wondzorg

basis wondzorgprincipe: ROS(D)-principe

• Reinigen

• Spoelen

  (indien nodig) →

• Ontsmetten

• Debrideren

reinigingsmiddelen

• Nacl 0.9% (=fysiologisch water)

• douchen

• wondspoeling

• flamirinspray

• biofilmoplossen: actimaris

wanneer wonde ontsmetten? (niet altijd)

• acute wonde ontstaan in vuil milieu

• chronische wonde (6+ weken)

• geinfecteerde wonde

• bij debridement (afgestorven, beschadigd of geinfecteerd weefsel)

• patiënt met veminderde weerstand

• patiënt met diabetische wonde

• wonde in contact met stoelgang

hoe lang blijft vloeibare isobetadine goed na opening?

8 dagen max

welke wondzorgmiddelen mag je niet mengen

desinfectantia

onverenigbaarheden met chloramine 0.5%

• zuurstofwater

• alcohol

• iso-betadine

onverenigbaarheden met zuurstofwater

• chloramine 0.5%

• iso-betadine

• hibidil

• hacdil

onverenigbaarheden met : chloorhexine (hibidil, hacdil)

• zepen (incl tandpasta)

• iso-betadine

onverenigbaarheden met: iso-betadine

chloorhexine, isobetadine gel + zilver

onverenigbaarheden met : azijnzuur

• alle andere desinfectantiaI

iso-betadine kenmerken

• PVP - jood

• corrosief !

• 1e keus ontsmetting

• opletten bij:

  • jood allergie

  • schildklierproblemen bij overmatig gebruik

Dakin Cooper kenmerken

= ontsmetting

• gebruikt bij jood-allergie/intoxicatie

• chloorverbinding

• niet bij brandwonden!

chloorhexine (hibidil) kenmerken

• bij jood-allergie/intoxicatie

• niet in oor/neus!! → gemakkelijk door bloedhersenbarrière

azijnzuur kenmerken

• heel straf

• 0.5%-2%

• pseudomonasinfectie (bv groen verband)

• op medisch voorschrift

manieren & producten om mee te spoelen

• flamirinspray

  • bevat citroenzuur

• infuuskatheder

  • Nacl 0.9%

  • verdunde isobetadine (1/10)

• vrouwensonde

  • Nacl 0.9%

  • verdunde isobetadine (1/10)

debrideren betekenis & voorbeelden

= verwijderen van vuil materiaal in wonde

• fibrineus beslag (geel)

• necrose (dood vel)

• vuil na schuurwonde vallen

soorten debridementen

• scherp (bv scalpel)

• mechanisch (bv gaas met mini naaldjes)

• enzymatisch/autolytisch (debriment opgelost door zalf)

• biologisch (bv larven)

ABCDE model → A

Asses:

• schat patiënt welbevinden en wond in voor je start

  • gepaste diagnose

  • observatie (wondtype, locatie, grootte, conditie wondbed,…)

ABCDE model → B

Bring:

stel multidisciplinair gebied samen om patiënt te behandelen

ABCDE model → C

Control

controleer of behandel onderliggende oorzaken om wondl

ABCDE model → D

Decide (= TIME) → wonde observeren

• Tissue (granulatie, fibrine, necrose,…)

• Infection

• Moisture (vochtigheid)

• Edges (Intact, eelt, oedeem,…)

• Diagnose en beïnvloedde factoren

ABCDE model → E

evaluatie:

therapie evalueren, kijken naar wondbed, zijn onderliggende oorzaken aangepakt, Time model,…

Huidbeschermingsproducten bij wonden/vochtletsels

• cavilon crèeme

• cavilon spray/swab

• cavilon advanced skin applicator

cavilon crème

preventie vochtletsels incontinentie

→ stoelgang, urine,… op huid

cavilon spray/swab

• bij open letsels/wonden vanaf 10cm

• swab thv wondranden

cavilon advanced skin applicator

• steeds vooraf wassen met cavilon incontinentie doekjes / neutrale zeep

• NIET bij schimmelinfecties

• 2x week zonder andere verbanden

• als er al irritatie is

huisbescherming plakker

duoderm extra thin (hydrocolloïd)

• beschermt

  • litteken

  • oppervlakkig letsel zonder beslag

  • droge wonden

  • stripletsels

• niet bij risico infectie

  • geen anti-bacteriele functie

soorten hydrogels (hydrayeren en debrideren)

• flamigel

• hyalo 4 start

• L-mesitran

flamigel

• droge korst/huid

• brandwonden / erysipelas (bloedvat infectie) om af te koelen

• oppervlakkige schaafwonde → drogen snel uit

hyalo 4 start

• basis: collagenase + hyaluronzuur

• enzymatisch debridement

• heel dunne laag

L-Mesitran

• anti jood allergie

• debrideert osmotisch + is antibacterieel

gazen om te beschermen

• inadine (vetgaas met vasiline & isobetadine)

• mepitel (one) (plakt afgescheurde huid)

