Historische

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/181

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

182 Terms

1
New cards

Historische archeologie

Archeologie gebaseerd op historische bronnen en politieke-militaire gebeurtenissen.

2
New cards

Klimatologisch kader

Studie van de natuurlijke omgeving en de afwisseling van warmere en koudere periodes.

3
New cards

Roman Warm Period

Periode van relatief warm klimaat in de geschiedenis.

4
New cards

Post Rom regionalisering

Ontwikkeling van nieuwe machtstructuren en identiteiten na de Romeinse periode.

5
New cards

Stadswording

Proces waarbij steden ontstaan en groeien, voornamelijk in de volle Middeleeuwen.

6
New cards

Markteconomie

Economisch systeem gebaseerd op marktmechanismen en commerciële activiteiten.

7
New cards

Globalisering

Proces van toenemende verbondenheid en integratie op wereldschaal.

8
New cards

Slavernij

Praktijk van het houden van mensen als eigendom en hen dwingen tot arbeid.

9
New cards

Nostalgische idealisering

Romantische visie op het verleden, zoals in de 19e eeuw.

10
New cards

Processuele archeologie

Benadering die focust op sociaal-economische systemen en dagelijks leven in het verleden.

11
New cards

Post-middeleeuwse archeologie

Onderzoek dat voornamelijk plaatsvindt vanaf de jaren 1990 in België, vaak geïnitieerd door bedreigingen, groeiend besef van erfgoedwaarde en wetgeving zoals de Malta-wetgeving.

12
New cards

Industriële archeologie

Studie van archeologische resten en overblijfselen van industriële activiteiten en sites.

13
New cards

Slagveldarcheologie

Onderzoek naar archeologische sporen en artefacten op slagvelden, gerelateerd aan historische veldslagen.

14
New cards

Wereldoorlog-archeologie

Onderzoek naar archeologische overblijfselen en sporen van zowel de Eerste Wereldoorlog (vanaf de jaren 2000 in België) als de Tweede Wereldoorlog, waarbij de aandacht groeit.

15
New cards

Hedendaagse archeologie

Onderzoek naar archeologische sporen en materiële cultuur van het antropoceen, de huidige geologische tijdperk waarin menselijke activiteiten een significante invloed hebben op de aarde.

16
New cards

Romeinse huistypes in Vlaanderen

Evolutie van eenbeukigheid met dragende structuur in de wanden, kruisvormige krachtenverdeling, en variatie in plattegronden.

17
New cards

Middeleeuwse huistypologie

Overgang van 3schepigheid naar 1schepigheid, opkomst van wandgreppels, evolutie van langsgebinten naar dwarsgebinten.

18
New cards

Het erf

Ruimtelijke en sociale aspecten, onderdeel van een genucleëerde nederzetting met bijgebouwen en connecties binnen de maatschappij.

19
New cards

Bijgebouwen

Verscheidenheid aan types zoals hooimijten, spiekers, en waterputten, met functies voor opslag en waterwinning.

20
New cards

Erf en landschap

Onderscheid tussen inland/infield en outland/outfield voor intensieve en extensieve exploitatie, inclusief wilde/woeste gronden.

21
New cards

Nederzetting, landbouw en landschap in de Romeinse periode

Verschillen tussen veeteelt- en landbouweconomie, villa landschap in leemstreek en pastorale economie in zandgronden.

22
New cards

Nederzetting, landbouw en landschap in de Middeleeuwen

Substentie-landbouw, gemengde bedrijfsvoering, en connecties aan de markt en gemene gronden.

23
New cards

Vivre noblement

Aspiraties van mensen met redelijke welstand om een adellijke levensstijl aan te nemen.

24
New cards

Aristocratie

Een glijdende schaal waarbij adel niet strikt gereguleerd was in de Middeleeuwen, eerder gebaseerd op sociale normen.

25
New cards

Walgrachtsite

Een site met een soepbordvormig grachtprofiel, vaak met een verhoogd residentieel platform en landbouwgebouwen.

26
New cards

Ontginningen

Het creëren van nieuwe akkers op oude outfields, resulterend in grotere akkercomplexen en nucleatie van nederzettingen.

27
New cards

Dorpsvorming

Proces van nucleatie en verschuiving van landbouwgronden, vaak gedreven door intensivering van landbouw en parochievorming.

