ĐẠI CƯƠNG VỀ VI NẤM Y HỌC

Vi nấm

vsv thuộc giới nấm, cấu tạo nhân thực

Là sinh vật dị dưỡng lấy dinh dưỡng từ mt xq nhờ enz thủy phân

Thường là hô hấp hiếu khí

Vi nấm học tổng quát

Nghiên cứu về hình dạng, sinh học, sinh hóa, cội nguồn và phân loại vi nấm

Vi nấm học công nghệ

Chú ý đến việc sử dụng vi nấm trong công nghiệp sx kháng sinh và trong công nghiệp TP

Vi nấm học nông nghiệp

chuyên về các vi nấm gây bệnh cho cây trồng

Vách tb

là một cấu trúc lk chéo bền vững của các thành phần chính là polysaccharide, protein, lipid

Cấu tạo chính của thành phần pollysaccharide

glucans, chitin, mannans, galactans

Màng nguyên sinh chất

Tương tự màng nguyên sinh chất of tb động vật trừ thành phần sterol cs cấu tạo chính là ergosterol

Năng lượng cung cấp cho vi nấm

Nhờ quá trình oxh đường, rượu, protein, lipid và polysaccharide

Vi nấm phát triển ở nhiệt độ gần 0 độ

Cladosporium herbarum

Vi nấm phát triển ở nhiệt độ 50-60 độ

Aspergillus fumogatus

Giới hạn pH phát triển

3,8 - 5,6

Vi nấm

Là những tb nhỏ, hình tròn, bầu dục, hay hơi dài, nảy búp, or khi cs búp kéo dài và dính với nhau → sợi nấm giả

Nấm men

là vi nấm có hình tròn or hình bầu dục và cs hình thức phát triển = cách phân chia tb đơn lẻ bằng cách nảy búp

Giống cs hình thái là bào tử đốt

Geotrichum và Trichosporon

Nấm men cs hình thức sinh sản là bào tử chồi

Candida và Cryptococcus

Nấm sợi gây bệnh phổ biến ở người

Là nhóm nấm da : Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton, nấm Aspergillus

Nấm lưỡng hình

có 2 đặc điểm hình thể khác nhau liên quan đến cách thức phát triển hoại sinh or ký sinh:

Vi nấm có hình thái man khi sống ký sinh trong vật chủ

Hình thái sợi khi sống hoại sinh ngoài mt

Ở nhiệt độ 25-27oC thì nấm lưỡng hình cs hình thái

Hình thái sợi

Ở nhiệt độ 37oC nấm lưỡng hình có hình thái

hình thái men

Một số nấm lưỡng hình quan trọng

Histoplasma capsulatum, Penicillium marneffei, Sporothrix schenckii

Thể tơ nấm

khi những sợi nấm giả, tb hạt men, or sợi tơ nấm thật đan kết chằng chịt vs nhau thành một mạng cơ: đó là thể tơ nấm

Hình ảnh thể tơ nấm cs trên mt nuôi cấy tự nhiên or nhân tạo → khúm nấm

Sinh sản hữu tính

Nấm túi

Nấm tiếp hợp

Nấm đảm

Nấm túi

Nấm men: do sự phối hợp of 2 tb hạt men để thành lập túi và các bào tử túi. VD: nấm men bia Saccharomyces cerrevisiae

Nấm sợi: đưa đến thành lập thể quả, túi và bào tử túi VD: Sordaria sp

Nấm tiếp hợp

Thành lập bào tử tiếp hợp, VD: Zygorhynchus, Mucor, Rhizopus..

Nấm đảm

Đầu tiên là thành lập tb đảm; nhân và tbc đi theo các ống nhỏ phình to ra thành bào tử đảm

VD: trường hợp nấm rơm Volvariella volvacea

Sinh sản vô tính

Nấm men, nấm sợi

Nấm men

Sinh sản = cách nảy búp từ tb mẹ: khi búp lớn xấp xỉ tb mẹ thì cả 2 tách ra

VD: Candida, Cryptococcus, Saccharomyces

Sinh sản = cách phân chia 2 tb: Schizosaccharomyces

Nấm men sinh bào tử bao dày

Candida albicans

Nấm sợi

Sinh bào tử từ sợi nấm

Sinh bào tử kiểu bào tử trần từ bào đài, tiểu bào đài

Sinh bào tử kiểu bào tử kín trong nang bào tử kín

Sinh bào tử từ sợi nấm:

Bào tử đốt, bào tử bao dày VD: nấm da Dermatophytes

Bào tử chồi

Bào tử đính: nhỏ, lớn ( phổ biến nhất )

Sinh bào tử kiểu bào tử trần từ bào đài, tiểu bào đài

Bào đài, tiểu bào đài là một nhánh của sợi tơ nấm nhô lên không khí đặc biệt giữ chức vụ sinh bào tử

VD: Aspergillus, Penicillium

Sinh bào tử kiểu bào tử kín trong nang bào tử kín

Mucor, Rhizopus

Candida albicans có khả năng tiết enz

enz ly giải gồm: SAP, PLB → tiêu hủy tổ chức mô vật chủ bằng cách ly giải các tp khác nhau

A. fumigatus

Khả năng tiết ra enz proteases, phospholipases