BK termen

Agit-Prop treinen & boten:

beschilderde voertuigen die propagandaverspreidden doorheen de Sovjet-Unie (na Oktoberrevolutie 1917)

Analytisch kubisme:

tweede soort kubisme (1910-1912), het openbreken van gesloten vormen, vaak monochroom, visuele complexiteit

Anti-form:

het materiaal bepaalt de vorm, post-minimalisme, tegenover het minimalisme waar materialen in een geometrische vorm werden vastgezet

Anti-kunst:

opvattingen en concepten die klassieke opvattingen over kunst verwerpen en de vraag stellen wat kunst precies is (Dada,Duchamp, Fluxus...)

April 1874:

eerste tentoonstelling van de impressionisten in studio Nadar, duurde 4 weken, werken alfabetisch geordend

Aquatinttechniek:

korreltjes hars bewerkt met zuur op een koperen plaat (gebruikt door Goya)

Art after Philosophy:

essay van Joseph Kosuth (eind jaren ‘60), kritiek op het formalisme van Greenberg, kunst versmelt met kunstfilosofie, functie van kunst = kunst bevragen

Arts and Crafts:

Engelse socialistische beweging en esthetische stroming die streeft naar eenvoud, schoonheid en ambachtelijkheid (1870- 1920) (Morris, Ruskin, Loos...)

Avant-Garde and Kitsch:

essay van Greenberg (1939), invloed op postmoderne kunst, het onderscheid tussen hoge en lage kunst opheffen

Becherschüler/Duitse school:

fotografische beweging ontwikkeld door Bernd en Hilla Becher (vanaf jaren ‘70), gebouwen als sculpturen, typologie, hedendaagse wereld, grootformaat-camera

Biedermeier:

periode in Duitsland en Oostenrijk (1815-1848), historische genreschilderkunst waarin de alledaagse leefwereld van de burgerij werd afgebeeld

Blauwe periode Picasso:

stijl die Picasso hanteerde van 1901 tot 1904, koel, somber, existentieel, symbolisch

Brabants fauvisme:

Belgische kunststroming, begin 20e eeuw, kleurenpalet is minder fel en brutaal dan het Parijse fauvisme (Rik Wouters)

Cabaret Voltaire:

een dadaïstisch theater in Zurich, opgericht door Ball en Hennings in 1916 Cercle de Vie et Lumière: luministische kunstvereniging opgericht door Claus (1904-1911)

CoBrA:

de belangrijkste avant-gardebeweging na WOII, naam verwijst naar Copenhagen, Brussel en Amsterdam, Dotremont als stichter, focus op vrijheid en spontaniteit, inspo van Klee, Miro, primitieve kunst en kindertekeningen

Congostijl:

oorspronkelijke naam voor de kunst die nu Art Nouveau genoemd wordt, gemaakt met grondstoffen uit Congo, om de kolonisatie legitimeren

Contra-constructies:

reeks van van Doesburg en van Eesteren, mix van architectuur en schilderkunst, diagonale assen, los van de omgeving

Couleur locale:

karakteristieken in een schilderij die typisch zijn voor een bepaalde regio (bv: de warme gloed in oriëntaalse schilderijen)

Chryselephantine:

sculpturen gemaakt uit ivoor en metaal

Demi-monde:

de klasse van de adellijke maîtresses, afgebeeld door Courbet

Der Blaue Reiter:

een expressionistische kunstenaarsgroep in München (1912-1914), verbonden elke kleurtint met een bepaalde emotie, spiritueel (Kandinsky, Münter, Macke...)

Die Brücke:

een kortstondig expressionistisch kunstcollectief uit Dresden (1905-1913), ‘de brug (brücke) naar nieuwe expressievormen’, fascinatie voor ‘het primitieve’, heropleving van de houtsnede en steendruk (Kirchner, Heckel, Nolde...)