28
New cards

Macht

Centrale elementen omvatten economische macht, militaire macht, informatie, en ideologie, die sociale ongelijkheid en controle definiëren.

29
New cards

Romeinse infrastructuur

Omvat wegen, centuriatie, en primaire/ secundaire wegen die belangrijke plaatsen in Vlaanderen en Nederland verbinden.

30
New cards

Monetaire economie

Een economie waar munten een belangrijke rol spelen, zoals het slaan van munten voor soldij en propaganda in het Romeinse rijk.

31
New cards

Slagveld archeologie

Onderzoek naar sporen van Romeinse campagnes, zoals de Varus-Slag in 9 n.C., waarbij archeologische vondsten de geschiedenis verduidelijken.

32
New cards

Kustverdediging

Belangrijke Romeinse sites zoals Aardenburg en Oudenburg die dienden als verdedigingspunten in de 2e eeuw langs de limes.

33
New cards

Kustverdediging in Late 2e eeuw

Uitbreiding van Rijnmond naar westen, aansluitend bij Romeinse wegen, in reactie op aanvallen van Chauci.

34
New cards

Belang van Engelse forten

Saxen shore, geleidelijke ontwikkeling van kustverdediging, Portchester als best bewaard fort.

35
New cards

Castellum van Aardenburg

Civiele nederzetting rond fort, baksteenstempel 'cohors Secunda Antoniniana', verschillende fasen van fortontwikkeling.

36
New cards

Militaire materiële cultuur

Gestandaardiseerde uitrusting, individueel aangekocht voor status en prestige, verspreiding naar civiele contexten.

37
New cards

Laat Romeinse periode

Intensivering Germaanse aanvallen, vestiging Laeti en foederatie, Catastrofe theorieën over Limesfall en leegloop van Noord-Gallië.

38
New cards

Typologieën

Classificaties die vaak worden gekoppeld aan historische kennis om fenomenen te dateren en waar nog geen consensus over bestaat.

39
New cards

Burgus

Germaanse term gebruikt voor versterkingen vanaf de late 3e en 4e eeuw die in de 5e eeuw verlaten werden, met variaties in aarde- en steenstructuren op strategische locaties.

40
New cards

Hoogtenederzettingen

Heropleving van pre-Romeinse tradities, zoals late ijzertijd hoogtenederzettingen, met sites zoals Tintagel die centraal staan als "theatres of power" en gelinkt zijn aan het Arthur-gebouw.

41
New cards

Forten

Militaire installaties die niet noodzakelijk permanent bewoond waren op lange termijn, met fasering en gebouwtypologie die de militaire noodzaak en culturele standaarden weerspiegelen.

42
New cards

Etnische identiteit

Identiteit die deels primordiaal is en deels een constructie, gelaagd en contextueel, waarbij materiële cultuur en migratieprocessen een rol spelen in de vorming en verandering ervan.

43
New cards

Elite

Groepen die op sociaal niveau macht en invloed hebben en de neiging hebben om hun positie te behouden en door te geven.

44
New cards

Grootschalige migratie

Een fenomeen waarbij grote groepen mensen zich verplaatsen van het ene gebied naar het andere, vaak om verschillende redenen zoals economische, sociale of politieke factoren.

45
New cards

Diasporische identiteit

Het vasthouden aan de culturele en sociale achtergrond van de oorspronkelijke migratie, zelfs na vestiging in een nieuw gebied.

46
New cards

Communities of practice

Groepen mensen die samenwerken en kennis delen binnen een bepaald vakgebied of activiteit, waarbij culturele en sociale aspecten een rol spelen.

47
New cards

Crematie

Een begrafenisritueel waarbij het lichaam van de overledene wordt verbrand, in tegenstelling tot inhumatie waarbij het lichaam wordt begraven.

48
New cards

Cloisonné-techniek

Een decoratietechniek waarbij compartimenten worden gecreëerd op een oppervlak en vervolgens gevuld met gekleurde materialen, vaak gebruikt in sieraden en kunstvoorwerpen.

49
New cards

Hallencultuur

Een cultureel fenomeen in Noord- en Noordwest-Europa waarbij grote hallen dienden als centra voor sociale bijeenkomsten, feesten en het bevestigen van sociale hiërarchieën.

50
New cards

Central Place Complex

Functies verspreid in het landschap met een monumentale hal in het midden, waar verschillende maatschappelijke functies worden uitgevoerd.

