algemene psychologie

Visuele agnosie

Gewaarwording niet geïnterpreteerd kan worden tot een betekenisvol geheel

Hemispatieel neglect

Niet bewust van één kant van ruimte/ lichaam

Parafoveale waarneming

Minder scherp beeld als je je er niet op focust

Distale stimulus

Het object van de buitenwereld dat de fysische energie produceert

Proximale stimulus

Het geheel aan fysische energie dat onze sensorisch receptoren stimuleert (beeld op netvlies)

Interfacetheorie

Perceptie geeft ons geen realistisch beeld van de buitenwereld, zoals een video doet, maar een interpretatie die ons in staat stelt om met de omgeving te interageren

Woordsuperioriteitseffect

Woorden makkelijker te onthouden dan losse letters

Binoculaire dispositie

Twee ogen staan uit elkaar en we fuseren die twee beelden

Template matching

Figuur die tijdens perceptuele organisatie geïsoleerd werd, wordt vergeleken met een reeks van templates/sjablonen in het geheugen

Kenmerkherkenning

Voorwerpen hebben kenmerken die zich op bepaalde manieren tot elkaar verhouden

Geons

Basisvormen naam binnen de kenmerktheorie

Prosopagnosie

Onmogelijkheid om gezichten te herkennen

Holistische verwerking

Gezichten worden in het geheel verwerkt

Bewegingsparallax

De beweging van de kijker de beelden van dichtbijgelegen voorwerpen sneller over het visueel veld schuiven dan beelden van verafgelegen voorwerpen

Ponzo illusie

Lijkt alsof twee objecten van exact dezelfde grootte verschillend van formaat omdat de achtergrond parallelle lijnen bevat

Apparente beweging

Optische illusie waarbij stilstaande beelden in snelle opvolging worden waargenomen als een vloeiende beweging

Geinduceerde beweging

Visuele illusie waarbij de waarnemer de illusie heeft dat een object beweegt, terwijl de achtergrond of het omliggende referentiekader in werkelijkheid beweegt

Waterval illusie

Wanneer je lange tijd naar een bewegend object in één richting kijkt en daarna kijkt naar een stilstaand object lijkt het plotseling in de tegenovergestelde richting te bewegen

Prenataal leren

Baby leert dingen aan als die in de buik zit

Perceptuele constantie

Fenomeen van gelijkblijvende voorwerpen, ondanks de voortdurende veranderingen in het retinale beeld

Heuristische interpretatieproces

Het visuele systeem de meest waarschijnlijke distale stimulus berkent op basis van de veronderstellingen en de proximale stimulus

Bottom up processen

Informatiestroom van de receptoren aan de basis naar de hogere hersencentra

Perceptuele organisatie

Het proces waarbij de verschillende randen uit het retina beeld gestructureerd worden in grotere gehelen die in een bepaalde relatie staan tot elkaar

Perceptuele groepering

Processen die ervoor zorgen dat elementen uit de primaire schets waargenomen worden als bij elkaar horend

Subjectieve contouren

We zien silhouetten in figuren zonder dat er fysische randen zijn in de stimulus

Top down processen

Vertrekken vanuit de hogere hersencentra en de dataverwerking in lagere stadia

Ongeconditioneerde respons

Reactie die zonder voorafgaand leerproces

gecontioneerde stimulus

Een voorheen neutrale stimulus die, na herhaalde koppeling met de OS, zelf een respons kan uitlokken

Neutrale stimulus

Een prikkel die aanvankelijk geen automatische respons

Ongeconditioneerde stimulus

Een prikkel die van nature een automatische, niet-aangeleerde respons

Ongeconditioneerde respons

De automatische, reflexieve reactie op een ongeconditioneerde stimulus

Geconditioneerde respons

De aangeleerde reactie reactie die optreedt wanneer de geconditioneerde stimulus wordt aangeboren

Verwering

De fase waarin de NS herhaaldelijk met de OS wordt aangeboden, waardoor de NS de CS wordt

Extinctie

het afzwakken of verdwijnen van de CR wanneer de CS herhaaldelijk zonder de OS wordt aangeboden.

Spontane herstel

Het plots terugkeren van een eerder uitgedoofde CR na een rustperiode

Stimulus generalisatie

Wanneer je ook reageert op stimulus die lijken op de CS

Stimulus discriminatie

Her vermogen om alleen op de CS te reageren en niet op gelijkende stimulus

Contiguiteit

GS en OS kort op elkaar moeten volgen om klassieke conditionering te krijgen

Blokkering

Wanneer je geen nieuwe associatie leert omdat een eerdere associatie de nieuwe overschaduwt

Wat van effect

Response die succesvol zijn zullen herhaald worden en steeds sneller en efficiënter uitgevoerd worden. Response die onbevredigende gevolgen teweegbrengen zullen niet herhaald worden

Operante respons

Gedrag dat wordt uitgevoerd omdat het gevolgen heeft (leert door wat er gebeurt na het gedrag)

