Criminaliteit, cognitie & persoonlijkheid

Reactieve agressie

“hot-blooded” vorm van agressie, impulsieve reactie op waargenomen provocatie in de vorm van geweld.

Gelinkt aan:

• beperkingen in gedrags- en emotieregulatie

• Internaliserende problemen

• Neuroticisme als persoonlijkheidseigenschap

• Sociale angst

• Hostile attribution bias

• Sterker dan PA met laag prosociaal gedrag

Continuïteit wordt overwegend bepaald door zowel genetische als niet-gedeelde omgevingsinvloeden

proactieve agressie

“cold-blooded” en met voorbedachte rade, met andere doelen dan enkel het slachtoffer te willen schaden.

Gelinkt aan:

• externaliserende problemen

• Sterker dan RA gerelateerd aan middelenmisbruik en vermogensdelicten

• Callous-unemotional eigenschappen (uniek)

• vertekende verwachten vd uitkomsten van agressie (positiever)

Continuïteit wordt overwegend bepaald door genen

antisociaal gedrag

Gedrag dat maatschappelijke normen niet respecteert, wetten of de rechten van anderen of (in het geval van kinderen) verwachtingen van autoriteitsfiguren zoals ouders of leraren schendt.

differentiële associatie (Sutherland)

Mensen leren crimineel gedrag door interactie met anderen en door de daaruit voortvloeiende uitwisseling van waarden, drijfveren en rationalisaties die crimineel gedrag voor gaan.

• verklaart hoe mensen sneller crimineel gedrag vertonen door sociale invloed, voornamelijk in interactie met mensen met een hoge status en als de beloningen van het gedrag de risico’s overstijgen.

deviancy training

Crimineel gedrag wordt in vriendengroepen bekrachtigt door bijv. te lachen of te prijzen wanneer iemand het vertoont

• verklaard hoe jongeren elkaar indirect kunnen beïnvloeden tot crimineel gedrag

2 vormen van selectie processen van deliquente vrienden

• similarity attraction: peers selecteren omdat ze op jou lijken; deliquenten trekken deliquenten aan

• Default selection: sommige mensen kunnen geen vriendschappen ontwikkelen die ze graag willen, dus “settelen” ze voor vriendschappen die minder hun voorkeur hebben

maturity gap

discrepantie tussen biologische en sociale volwassenheid. Jongeren willen meer autonomie en erkenning voor hun (biologische) volwassenheid. Bepaalde volwassen gedragingen (zoals deliquentie) worden aantrekkelijker om zo hun volwassenheid te kunnen bekrachtigen, juist doordat deze doorgaans worden verboden door ouders.

Welke rol speelt neuroticisme bij verschillende routes van agressie?

• Warmbloedig antagonisme/agressie: hoog neuroticisme, laag vriendelijkheid

  • Defensieve en emotionele agressie, reactief

• Koudbloedig antagonisme/agressie: laag neuroticisme, laag vriendelijkheid

  • Instrumentele agressie, proactief geweld

Redenen voor zelfmoord bij NPS

• triomf over de menselijke angst voor de dood

• als vorm van sadistische straf

• ontsnapping van waargenomen onverdraagbare omstandigheden

verschil grandioos/overt narcisme en kwetsbaar/covert narcisme

• Grandioos

  • Uitgedragen gevoel van superioriteit

  • Grootse fantasieën om gevoel van eigenwaarde te beschermen

  • Gebruiken anderen om gevoel van eigenwaarde te ondersteunen en/of

    vergroten

• kwetsbaar

  • Geremd, beschaamd, haatdragend

  • (Gevaar op) schaamte staat openlijke uitdraging, superioriteit maar ook

    daadwerkelijke kansen en mogelijkheden in de weg

  • Terughoudend in intimiteit uit angst voor kritiek en afwijzing

empathie bij NPS

• eerst dacht men dat er sprake was van een afwezigheid van empathie

• MAAR recent bewijs voor:

  • Neurologische tekorten in emotionele empathie

  • Motivationele en zelf-regulerende fluctuaties voor cognitieve empathie

• Dit kan komen door:

  • Onbereidheid om zich met de emoties en reacties van anderen bezig te houden

  • Overweldiging door de emoties en reacties van anderen

biologische etiologie van ASPS

• Laag MAO-A gen in combinatie met negatieve omgevingsfactoren → gevoeliger voor effecten van mishandeling

• significant verminderde hoeveelheid grijze stof in hersenen

• significante vermindering van linker- en rechteramygdala bij niet-succesvolle psychopathie in vergelijking met succesvol

• prefrontale kwab structureel deficiet → lagere activiteit autonoom zenuwstelsel tijdens sociale stressor

significante omgevingspredictoren voor het ontwikkelen van ASPS

• symptoomgroep:

  • fysieke mishandeling

  • conduct disorder

  • eerste arrestatie

• Diagnostische groep:

  • seksuele mishandeling

  • conduct disorder

  • eerste arrestatie

psychopathie karakteristieken

• Gedragsmatig: liegen, oppervlakkige charme, antisociaal

• Emotioneel: gebrek aan of weinig angst, gebrek aan schaamte, problemen met affect regulatie, gebrek aan gepaste emotionele reacties

• Cognitief: problemen met leren van ervaringen en zelfregulatie, impulsiviteit

• Sociaal: problemen met opbouwen en onderhouden van sociale relaties, problemen met wederzijds respect, egocentrisme, onpersoonlijk seksleven