Divisionisme:

Schildertechniek waarbij verftoetsen in onvermengde kleuren zodanig naast elkaar worden opgebracht dat zij, van een afstand gezien, voor het oog in elkaar overvloeien, zal evolueren tot pointillisme (zie neo-impressionisme)

Edle Einfalt und stille Grösse:

boek van Winckelmann, idealen van de oudheid, edele eenvoud en stille grootsheid

Eerste Latemse Groep:

een ‘kunstenaarskolonie’ bestaande uit leerlingen van de Gentse Academie die zich tegen het impressionisme en het luminisme keerden, mystieke symbolisten, terug naar het plattelandsleven (1898-1909) (Van de Woestyne, De Saedeleer, Van den Abeele, Minne...)

En plein air/pleinairisme:

schilderen in de natuur ipv in een atelier

Entartete Kunst:

tentoonstelling in München in 1937, ‘ontaarde kunst’, kunst die niet voldeed aan de eisen van het nationaalsocialistische regime van Nazi-Duitsland

Eros en Thanathos:

concepten uit de psychoanalyse van Freud die respectievelijk de seksuele/levensdrift en de doodsdrift vertegenwoordigen

Erste Internationale Dada-Messe/Eerste Internationale Dada-Kunstbeurs:

Ets:

een afbeelding gemaakt in diepdruktechniek van een koperen of zinken plaat  waarin de afbeelding door zuur geëtst is

Exempla virtutis:

kunst met een moraliserende inhoud (neoclassicisme)

Faire vrai:

een waarachtige weergave nastreven, beeldhouwkunst, romantiek

Femme fatale:

een archetype in de kunst en literatuur, stelt een vrouw met slechte  bedoelingen voor die haar seksualiteit gebruikt om mannen te verleiden,  veelvoorkomend thema in het symbolisme

Fin de siècle:

culturele en artistieke periode op het einde van de 19e eeuw  (impressionisme, jugendstil, symbolisme...) (vaak samen vernoemd met de belle époque: de periode van welvaart voor WOI)

Fluxus Boxes/Fluxkits/Fluxboxes:

‘mini musea’, kleine doosjes met kaartjes, spelletjes en ideeën

Fluxus Manifesto:

manifest geschreven door Maciunas in jaren ‘60, neo-dada (ironie, anti-kunst), methodische destructie, eenvoudige kunst gekoppeld aan het dagelijks leven

Formalisme:

de opvatting dat het wezen van de kunst schuilt in de loutere vorm van het kunstwerk, meer nadruk op vorm en elementen dan op context, zie Greenberg, Minimal Art

Futuristisch kookboek/la cucina futurista:

kookboek door Marinetti, toont hoe het  futurisme een artistiek totaalprogramma nastreeft en eerder een  attitude/opvatting is dan een stijl

Futuristisch manifest:

geschreven door Marinetti, uitgebracht in Le Figaro 1909)

Geometrisch kubisme: eerste soort kubisme (1908-1910), focus op vorm (verwarrende perspectieven, geometrische vormen), vaak landschappen

Geometrisch kubisme:

eerste soort kubisme (1908-1910), focus op vorm (verwarrende perspectieven, geometrische vormen), vaak landschappen

Glacis laag/glaceren:

verschillende dunne lagen bijna transparante olieverf aanbrengen voor een diep en glansrijk effect (Fra Angelico, Rossetti...)

Haussmannisatie:

de transformatie van Parijs door Haussmann, grote boulevards, afgebeeld door impressionisten

Historicisme:

artistieke stijlen die hun inspiratie halen uit het nabootsen van  historische stijlen

Impressionistisch oog (zoals beschreven door Laforgue):

genuanceerd, ziet de natuur zoals die echt is

In situ:

kunst gemaakt voor een bepaalde plek, Land Art, Minimal Art (Buren,

Institutional Critique:

kritiek op kunstinstituties (musea, galeries), niet met als doel om ze te vernietigen, maar om de valse neutraliteit bloot te leggen, invloed van Foucault, Concept Art (Buren, Haacke, Broodthaers)

Intimisme:

een postimpressionistische stroming in de schilderkunst (eind 19e) waarin intieme, huiselijke taferelen worden afgebeeld (bv Vuillard)

Intonarumori:

futuristische instrumenten die het geluid van de stad en de industrie  nabootsen, door Russolo

Japonisme:

toepassing van Japanse motieven in westerse schilder- en tekenkunst  (McNeill Whistler, Beardsley, Prikker, Toulouse-Lautrec...)