• cuticell (pure vaseline)

inadine

= vetgaas met vaseline & isobetadine

oppervlakkig, nattende wonde met infectie risk

mepitel (one)

→ gaas om afgescheurde huid terug plakken

• scheurwonden die maar 1x week verwisseld moeten worden

• bescherming oppervlakkige letsels

cuticell

= pure vaseline

• bescherming

• fixeren zalven

• bij inkleven verband

wat doet schuimverband en wanneer gebruiken

→ neemt vocht op

• vochtige wonde

• granulerend (rode hobbelig weefsel als wonde heelt)

• oppervlakkig

• groot

• bij aanwezigheid infectie → + zilver

• bij verzadiging verwisselen

• preventief → bv voor doorligwonden

wat zijn alginaten

heel droog en absorberend verband (van zeewier) dat vocht kan optrekken uit een goed vochtig milieu bv melgisorb plus

melgisorb plus

= alginaat verband

wanneer gebruikt

• fibrineuze wonde

• nattende wonde

• bloeding

• donorsites bij greffes (huid weghalen om op wond te plakken)

• oppervlakkige / zichtbaar diepe letsels

• infectie Ag

wat zijn hydrofibers

geweven verbanden

• blijft écht aan elkaar hangen

• bij contact met water wordt het gel

• bv aquacel

aquacel

een hydrofiber verband

• post operatieve open letsels

• granulerende opp of diepe letsels

• krimpt bij verzakking

• wiekverband ook mogelijk

• in open letsels naast stoma

wat is een enzym alginogel

= Combinatie van hydrateren, absorberen, debrideren en beschermen

• flamigel hydro 3.5/ forte 5.5

op:

• open blaren

• ondiepe letsels

• kleine fibrineuze letsels

• wondbedvoorbereiding ingreep/vac

• schaafwonden

• niet droge letsels!

tekens die wijzen op infectie

• Pijn

• Geur

• Toename wondvocht

• Hypergranulatie

• Verkleurd wondvocht (bv groen)

• Functio laesie (= functie verlies plaats infectie)

• Warmte

• Rode huideomgeving

producten te gebruiken bij infectie:

• Iso-Betadine gel – Inadine

• Zilververbanden (nooit combineren met antiseptica)

• Honingverbanden zoals L-Mestran soft gel en Tulle

• VAC Therapie met Spoeling

wat moet je steeds doen bij een geïnfecteerde wonde

• Grondig reinigen

• Pijnbehandeling

• Wondcultuur nemen en arts contacteren

  • Aftekenen bij erysipelas om verdere uitbreiding te detecteren

indicaties wondculturen

• Screening om kolonisaties in het kader van epidemiologisch onderzoek op te sporen (MRSA)

• Bij vermoeden van infectie

  • Cave: afwezigheid van infectietekens is mogelijk, bv: diabetes voet

aanvraag wondculturen

-Op medisch voorschrift

-Via aanvraagformulier medische microbiologie

-Aan te duiden: lokalisatie en type wond

algemene werkwijze bemonstering wondcultuur

-het beste materiaal om kiemen te detecteren is exsudaat in een gesloten abces

-Weefselpartikels of wondvocht in een spuit zijn altijd superieur aan wondculturen via vegers

werkwijze spuit bemonstering wonde

• Bij aanwezigheid van etter/exsudaat: opzuigen in een spuit

• Bij een klein volume: tuberculinespuit gebruiken

• Anaërobe kiemen enkel op monsters opgezogen in een spuit zonder aanwezigheid van luchtbellen en afsluiten met een steriel dopjes (overleven zonder O²)

• Spuit identificeren en direct naar het labo brengen

• Bij aanprikken abces doorheen intakte huid: voorafgaand ontsmetten met alcohol 70%

werkwijze wattendrager (veger)

= alleen als spuit niet gaat

-Korsten, exsudaat en restanten van lokale behandeling voorafgaandelijk verwijderen met flamirins® of Nacl 0,9%

-Wissen niet voorafgaand bevochtigen

-De wisser zo diep mogelijk in de wonde plaatsen zonder de randen te raken

-Veger inde bijgeleverde transportmedium plaatsen en het deel boven de breuklijn afbreken, dit deel weggooien.

-Transportmedium identificeren en opsturen naar het labo

standaard voorzorgsmaatregelen wondzorg

-Handhygiëne: Handalcohol en handschoenen

-Eventueel bijkomend: beschermende schort, bril, masker,…

-Steriel materiaal (verbandset, wondbedekkers,…)

-Adequaat verwijderen van scherpe voorwerpen, afval en linnen

→ Naalden, bistouri’s, stitch cutters, onmiddellijk na gebruik in naaldcontainer

→ Herbruikbare instrumenten (scharen, pincetten,..) in CSA-Container

uitvoeren wondzorg

• Oud verband verwijderen als niet risicohoudend medisch afval (blauwe afvalzak)

• Indien het verband bloed bevat in niet geabsorbeerde toestand: verwijderen als risico houdend medisch afval (gele container)

• Linnen dat massaal bevuild is met bloed of wondvocht wordt verpakt in een plastic zak voor linnen