woordenschat trim 2

Dilemma

lastige keus tussen twee onaangename zaken

Non-binair

Geen man of vrouw voelen

Iets op zijn klompen aanvoelen

zonder moeite begrijpen

Inclusief

alles en iedereen omvattend, niemand uitsluitend

Uit het leven gegrepen

aan de werkelijkheid ontleend

Provoceren

opzettelijk iets doen of zeggen omdat je een reactie wilt uitlokken

Notendop

in het kort

Genderneutraal

een toestand waarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen genders

Wijdverbreid

op veel plaatsen voorkomend, bekend

Deadname

de voormalige naam van een persoon die van gender is veranderd

Cancelcultuur

de omgeving die ontstaat wanneer mensen snel en in grote getale iemand afwijzen

Bestrijken

kunnen bereiken

Polariserend

tegenstellingen vormend, tegengestelde polen (gaan) vormend

Een loopgravenoorlog

een oorlog waarin beide partijen zich tegenover elkaar ingegraven hebben in loopgraven en andere versterkte posities, met als doel de opmars van de vijand te stuiten, die uitgemond ...

stellingenoorlog

een oorlog waarin beide partijen zich tegenover elkaar ingegraven hebben in loopgraven en andere versterkte posities, met als doel de opmars van de vijand te stuiten, die uitgemond ...

Spionkop

luidruchtige deel van de aanhangers van bv. een voetbalteam

Genderbewust

taalgebruik waarin zowel vrouwen, mannen als non-binaire personen zich kunnen herkennen en waarin niemand uitgesloten wordt, en waarin niet één gender of sekse dominant is.

Aversie

Afkeer: een aversie van, tegen iets of iem. Hebben

Beladen

met een bepaalde connotatie

Gebruikslabel

aanduiding wat betreft gebruik, vakgebied, frequentie, regio enz. in een woordenboek

Die boot aan je laten voorbijgaan

niet geneigd zijn om aan een bepaalde activiteit deel te nemen

Respondent

iemand die een vragenlijst over een bepaald onderwerp beantwoordt

Angel

pijnlijk of moeilijk aspect

De slinger is doorgeslagen

het gaat te ver

Uitbannen

niet meer toelaten

Uitpellen

laagje per laagje verwijderen

Krenkend

beledigend

Interviewee

geïnterviewde

Veganist

iem. die geen dierlijke producten eet of op een andere manier gebruikt

Handvest

ondertekende oorkonde; pact, charter; geheel van afspraken

weeklagen

(negatief) over je leed klagen zonder je in te houden, jammeren

Context

achtergrond

Divers

verschillend; met een verschillende achtergrond

Grotesk

lachwekkend, ridicuul, overdreven

Draak

evenement of kunstwerk dat niet om aan te zien is; gedrocht

Tredmolen

molen die door op een rad te lopen in beweging wordt gebracht

Eufemisme

verbloemende uitdrukking; een formulering die een delicaat (uit de taboesfeer) begrip  minder direct (confronterend) verwoordt

Connotatie

de (gevoelsmatige) bijbetekenis van een woord

Banjeren

met veel opschepperi., poeha, branie rondstappen

Gesteun

geklaag, gezucht

Pleidooi

toespraak (redevoering) van de verdediging

Stroperig

dik, kleverig, meestal zoet

Grimas

pijnlijke gezichtsuitdrukking

Wig

stukje hout om iets open te sperren, houden

Gesmoord

onderdrukt, verstikkend

Processievaandel

vlagje dat bij een processie (katholieke optocht) gebruikt wordt

Concubine

minnares

Gniffelend

in jezelf spottend lachend

De gelederen versterken

bij een groep aansluiten en ze zo groter maken

Tieren

razen, woedend tekeer gaan

Zijn woede botvieren

zijn woede uitwerken

Opgepot

opgespaard

Gekrijs

Gegil

Gegorgel, gorgelen

vloeistof in je keel laten borrelen

Schallend, schallen

galmen, klinken

Deerniswekkend

deernis (medelijdend) opwekkend, oproepend

Donderpreek

felle luidruchtige preek tegen mistoestanden

Pseudoniem

schuilnaam

Impliciet

zonder het duidelijk te (kunnen) zeggen; niet nadrukkelijk; gesuggereerd

Expliciet

duidelijk verwoord door de leerkracht of in een boek; duidelijk

Radicaal

met wortel en tak; grondig; extreem

Genre

soort; stijl; tekst- of muzieksoort; stijl; onderdeel

De gemoederen

(beroeren/bezighouden) de geesten (van de mensen) = opschudding

Formeel

plechtig; vormelijk, officieel

Informeel

minder officieel, los, ongedwongen

Statistisch

cijfermatig berekend

Accepteren

aanvaarden; tolereren

Acceptabel

aanvaardbaar

Context

(zins-)verband waarin zich iets voordoet

Traditie

gebruik; gewoonte; conventie

Principe

beginsel; uitgangspunt

Fonetisch

de uitspraak weergevend

Etymologisch

de herkomst of oorsprong van een woord bekijkend

Pretentieloos

zonder ‘verwachtingen te wekken’

In de ban zijn van iets of iemand

zeer geïnteresseerd zijn in iets of iemand

Obsessie

bezetenheid; een tomeloos verlangen

biograaf

schrijver van een biografie

Biografie

levensbeschrijving

Autobiografie

levensbeschrijving van jezelf

Ascese

strenge en vrome levenswijze, onthouding van alle aardse genoegens

Asceet

boeteling

Moreel

gegrond op het innerlijk gevoel van goed en kwaad

Moraal

de leer van de plichten en deugden; zedenleer

Nobel

edel

Conformisme

het zich aanpassen aan het gedrag en de opvattingen die heersen in een bepaalde groep, met als doel geaccepteerd te worden

Non-conformisme

een houding waarmee men zich niet wil aanpassen aan bepaalde normen of gedrag

Autobiografisch

vertellend over je eigen leven

Focussen

de klemtoon leggen, je concentreren op

Visueel

wat het zien, kijken betreft

paradox

(schijnbare) tegenstelling

Paradoxaal

tegenstrijdig

Percipiëren

waarnemen

Een zwak hebben voor

een voorliefde hebben voor

Promiscuïteit

wulpsheid; houding waaruit een voortdurende zin in seks naar voren komt

Losbandig

niet geremd door maatschappelijke conventies

Het juk van je afschudden

de dominantie van iemand over jou beëindigen

Bestseller

goed verkopend boek

Harmonie

vrede, eensgezindheid

Vergankelijkheid

vluchtigheid; fragiliteit; broosheid

Prevelen

mompelen; zachtjes uitspreken