H9: monopolie

monopolie

één aanbieder van product zonder (goede) substituten

oorzaken

• technologische belemmeringen

• wettelijke belemmeringen

• strategisch gedrag van de monopolist

technologische belemmeringen

• schaalvoordelen en natuurlijke monopolies

• netwerkexternaliteiten

• exclusief gebruiksrecht van productiefactoren

• technologische kennis

netwerkexternaliteiten

voordeel voor de consument neemt toe naarmate meer consumenten voor het product of dienst kiezen

wettelijke belemmeringen

• concurrentieverbod (door OH opgelegd)

• uitvaardigen van licenties voor bepaalde activiteiten

• tijdelijke monopolies (octrooien)

strategisch gedrag van de monopolist

toetreden van anderen bemoeilijken

winstmaximalisatie

proces waarbij een onderneming de optimale prijs en productieomvang bepaalt om de hoogste nettowinst te behalen

prijsdiscriminatie

bekende strategie om winst te vergroten: de vraagzijde opdelen in verschillende klantengroepen

marktsegmentatie

prijs laten variëren met observeerbare karakteristieken van kopers

zelfselectie

drempels inbouwen, waardoor consumenten met verschillende bereidheid tot betalen zich uit eigen beweging onderverdelen in verschillende groepen

intertemporele prijsdiscriminatie

prijsdiscriminatie obv de periode waarin goed wordt aangeboden

tweedelig tarief

verschillende prijzen voor verschillende onderdelen van goed

koppelverkoop

meerdere producten worden als een bundel aangeboden, met de bedoeling om winst op te krikken

welvaartsanalyse

beoordeelt de kwaliteit van leven door verder te kijken dan alleen economische groei

marktmacht in de realiteit

de mate waarin bedrijven in staat zijn prijzen te beïnvloeden, de concurrentie te beperken en zich onafhankelijk van anderen op te stellen

mark-up

het bedrag of percentage dat bovenop de kostprijs van een product of dienst wordt gerekend om de verkoopprijs te bepalen, bedoeld om kosten te dekken en winst te maken

concentratie-index

de mate waarin een variabele (zoals gezondheid, inkomen of marktaandeel) geconcentreerd is binnen een specifieke groep