podział dochodów i przyczyny zróżnicowania dochodowego w społeczeństwie

rynki czynników produkcji

ziemia, praca, kapitał wyceniają odpowiednio dobra pierwotne lub usługi, pracę ludzi, dobra kapitałowe i usługi kapitału oraz kapitał finansowy - w ten sposób określają dochody ich właścicieli

rodzaje dochodów z tytułu sprzedaży usług czynników produkcji

• właściciel ziemi - czynsz

• pracownik - wynagrodzenie za pracę

• właściciel dóbr kapitałowych - czynsz z tytułu najmu

• przedsiębiorca - zysk

• właściciel kapitału finansowego - procent od kapitału

podział dochodów w społeczeństwie

• funkcjonalny - obejmuje podział dochodów pomiędzy grupy właścicieli czynników produkcji : dajesz swoja pracę - dostajesz wynagrodzenie, dajesz swoją ziemię - dostajesz czynsz itp.

• podmiotowy - opisuje dochody osiągane przez poszczególne osoby lub gospodarstwa domowe

zróżnicowanie dochodowe

większy majątek → większe możliwości osiągania dochodów → większe dochody ułatwiają oszczędzanie

analiza funkcjonalnego podziału dochodów

pokazuje relacje dochodów z pracy do dochodów z własności

krzywa Lorenza i współczynnik Giniego

• krzywa Lorenza - opisuje nierówność podziału dochodów w społeczeństwie. Pokazuje rzeczywistość, im bardziej jest wygięta w dół, tym większa jest bieda u jednych i bogactwo u drugich

• współczynnik Giniego - liczba, która mówi, jak bardzo wygięta jest ta krzywa, im bliżej zera, tym większa równość, im bliżej 100 (1) tym większa niesprawiedliwość

• grupa kwintylowa - podział całego społeczeństwa na 5 równych grup, od najbiedniejszych do najbogatszych

przyczyny zróżnicowania dochodów

• cena produktu na rynku - jeśli robisz coś na co jest gigantyczny popyt, a mało kto umie to zrobić, cena idzie w górę, a ty zarabiasz krocie

• wiedza i technika - robotnik z łopatą wykopie dół w dzień, a robotnik z koparką wykopie ich więcej. Dzięki technice produkt jest większy, więc zarobi więcej

• natura - rolnik z żyzną glebą zbierze lepsze plony niz rolnik który posiada nieżyzną glebę

• dyskryminacja - płacenie komuś mniej z góry

skale ekwiwalentności ( jak sprawiedliwie porównać rodziny)

pierwszy dorosły ma wagę 1, każdy kolejny dorosły 0,5, dziecko do lat 14 0,3, Dzieli się tak aby porównanie miało sens

granice i rodzaje ubóstwa

• granice absolutne

minimum egzystencji - biologiczna granica przetrwania, jeśli masz mniej, nie kupisz dość jedzenia i leków

minimum socjalne - masz na jedzenie ale nie masz na życie w społeczeństwie

ustawowa granica ubóstwa - kwota z przepisów prawnych, jesli masz mniej państwo wypłaca zasiłek

• granica relatywna - GUS ustala ją jako 50% przeciętnych wydatków mieszkańców kraju. Jeśli wszyscy wokół bogacą się i kupują drogie rzeczy, ta granica automatycznie rośnie

• ubóstwo subiektywne - nie liczą tego urzędnicy. Pyta sie ludzi na ankietach. To granica w głowach ludzi, bywa niższa niz oficjalne minimum egzystencji