkoliet

'n Sampioenvormige magma-intrusie met 'n konvekse helling wat sedimentêre gesteentes na bo buig.

Lopoliet

'n Pieringvormige magma-intrusie wat kan veroorsaak dat rotsstrata ineenstort en cuesta-bekkens vorm.

Gang (Dike)

'n Vertikale magma-intrusie wat deur krake in rotse stoot en soms skerprugbulte op die oppervlak vorm.

Plaat (Sill)

Horisontale magma-intrusies tussen lae sedimentêre gesteentes, dikwels bestaande uit doleriet in die Karoo-landskap.

Klipkoppies (Tor)

'n Stapel weersbestande kerngesteentes wat op die oppervlak ontbloot word nadat chemiese verwering langs krake plaasgevind het.

Kruin (Crest)

Die bo-kant van 'n heuwel met 'n geleidelike konvekse helling waar grondkruiping plaasvind.

Krans (Cliff)

Die vertikale helling onder die kruin wat uit harde, weerstandbiedende rots bestaan.

Talus

Die eenvormige puinhelling met 'n hoek van $20^{\circ} - 30^{\circ}$ waar afsetting aan die onderkant van 'n berg plaasvind.

Pediment

Die laagliggende helling aan die voet van 'n berg met 'n konkawe vorm en 'n hoek tussen $0.5^{\circ}$ en $5^{\circ}$.

Grondkruiping

Baie stadige massabeweging ($1\,mm$ per jaar) wat lei tot terrassette en die kanteling van bome of pale.

Solifluksie

Die stadige vloei van waterversadigde grond oor 'n bevrore onderlaag, algemeen in ysige gebiede.

Wegsakking (Slumping)

Die beweging van 'n blok grond langs 'n geboë vlak waar die landmassa agtertoe kantel.

Skanskorwe

Ogiesdraad-strukture gevul met klippe wat gebruik word om onstabiele hange te stabiliseer.