Naamloos document

Materieel strafrecht

Regels over strafbare feiten, straffen en maatregelen (Wetboek van Strafrecht).

Formeel strafrecht

Regels over opsporing, vervolging, berechting en rechtsmiddelen (Wetboek van Strafvordering).

Legaliteitsbeginsel

Geen straf zonder voorafgaande wettelijke strafbepaling.

Territorialiteitsbeginsel

Nederlands strafrecht geldt in beginsel voor feiten gepleegd in Nederland.

Personaliteitsbeginsel

Nederlands strafrecht kan onder voorwaarden gelden voor Nederlanders in het buitenland.

Doelen van het strafrecht

Vergelding, speciale preventie, generale preventie, resocialisatie en voorkomen van eigenrichting.

Wat doet de rechter?

Beslist over schuld en straf.

Wat doet de officier van justitie?

Vervolgt namens het Openbaar Ministerie.

Wat doet de politie?

Spoort strafbare feiten op.

Wat doet de rechter-commissaris?

Controleert bepaalde opsporingshandelingen.

Drie onderdelen van een strafbepaling

Delictsomschrijving, kwalificatie en sanctienorm.

Wederrechtelijkheid

Handelen in strijd met het recht.

Schuld in ruime zin

Iedere vorm van verwijtbaarheid.

Schuld in enge zin

Verwijtbaar handelen zonder opzet.

Opzet als oogmerk

Handelen met de bedoeling een gevolg te veroorzaken.

Voorwaardelijke opzet

Bewust de aanmerkelijke kans op een gevolg aanvaarden.

Misdrijf

Een ernstig strafbaar feit.

Overtreding

Een minder ernstig strafbaar feit.

Poging strafbaar bij overtredingen?

Nee, alleen bij misdrijven.

Medeplichtigheid strafbaar bij overtredingen?

Nee, alleen bij misdrijven.

Rechter voor eenvoudige misdrijven

De politierechter.

Rechter voor zwaardere zaken

De meervoudige kamer.

Diefstal (art. 310 Sr)

Het wegnemen van een goed dat aan een ander toebehoort.

Diefstal met braak (art. 311 Sr)

Diefstal waarbij toegang wordt verkregen door braak.

Diefstal met geweld (art. 312 Sr)

Diefstal waarbij geweld of bedreiging wordt gebruikt.

Afpersing (art. 317 Sr)

Met geweld of bedreiging iemand dwingen iets af te geven.

Chantage (art. 318 Sr)

Dreigen met openbaarmaking van informatie om iets te verkrijgen.

Verduistering (art. 321 Sr)

Een goed dat je al bezit wederrechtelijk houden.

Oplichting (art. 326 Sr)

Door bedrog iemand bewegen tot afgifte van geld of goederen.

Doodslag (art. 287 Sr)

Opzettelijk iemand van het leven beroven.

Moord (art. 289 Sr)

Opzettelijk en met voorbedachte raad iemand doden.

Mishandeling (art. 300 Sr)

Opzettelijk pijn of letsel toebrengen.

Zware mishandeling (art. 302 Sr)

Opzettelijk zwaar lichamelijk letsel veroorzaken.

Dood door schuld (art. 307 Sr)

Iemand overlijdt door verwijtbaar onvoorzichtig handelen.

Voorwaarden voor poging (art. 45 Sr)

Opzet, begin van uitvoering en geen vrijwillige terugtred.

Straf bij poging

Maximaal twee derde van het wettelijke strafmaximum.

Wanneer is voorbereiding strafbaar (art. 46 Sr)?

Bij zware misdrijven met een strafmaximum van 8 jaar of meer.

Medeplegen

Nauwe en bewuste samenwerking bij een strafbaar feit.

Uitlokken

Iemand bewegen een strafbaar feit te plegen.

Doen plegen

Een ander als werktuig gebruiken om een strafbaar feit te plegen.

Medeplichtigheid

Opzettelijk hulp bieden bij een misdrijf.

Noodweer

Verdediging tegen een ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding.

Eisen bij noodweer

Proportionaliteit en subsidiariteit.

Noodweerexces

Te ver gaan in de verdediging door hevige emotie veroorzaakt door de aanval.

Overmacht-noodtoestand

Botsing van plichten waarbij de zwaarste plicht voorgaat.

Wettelijk voorschrift als rechtvaardigingsgrond

Een wet verplicht tot het verrichten van de gedraging.

Bevoegd ambtelijk bevel

Handelen op een bevoegd gegeven bevel van een ambtenaar.

Ontbreken van materiële wederrechtelijkheid

Handelen tegen de letter van de wet maar in het belang van het recht.

Ontoerekeningsvatbaarheid

Het feit kan de verdachte wegens een stoornis niet worden toegerekend.

Psychische overmacht

Druk van buitenaf tast de wilsvrijheid ernstig aan.

AVAS

Afwezigheid van alle schuld.

Rechtvaardigingsgrond

Het feit is niet strafbaar.

Schulduitsluitingsgrond

De dader is niet strafbaar.

Opsporing

Onderzoek naar strafbare feiten en verdachten.

Vervolgingsbeslissing

Beslissing van het OM om de zaak aan de rechter voor te leggen.

Berechting

Behandeling van de zaak door de rechter.

Tenuitvoerlegging

Uitvoering van de opgelegde straf of maatregel.

Drie fasen van het strafproces

Vooronderzoek, terechtzitting en tenuitvoerlegging.

Verdachte (art. 27 Sv)

Bij een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit.

Onschuldpresumptie

Onschuldig totdat schuld bewezen is.

Zwijgrecht

Een verdachte hoeft geen antwoord te geven op vragen.

Cautie

Mededeling dat de verdachte niet tot antwoorden verplicht is.

Nemo-teneturbeginsel

Niemand hoeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling.

Pressieverbod

Geen ongeoorloofde druk tijdens verhoor.

Recht op een advocaat

Verdachte mag zich laten bijstaan door een raadsman.

Recht op inzage van processtukken

Verdachte mag kennisnemen van stukken in zijn dossier.

Inverzekeringstelling

Vrijheidsbeneming door de politie na aanhouding.

Bewaring

Voorlopige hechtenis bevolen door de rechter-commissaris.

Gevangenhouding

Verlenging van voorlopige hechtenis door de rechtbank.

Gevangeneming

Voorlopige hechtenis na de terechtzitting.

Hoofdstraffen

Gevangenisstraf, hechtenis, taakstraf en geldboete.

Bijkomende straffen

Aanvullende straffen naast een hoofdstraf.

Maatregelen

Reacties gericht op beveiliging of herstel, zoals TBS.

Verzet

Rechtsmiddel tegen een verstekvonnis.

Hoger beroep

Opkomen tegen een uitspraak bij een hogere rechter.

Cassatie

Beoordeling door de Hoge Raad van de juiste toepassing van het recht.

Herziening

Heropening van een onherroepelijke zaak bij nieuwe feiten.

Vrijspraak

Het feit is niet bewezen.

Ontslag van alle rechtsvervolging (OVAR)

Feit bewezen, maar niet strafbaar of verdachte niet strafbaar.

Niet-ontvankelijkheid van het OM

Het OM mag niet vervolgen.

Veroordeling

De rechter legt een straf of maatregel op.

Jeugddetentie

Vrijheidsstraf voor jeugdigen.

PIJ-maatregel

Jeugdvariant van TBS.

TBS

Terbeschikkingstelling voor behandeling en bescherming van de samenleving.