💪 ⚙️ Fizjologia - 👂🔊 Narząd słuchu - 👂⚙️ Przepływ fali i mechanika słyszenia

Computer-friendly

🌊🔊 Drgania strzemiączka w okienku owalnym wywołują falę ciśnienia w perylimfie, która przemieszcza się wzdłuż błony podstawnej jako fala wędrująca, zwiększając swoją amplitudę aż do osiągnięcia punktu maksymalnego wychylenia.

🌊👂 Na czym polega ogólny mechanizm fali wędrującej według teorii vona Békésy’ego?

(wyjaśnij sposób powstawania i ruchu fali) [1]

1. 👂🚀 Tony o wysokiej częstotliwości powodują maksymalne wychylenie błony podstawnej blisko podstawy ślimaka (w pobliżu okienka owalnego).

2. 🐚⛰ Tony o niskiej częstotliwości wędrują najdalej i osiągają maksimum amplitudy w pobliżu wierzchołka ślimaka.

📈🎯 Gdzie na błonie podstawnej lokalizują się punkty maksymalnego wychylenia dla różnych częstotliwości dźwięku?

(wymień lokalizację dla tonów wysokich i niskich) [2]

1. 📏🔩 Błona u podstawy ślimaka jest wąska i posiada dużą sztywność.

2. 📐🧘 Błona u wierzchołka (osklepka) jest około 5-krotnie szersza i znacznie bardziej wiotka (podatna).

📐📏 Jak zmieniają się właściwości mechaniczne błony podstawnej wzdłuż jej długości?

(wymień cechy budowy u podstawy i u wierzchołka) [2]

🧭🌊 Fala wędrująca zawsze rozpoczyna się u podstawy ślimaka i podąża w kierunku jego wierzchołka, czyli ku szparze osklepka (helicotrema).

🧭🌊 W jakim kierunku i do jakiego punktu anatomicznego podąża fala wędrująca?

(podaj kierunek ruchu i łacińską nazwę punktu końcowego) [1]

1. 📈🆙 Amplituda fali stopniowo narasta podczas wędrówki wzdłuż błony podstawnej.

2. 📉🛑 Po osiągnięciu punktu maksymalnego wychylenia fala bardzo szybko maleje i gwałtownie wygasa.

📈🌊 Jaka jest dynamika zmian amplitudy fali wędrującej?

(opisz fazę wzrostu oraz zachowanie fali po osiągnięciu maksimum) [2]

🧠👂 Tonotopia to przestrzenne uporządkowanie miejsc analizy dźwięków o różnej częstotliwości wzdłuż błony podstawnej ślimaka.

👂🎶 Co oznacza termin „tonotopia” w odniesieniu do błony podstawnej?

(wyjaśnij istotę zjawiska) [1]

👂📐 Maksymalne wychylenie następuje w pobliżu podstawy ślimaka, czyli w sąsiedztwie okienka owalnego.

📈🚀 Gdzie na błonie podstawnej następuje maksymalne wychylenie dla tonów o wysokiej częstotliwości?

(podaj lokalizację anatomiczną) [1]

🌊📐 Maksymalne wychylenie następuje w pobliżu wierzchołka ślimaka, czyli przy szparze osklepka (helicotrema).

📉🐌 Gdzie na błonie podstawnej następuje maksymalne wychylenie dla tonów o niskiej częstotliwości?

(podaj lokalizację anatomiczną) [1]

1. 📏🔩 Szerokość błony – wzrasta w kierunku od podstawy do wierzchołka.
   
   

2. 📐🧘 Sztywność błony – maleje w kierunku od podstawy do wierzchołka.

📐⚖ Od jakich dwóch głównych cech fizycznych błony podstawnej zależy jej zdolność do tonotopii?

(wymień właściwości mechaniczne) [2]

🧠🌊 Błona podstawna pełni rolę mechanicznego analizatora częstotliwości, działając jak filtr pasmowy.

📻📡 Jaką funkcję fizyczną pełni błona podstawna w procesie analizy dźwięku?

(podaj nazwę mechanizmu) [1]

1. ↕🌊 Pionowe ruchy błony podstawnej wywołane przez falę wędrującą.
   
   

2. ↔📐 Przesunięcie (ścinanie) błony nakrywkowej względem blaszki siatkowatej komórek włoskowatych.

🌊🎞 Jakie dwa procesy mechaniczne bezpośrednio prowadzą do ugięcia rzęsek w narządzie Cortiego?

(wymień składowe ruchu) [2]

👂✂ Siły ścinające (shearing forces).

📐💪 Jak nazywają się siły powstające w wyniku różnicy osi obrotu błony podstawnej i błony nakrywkowej?

(podaj nazwę fizyczną mechanizmu) [1]

🏗🔗 Najdłuższe rzęski (stereocylia) komórek włoskowatych zewnętrznych są zakotwiczone w dolnej powierzchni błony nakrywkowej.

🧬🎞 Jaka jest relacja anatomiczna między rzęskami komórek włoskowatych zewnętrznych (OHC) a błoną nakrywkową?

(opisz sposób połączenia) [1]

👂🌊 Są uginane przez tarcie przepływającej endolimfy w przestrzeni podpokrywowej, ponieważ nie stykają się bezpośrednio z błoną nakrywkową.

🧬🌊 W jaki sposób dochodzi do ugięcia rzęsek komórek włoskowatych wewnętrznych (IHC)?

(opisz mechanizm pośredni) [1]

1. ⚡🔋 Otwarcie kanałów jonowych na szczytach rzęsek i depolaryzacja.

2. 🧠🔌 Zwiększenie częstotliwości wyładowań we włóknach nerwu ślimakowego.

📈🧬 Jaki jest elektrofizjologiczny skutek zgięcia stereocyli w stronę najdłuższej rzęski?

(wymień reakcję komórki i efekt w nerwie) [2]

1. 🧊📉 Zamknięcie kanałów jonowych i hiperpolaryzacja.
   
   

2. 📉🚫 Zmniejszenie uwalniania mediatora i zahamowanie aktywności nerwu.

📉🧬 Co dzieje się z komórką rzęsatą, gdy jej rzęski zostaną ugięte w stronę najkrótszej rzęski?

(wymień zmianę potencjału i skutek synaptyczny) [2]