51
New cards

Gefolgshaft-structuur

Sociale relaties zoals Warbands die verbonden zijn door de uitwisseling van geschenken en prestigegoederen.

52
New cards

Militaire macht

Essentieel voor het behoud van macht en sociale relaties, waarbij krijgers hun trouw aan hun krijgsheer behouden door het schenken van goederen.

53
New cards

Charismatische leiders

Leiders met militaire en rituele rollen die eigenschappen van goden aannemen.

54
New cards

Great Hall Complex

Centrale locatie in de maatschappij waar sociale, administratieve en rituele activiteiten plaatsvinden.

55
New cards

Things

Plaatsen voor sociale bijeenkomsten en rechtspraak, vaak vernoemd naar goden, waarbij prestige van vondsten de centraliteit bepaalt.

56
New cards

Central Hall Complex

Residentie en ontmoetingsplaats waar boeren hun surplus aan de leider afgeven in ruil voor bescherming, met administratieve en rituele functies.

57
New cards

Beowulf

Literair werk dat sociale relaties weerspiegelt, met nadruk op feesten, gastvrijheid en de rol van de koningin als hoofd van het huishouden.

58
New cards

Yeavering

Archeologische site in Noord-Engeland met een monumentaal halgebouw en amfitheater, mogelijk voor formele samenkomsten.

59
New cards

Karolingische paleizen

Elite residenties met Romeinse invloeden, zoals aula regalis, kapel en lange verbindingsgangen, die dienden als centra van macht en administratie.

60
New cards

Late-Merovingian, Early-Carolingian Dating

The presence of a C14 suggests a dating period around the late Merovingian to early Carolingian era.

61
New cards

Late 8th - 9th Century Demolition

The site was dismantled during the late 8th to 9th centuries.

62
New cards

D-Shapes as City Walls

Cities like Antwerp, Ghent, and Mechelen had D-shaped city walls for defense.

63
New cards

Ringwalburgen

Circular fortresses resembling a type of palatial residence, found in northern France.

64
New cards

Motte-and-Bailey Castle

A fortified structure with a wooden or stone keep situated on a raised earthwork called a motte, often accompanied by an enclosed courtyard or bailey.

65
New cards

Shell Keep

A type of castle without a central donjon, featuring a round stone wall with buildings inside, common in the 12th century.

66
New cards

Concentric Castle

A defensive design with multiple layers of fortifications, introduced by King Philippe II Auguste of France in the 12th century.

67
New cards

Bastions and Ravelins

Defensive structures built in the 16th century, with sloping edges, marking a shift towards centralized warfare and the decline of castles as military centers.

68
New cards

Defensive Landscape of Antwerp

Antwerp was fortified by Karel V, showcasing a defensive landscape with forts along the Scheldt River, reflecting the changing nature of warfare in the late Middle Ages.

69
New cards

Death of the castle

Kastelen verliezen hun militaire functie.

70
New cards

Prestige and ideology

Toegang hebben tot bepaalde diersoorten, waar gewone mensen niet aan mochten komen.

71
New cards

Funerary drama

Grafsite als mise-en-scène; grafritueel als theater.

72
New cards

Normative indicators

Dienen om de persoon te markeren als een bepaalde rol.

73
New cards

Cremation

Dominante grafvorm van de 1e-3e E waarbij de dode in vol ornaat wordt verbrand.

74
New cards

Tumuli

Meest opvallende grafmonumenten van de Romeinen, mogelijk vanuit de oude traditie.

75
New cards

Tumulusgraf

Een graf dat onder een grafheuvel ligt en in het laatste kwart van de 2e eeuw gedateerd is, met crematieresten en weinig bijgaven.

76
New cards

Typochronologie

Een dateringsmethode die minder nauwkeurig is dan C14-datering.

77
New cards

Macro-botanisch

Onderzoek naar niet-eetbare vruchten en zaden in grafmalen, mogelijk voor offer, medicinaal of magisch gebruik.

78
New cards

Sr-isotopen

Gebruikt om dieetveranderingen te analyseren, zoals het eten van meer geconserveerd voedsel.

79
New cards

Gender als constructie

Het idee dat mannelijkheid en vrouwelijkheid sociaal geconstrueerd zijn en niet alleen biologisch bepaald.

80
New cards

Bijgaven

Voorwerpen die in graven worden geplaatst als statusindicatoren, zoals wapens voor mannen en juwelen voor vrouwen.

