missende extras

Materialistisch monisme

Het idee dat gedachten en gevoelens biologisch verklaard kunnen worden door de hersenen.

Afwezigheid van ziekte

Lekentheorie waarbij gezondheid betekent dat je niet ziek bent.

Reserve/bezit

Lekentheorie waarbij gezondheid wordt gezien als iets dat je hebt en kunt verliezen.

Lichamelijke fitheid

Een goede lichamelijke conditie en gezondheid.

Psychosociaal welzijn

Je goed voelen op psychisch én sociaal gebied.

Functioneren

Goed kunnen omgaan met dagelijkse taken en rollen.

Toegang tot zorg

De mogelijkheid om medische hulp en behandelingen te krijgen.

Omgevingsfactoren

Factoren uit de leefomgeving die gezondheid beïnvloeden, zoals luchtkwaliteit of woonomgeving.

Luchtwegproblemen

Klachten aan de luchtwegen, zoals benauwdheid of hoesten.

Werkloosheid

Geen betaald werk hebben; hangt samen met meer stress en gezondheidsproblemen.

Taalproblemen

Moeite met taal waardoor zorg en communicatie moeilijker worden.

Acculturatie

Aanpassen aan een nieuwe cultuur.

Menopauze

Periode waarin vrouwen stoppen met menstrueren en hormonen veranderen.

Coronaire hartziekten

Ziekten van de kransslagaders rond het hart.

Borstkanker

Kankersoort die vooral voorkomt bij vrouwen.

Autonomie

Zelf controle en beslissingsruimte hebben.

Traditionele ideeën over genezing

Culturele overtuigingen over gezondheid en behandeling.

Vertrouwen in zorgsysteem

De mate waarin iemand gelooft dat de zorg goed en eerlijk werkt.

Zorgen over verslaving

Bang zijn afhankelijk te worden van medicatie.

Zorgen over ontwenningsverschijnselen

Bang zijn voor klachten bij stoppen met medicatie.

Zorgen over bijwerkingen

Bang zijn voor negatieve effecten van medicatie.

Gebrek aan vertrouwen in artsen

Twijfelen aan de kennis of bedoelingen van artsen.

Geen behoefte aan medicatie

Het gevoel hebben dat medicijnen niet nodig zijn.

Zorgen over kritiek van anderen

Bang zijn dat anderen negatief oordelen over medicatiegebruik.

Zorgen over gewenning

Bang zijn dat medicatie minder goed gaat werken door langdurig gebruik.

Vitaminen

Voedingsstoffen die belangrijk zijn voor gezondheid en lichaamsprocessen.

BMI

Body Mass Index; maat om te bepalen of iemand een gezond gewicht heeft.

Psychoticisme

Persoonlijkheidskenmerk uit Eysencks model dat samenhangt met impulsiviteit en agressie.

Doelen stellen

Concrete doelen maken om gedrag beter vol te houden.

Sociale wenselijkheidsbias

Antwoorden geven die sociaal gewenst lijken in plaats van eerlijk.

Yerkes-Dodson-wet

Een beetje stress verbetert prestaties, maar te veel stress verslechtert prestaties.

Responsiviteit

De mate waarin iemand coping aanpast aan de situatie.

Flexibiliteit

Het vermogen om verschillende copingstrategieën te gebruiken.

Dispositioneel optimisme

Een stabiele positieve verwachting van de toekomst.

Betrokkenheid

Actief deelnemen aan het leven; onderdeel van weerbaarheid.

Uitdaging

Stress zien als kans om te groeien; onderdeel van weerbaarheid.

Meesterschap

Het gevoel controle en invloed te hebben op situaties.

Hypervigilantie

Extreem waakzaam en alert zijn na een trauma.

Flashbacks

Plotselinge herbelevingen van een traumatische gebeurtenis.

Kalmer gedrag

Gedrag dat ontspanning en rust bevordert.

Zelfbeeld

Hoe iemand zichzelf ziet en beoordeelt.

Compassie

Vriendelijkheid en begrip voor jezelf en anderen.

Eigenwaarde

Waardering die iemand voor zichzelf heeft.

Psychologisch contract

Ongeschreven verwachtingen tussen werknemer en werkgever.

Baanonzekerheid

Onzekerheid over het behouden van werk.

Depersonalisatie

Zich emotioneel afstandelijk of vervreemd voelen van zichzelf.

Cynisme

Negatieve en afstandelijke houding tegenover werk of anderen.

Surmenage

Andere naam voor overspanning door langdurige stress.

Lijdensdruk

De mate waarin iemand psychisch lijdt onder klachten.

Somatische oorzaken

Lichamelijke oorzaken van klachten.

Co-morbiditeit

Het tegelijk voorkomen van meerdere stoornissen of ziekten.