Julirevolutie:

een 3-daagse volksopstand in Frankrijk tegen koning Karel X, afgebeeld door Delacroix

Kapitalistischer Realismus/kapitalistisch realisme:

Duitse variant van Pop Art (jaren ‘60), Richter & Polke

Karel IV van Spanje:

koning van Spanje (1788 - 1808), Goya als hofschilder

Le juste milieu:

Franse stijl vanaf 1830 die zoekt naar de gulden middenweg tussen  neoclassicisme en het narratief/de dramatiek van de romantiek (hoge en lage  kunst versmelten)

Les Nabis:

(= de profeten) een groep Franse kunstenaars die het occulte en de  religieuze beleving op een mystieke, symbolistische manier afbeelden (1890- 1900) (Sérusier, Denis, Vuillard...)

Les pompiers:

academische stijl, groot formaat, vaak ‘geaccepteerd’ naakt door het juiste thema (1850-1870)

Lucasbroederschap:

zie Nazareners

Luminisme:

Belgische variant van het impressionisme, licht + natuur + pastoraal (Claus, Baertsoen)

Lyrische abstractie:

Europese stijl van jaren ‘40 en ‘50, focus op spontaniteit en introspectie, reactie tegen de retour à l’ordre van jaren 1930 en tegen de geometrische abstractie

Mediëvalisme:

de representatie van de middeleeuwen in latere periodes, romantiek

Mexicaans Muralisme:

grote muurschilderingen, 1930-1940, horror vacui, mythes, totems, invloed op het abstract expressionisme

Miserabilisme:

het weergeven van de miserie, onderdeel van realisme, vooral in  België?????

Musée d’Art Moderne, Département des Aigles:

museum van Marcel Broodthaers, eind jaren ‘60, met alle parafernalia van een museum, maar geen kunst

Nazareners:

kunstenaarsgroep in Duitsland die de kunst en het christendom willen verenigen (1809-1819), mediëvalisme, romantiek

Neo-impressionisme:

stijl van de laatste impressionistische tentoonstelling, ‘wetenschappelijk impressionisme’, gebruik van kleurtheorieën, niet meer intuïtief (Seurat, Signac, Henry Van de Velde, Lemmen...)

Nieuwe visie:

Pop Art in België, lokaal en conceptueel (De Keyser, Raveel)

Nieuwe Wilden:

groep Duitse kunstenaars (ca. 1980-1990), brutaal expressionisme, grote formaten

Nouveau réalisme:

Pop Art in Frankrijk, vooral jaren ‘60 (Arman, Raysse, Villeglé)

Odalisk:

een slavin in de harem van de Turkse sultan, afgebeeld door Ingres, Pradier...

Orfisch kubisme/orfisme:

volgens Apollinaire (1913) de eerste volledig abstracte schilderkunst, heldere kleuren, aquarel, vitaliteit (Sonia en Robert Delauney)

Oriëntalisme:

vertekende westerse opvatting van de Oriënt (het Oosten) (Delacroix, Ingres, Portaels...)