Positieve bekrachtiging

Je voegt iets prettig toe

Negatieve bekrachtiging

Je neemt iets onaangenaams weg

Primaire bekrachtiger

Basisbehoefte bekrachtigen zoals eten, drinken,…

Secundaire bekrachtiger

Een bekrachtiger die belonend wordt door associatie met een primaire

Positieve straf

Je voegt iets onaangenaams toe

Negatieve straf

Je neemt iets prettig weg

Aangeleerde hulpeloosheid

Het onvermogen om te leren hoe een aversieve stimulus ontsnapt kan worden of hoe die vermeden kan worden nadat het organisme aan een onontkoombare, onvermijdbare stimulus blootgesteld werd

Stimulus versterking

Een stimulus waar het model mee omgaat, belangrijker en aantrekkelijker wordt voor diegene die observeert

Doelversterking

Verhoogde motivatie bij de observeerden om hetzelfde doel te bereiken als het model

Systematische desensitisatie

Gedragstherapie bij angststoornissen

Biologische dispositie

Overeenstemming met verwachtingen

Reminiscentiebult

Meer gebeurtenissen onthouden uit de leeftijdsperiode van 10 tot 30 jaar

Besparingmethode

‘Vergeten’ informatie niet volledig uit de hersenen gewist

Vergeetcurve

Relatie tss vergeten en tijdsinterval van leren

Sensorisch geheugen

Houd gedurende zeer korte tijd de informatie bij die de zintuigorganen bereikt heeft

Iconische geheugen

Het sensorisch geheugen voor visuele stimuli

Kortetermijngeheugen

Houdt de informatie vast waar we ons op het moment zalf bewust van zijn

Langetermijngeheugen

Grote opslagruimte van de hersenen voor informatie die varieert van enkele dagen tot een heel mensenleven

Seriële positiecurve

Grafiek die aantoont hoe goed een item onthouden wordt afhankelijk van zijn plaats in de stimulusreeks (eerst/ tweede/ derde/…)

Primacy effect

Eerste aantal items uit lijst worden het best herinnert

Recentheidseffect

Laatste stimuli zitten nog in het KTG waar je ze gemakkelijk uit kan halen

Neuraal netwerk

Een computermodel dat de werking van de hersenen naboots door de werken met eenvoudige knopen die met elkaar in verbinding staan

Catastrofale interferentie

Fenomeen waarbij het aanleren van nieuwe informatie in een neuraal netwerk de reeds opgeslagen, oude informatie abrupt overschrijft en vernietigt. (Werk dus niet zoals de mens zou werken)

Oproepaanwijzingen

Hints die ons helpen om opgeslagen informatie uit ons geheugen om te halen

Episodisch geheugen

Deel van ons langteremijngeheugen dat persoonlijke ervaringen en gebeurtenissen opslaat, inclusief de specifieke context van tijd en plaats

Verval

Fysiologisch veranderingen in het neurale spoor van de ervaring

Proactieve interferentie

Moeilijkheden om een gebeurtenis op te roepen ten gevolgen van voorafgaande activiteiten

Retroactieve interferentie

Moeilijkheden om gebeurtenissen op te roepen ten gevolgen van activiteiten die na de opslag van de gebeurtenis plaatsgevonden hebben

Isolatie effect

Een gebeurtenis die distinctief is ten opzichte van andere, gelijktijdige gebeurtenissen, beter onthouden wordt dan gebeurtenissen die niet distinctief zijn

Flitslichtherinneringen

Uiterst levendige en gedetailleerde herinnering aan de omstandigheden waarin iemand hoorde over een schokkende of emotionele gebeurtenis

Toetseffect

Feiten en leerstof beter in het langetermijngeheugen worden opgeslagen door ze actief op te halen via een toets

Genereereffect

Informatie aanzienlijk beter onthoudt als je deze zelf actief bedenkt of construeert dan wanneer je de informatie passief leest of hoort

Schema’s (geheugen)

Georganiseerde voorstellingen over de structuur van de wereld, mensen, gebeurtenissen en acties

Valse herinneringen

Herinneringen of gebeurtenissen die nooit of anders gebeurt zijn

Amnesie

Geheel of gedeeltelijke geheugenverlies

Retrograde amnesie

Het ongeval heeft toegang tot opgeslagen herinneringen onmogelijk gemaakt.

Anterograde amnesie

Ongeval leidt tot problemen om nieuwe informatie te blijven onthouden

Kinderamnesie

Lichte vorm van retrograde amnesie (geen directe herinneringen aan gebeurtenissen in de periode voor we drie a vier jaar oud waren)

Syndroom van korsakoff

Vaak bij alcholoci. Redeneren nog accuraat maar vergeten wat er ene paar minuten geleden is gebeurt

Organische amnesie

Geheugenverlies ten gevolge van specifieke schade aan de hersenen

Functionele amnesie

Schade aan hersenen/ geheugen door biologische processen/ psychologische factoren ten gevolge van stresserende omstandigheden die geen sporen nalaten

Impliciete geheugen

Deel van het geheugen dat herinneringen opslaat zonder dat men zich ervan bewust is en zinder dat men bewust die herinneringen kan ophalen

Distinctie

Een oproepingseffect is effectief als die slecht aan één herinnering is gekoppeld

Codeer specifiek

In een bepaalde context is iets beter te onthouden