Wanen

Onjuiste overtuigingen die niet overeenkomen met de werkelijkheid.

Hallucinaties

Dingen waarnemen die er niet echt zijn.

Paniekstoornis

Angststoornis met onverwachte paniekaanvallen.

Boulimia

Eetstoornis met eetbuien en compensatiegedrag zoals braken.

Anorexia

Eetstoornis waarbij iemand extreem weinig eet uit angst om dik te worden.

Psychotische stoornis

Stoornis waarbij contact met de werkelijkheid verstoord raakt.

Slaap-waakritme

Het natuurlijke ritme van slapen en wakker zijn.

Droomachtige onderbrekingen

Momenten waarop de werkelijkheid onwerkelijk aanvoelt.

Lichaamsperceptie

Hoe iemand zijn eigen lichaam ervaart.

Hypnotiseerbaarheid

De mate waarin iemand gevoelig is voor hypnose of suggestie.

Fantasieneiging

Sterke neiging om intens te fantaseren.

Alternatieve bewustzijnstoestanden

Veranderde vormen van bewustzijn waarbij waarneming anders wordt ervaren.

Medisch onverklaarde lichamelijke klachten

Lichamelijke klachten waarvoor geen duidelijke medische oorzaak gevonden wordt.

Functionele gezondheidsvaardigheden

Basisvaardigheden zoals lezen en begrijpen van gezondheidsinformatie.

Interactieve gezondheidsvaardigheden

Vaardigheden om actief met zorgverleners te communiceren.

Kritische gezondheidsvaardigheden

Informatie kritisch beoordelen en toepassen op gezondheid.

Compliantie

Het opvolgen van medische adviezen van een arts.

Adherentie

Actief samenwerken met een behandeling en afspraken volgen.

Concordantie

Gelijkwaardige samenwerking tussen patiënt en zorgverlener.

Proximale beïnvloedingsfactoren

Directe factoren die gedrag beïnvloeden, zoals attitude en motivatie.

Distale beïnvloedingsfactoren

Indirecte factoren die gedrag beïnvloeden, zoals cultuur en persoonlijkheid.

Continue modellen

Modellen waarbij gedragsverandering als een geleidelijk proces wordt gezien.

Gefaseerde modellen

Modellen waarbij gedragsverandering in stappen of fases verloopt.

Job Demand Resources model (JDR)

Model waarbij stress ontstaat door hoge taakeisen en te weinig hulpbronnen.

Bevlogenheid

Positieve toestand van energie, motivatie en betrokkenheid bij werk.

Gevaar

Criterium van afwijkend gedrag waarbij iemand een risico vormt voor zichzelf of anderen.

Voordelen DSM

Zorgt voor duidelijke communicatie en classificatie van stoornissen.

Nadelen DSM

Kan leiden tot etiketten, stigmatisering en te veel focus op symptomen.

Generaliseerde angststoornis

Stoornis met voortdurende en overmatige angst en piekeren.

Morfodysfore stoornis

Stoornis waarbij iemand obsessief bezig is met vermeende uiterlijke gebreken.

Verzamelstoornis

Stoornis waarbij iemand moeite heeft spullen weg te gooien.

Flooding

Therapie waarbij iemand direct intensief wordt blootgesteld aan angst.

Responspreventie

Tegenhouden van dwanghandelingen tijdens blootstelling aan angst.

Virtuele therapie

Therapie waarbij virtual reality gebruikt wordt bij behandeling van angst.

Intoxicatie

Toestand waarbij iemand onder invloed is van een middel.

Onttrekkingssyndroom

Lichamelijke en psychische klachten bij stoppen met een middel.

Tolerantie

Steeds meer van een middel nodig hebben voor hetzelfde effect.

Fysiologische afhankelijkheid

Lichamelijke afhankelijkheid van een middel.

Psychologische afhankelijkheid

Geestelijke behoefte aan een middel.

Experimenteren

Eerste fase van middelengebruik uit nieuwsgierigheid.

Regelmatig gebruik

Fase waarbij iemand vaker middelen gebruikt.

Verslaving of afhankelijkheid

Fase waarbij controle over gebruik verloren gaat.

Cluster A persoonlijkheidsstoornissen

Excentrieke en vreemde persoonlijkheidsstoornissen.

Paranoïde persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis met achterdocht en wantrouwen.

Schizoïde persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis met afstandelijkheid en weinig emoties.

Schizotypische persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis met vreemd gedrag en aparte overtuigingen.

Cluster B persoonlijkheidsstoornissen

Dramatische en impulsieve persoonlijkheidsstoornissen.

Antisociale persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis met gebrek aan empathie en overtreden van regels.

Borderline persoonlijkheidsstoornis

Persoonlijkheidsstoornis met instabiele emoties en relaties.