81
New cards

Furnished burial

Een sociale praktijk die sterke connectiviteit in Noordwest-Europa aangeeft en verdwijnt vanaf het midden van de 6e eeuw, geconditioneerd door connectiviteit.

82
New cards

Inhumatie

Begravingspraktijk waarbij het lichaam uitgestrekt op de rug wordt geplaatst, met OW-oriëntatie en zonder bijgaven, kenmerkend vanaf de middeleeuwen.

83
New cards

Cella memoria

Een bovengrondse structuur boven een graf, ter herinnering van een vereerde voorouder, die evolueert tot kerken en belangrijke cultusplaatsen in de christelijke religie.

84
New cards

Mithrascultus

Een mysteriecultus in het West-Romeinse rijk sinds de 2e eeuw, met een selecte groep mannelijke ingewijden en een centrale tauroctonie in mithraea in grotere steden.

85
New cards

Lived religion

Religie verankerd in het dagelijks leven en maatschappelijke organisatie, met focus op performativiteit en integratie in praktijken zoals offerdepositie en rituelen.

86
New cards

Christianisering

Proces waarbij het christendom zich verspreidt als een Romeins, stedelijk fenomeen, met belangrijke infrastructurele verschillen tussen de urbani (stedelingen) en pagani (plattelandsbewoners) in de vroege bisdommen.

87
New cards

Kerstening bij de elite

De elite was de eerste groep waar de kerstening zich manifesteerde, vaak gebruikt om machtsstructuren te versterken.

88
New cards

Staffordshire Hoard

Een vondst met duidelijke aanwijzingen voor christelijke elementen, zoals een bezet kruis met edelstenen.

89
New cards

Prittlewell

Een rijk voorzien graf met zowel heidense elementen als christelijke symboliek, zoals kruisjes op de ogen.

90
New cards

Parochiekerken

In de 10e eeuw ontstonden parochiekerken, waarbij de territorialisering van kerkelijke organisatie en rituelen centraal stonden.

91
New cards

Grafmonumenten

Vanaf de 12e eeuw werden grafmonumenten voor de adel en clerus gebruikelijk, met gisanten en transi-tombes als voorbeelden.

92
New cards

Deviant burial

Afwijkende begravingen van de norm, zoals die van ongedoopte kinderen of zelfmoordenaars, kwamen voor in de late middeleeuwen.

93
New cards

Abdijen

Monasticisme ontstond in het Laat-Romeinse Nabije Oosten en verspreidde zich naar het West-Romeinse Rijk, met abdijen als centra van spiritualiteit en gemeenschapsleven.

94
New cards

Kloosterplan

Een plan voor de indeling van een kloostercomplex, zoals het ideaalplan van Skt. Gallen uit ca. 825, waarbij het kloosterpand met de kerk in het noorden, het refectorium in het zuiden, en andere functionele gebouwen zoals de kapittelzaal en dormitorium in het oosten liggen.

95
New cards

Christianisering

Het proces waarbij het christendom een bepalende rol speelt in de middeleeuwse cultuur en het wereldbeeld, en bijdraagt aan de eenmaking van Europa als geheel, zowel op politiek als op cultureel gebied.

96
New cards

Stedelijkheid

De dynamiek van het ontstaan van steden, zoals bij de Romeinse steden, waarbij juridische definities zoals colonia, municipia, en caput civitates de hiërarchie van steden en hun rechten weergeven.

97
New cards

Romanisatie

Het proces waarbij Romeinse invloeden en praktijken zich verspreiden, zoals in steden als Keulen en Tongeren, waar elementen zoals burgerlijke architectuur, thermen, en monumenten de Romeinse levenswijze weerspiegelen.

98
New cards

Militaire functie binnen stadsvorming

De rol van het leger bij de ontwikkeling van steden, zoals in Tongeren, waar militaire elementen zoals spitsgrachten, palissades, en Romeinse import van aardewerk bijdragen aan de stadsvorming.

99
New cards

Stedelijke transformaties in de Late Oudheid

Veranderingen in stedelijke vormen en levenswijzen van Romeinse steden tot de vroege middeleeuwen, met continuïteit en nieuwe nederzettingen.

100
New cards

Vici

Diverse trajecten van Romeinse nederzettingen, met mogelijkheid tot verlaten, verplaatsen, en versterken, en dualiteit tussen militair en civiel gebruik.