Parole in Libertà:

een futuristische literaire stijl waarin grammaticale regels niet gevolgd worden (= woorden in vrijheid)

Pasteus:

zeer dik aangebrachte verf => textuur

Peinture automatique:

een manier van schilderen waarbij het onderbewuste overneemt, ontwikkeld door Masson, surrealisme (& later abstract expressionisme)

Peinture claire:

een licht kleurenpalet gebruikt door pre-impressionisten

Photoconceptualism:

het gebruik van fotografie in Concept Art, idee > esthetiek, het eigentijdse stedelijke landschap als onderwerp (Huebler, Baldessari, Graham, Ruscha, Rosler)

Pictures Generation:

een groep kunstenaars rond de galerij ‘Metro Pictures’ (jaren ‘80 en ‘90), appropriation, tegenover originaliteit en auteurschap (Sherman, Kruger, Levine, Lawler, Prince, Simmons)

Pittoreske landschappen:

pastorale scènes, clair-obscur, aquarel, sporen van menselijke aanwezigheid

Post-medium conditie van de kunst:

idee ontwikkeld door Rosalind Krauss rond 2000, het einde van de mediumspecificiteit, er zijn geen schilders of beeldhouwers meer, enkel kunstenaars (Duchamp, Concept Art)

Postmodernisme:

historische periode (vanaf jaren ‘80), het einde van de grote verhalen, consumptiekapitalisme, zelfkritiek, teruggrijpen op het verleden

Pre-Raphaelite Brotherhood:

kunstenaarsgroep in Londen (1848-1853), spirituele, symbolische kunst, eigentijdse thema’s => moraliserend (Hunt, Millais, Rossetti)

PROUN:

‘projecten ter bevestiging van het nieuwe’ door Lissitzky, ruimtelijk suprematisme

Relational Aesthetics:

het kunstwerk als sociale omgeving (vanaf 2000), participatie (Janssens, Tiravanija, Sehgal)

Rose+Croix:

een symbolistisch, occult genootschap met als leider Péladan, focus op religieuze thema’s, organiseerde 6 tentoonstellingen (1892-1897)

Roze periode Picasso:

stijl die Picasso hanteerde vanaf 1905, inspo van de ‘primitieve’ kunst, gefragmenteerde vrouwenlichamen, absurde poses

Salon 1824:

expo in Louvre, grote diversiteit een stijlen, recensie door Stendhal: einde vh neoclassicisme => nieuwe romantische kunst

Salon des Refusés:

tentoonstelling in Parijs naast de ofÏciële salon met de werken die daar niet toegelaten waren (vanaf 1863)

School van Barbizon:

een groep Franse landschapsschilders (1830-1870), pleinairisme, realistische landschappen, tussen romantiek en realisme (Millet, Rousseau...)

School van Pont-Aven:

een groep Franse schilders (~1890) (postimpressionisme, cloisonnisme, synthetisme...)

Sehnsucht: e

en onbestemd en ontroostbaar verlangen (romantiek)

Serata futurista:

futuristische avonden met perfomances, poëzie en andere voordrachten

Simultaangedicht:

poëzie waarbij meerdere mensen verschillende teksten tegelijk voordragen (Tzara, dada)

Société anonyme des artistes peintres, sculpteurs et graveurs:

groep van impressionistische artiesten die niet toegelaten werden in de salons, opgericht in december 1873, organiseerden zelf 8 tentoonstellingen

Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog:

Spanje, Portugal en Groot-Brittannië tegen  Frankrijk, vaak afgebeeld door Goya

Sturm und Drang:

een Duitse literaire stroming, eind 18e eeuw, overgang van neoclassicisme naar romantiek

Sublieme landschappen:

overweldingende,transcendente natuurfenomenen die  emoties oproepen

Supports/Surfaces:

Minimal Art in Frankrijk, late jaren ‘60 en ‘70, deconstructie van schilderkunst (Cane, Dezeuze, Seytour, Viallat, Pincemin)

Synesthesie:

verschijnsel waarbij een zintuiglijke waarneming één of meerdere andere zintuiglijke indrukken oproept, doel van de symbolistische kunst (zie ook Kandinsky)

Synthetisch kubisme:

derde soort kubisme (1912-1920), introductie van tekst en collage, terug naar de werkelijkheid/figuratie na het analytisch kubisme