Begrippen FA-BA 304 - Oncologie

Wat zijn de stappen van signaaltransductie voor EGFRs? (7 stappen)

1. Binden van groeifactor aan RTK

2. RTK dimeer vorming

3. Autofosforylatie

4. GRB2 en SOS-activatie

5. Activatie van RAS

6. Activatie van een serine/threonine kinase cascade

7. Regulatie van transcriptiefactoren

Wat is het gevolg van puntmutaties in coderende delen?

Structurele en functionele veranderingen in eiwitten

Wat is het gevolg van puntmutaties in regulatoire delen?

Overexpressie van eiwitten

Wat is het gevolg van chromosomale translocatie?

Eiwitten met nieuwe functies

Wat is het gevolg van mutaties door virale integratie?

Afwijkende expressie van genen

Wat is het gevolg van gen amplificatie?

Verhoogd gene copy number

Wat is CIMP?

CpG island methylator phenotype. Een subtype van dikke darmkanker waarbij hypermethylering van DNA zorgt voor onderdrukking van tumorsuppressorgenen.

Wat is SCNA?

Somatic copy number alterations. Door verkeerde chromosomale verdeling kunnen er meer oncogenen of minder tumorsuppressor genen in een cel zitten.

Wat is MSI?

Microsatellite instability. Ontstaat bij cellen met mismatch repair deficiëntie en zorgt voor de aanmaak van lichaamsvreemde eiwitten.

Wat is CIN?

Chromosomale instabiliteit

Hoe werkt base excision repair? (4 stappen)

1. Herkenning en verwijdering van de gemodificeerde base door DNA glycolase

2. Openbreken van de DNA streng door AP endonuclease

3. Vervangen van de base door DNA polymerase

4. Vastplakken van het DNA door DNA ligase

Wat is PARP?

Een polymerase die tijdens BER signalen stuurt naar andere DNA repair eiwitten

Hoe werkt nucleotide excision repair? (5 stappen)

1. Herkenning van de bulky lesion door XP eiwitten

2. Scheiden van de twee strengen door DNA helicase

3. Verwijderen van het stuk DNA met de bulky lesion door endonuclease

4. Vervangen van het DNA door DNA polymerase

5. Vastplakken van het DNA door DNA ligase

Hoe werkt mismatch repair? (5 stappen)

1. Herkenning van het vervormde DNA door hMutS eiwitten

2. Rekrutering van hMutL, PFC en PCNA

3. Verwijderen van de mismatch door het eiwitcomplex

4. Vervangen van DNA door DNA polymerase

5. Vastplakken van DNA door DNA ligase

Wat is het verschil tussen homologe en non-homologe recombinatie?

Bij non-homologe recombinatie wordt de breuk gelijk aan elkaar geplakt. Bij homologe recombinatie wordt de zusterchromatide gebruikt als template om de schade te herstellen. Bij non-homologe recombinatie is er risico op verlies van nucleotides.

Waarom zorgen BRCA1/2 mutaties voor een verhoogd risico op borstkanker?

BRCA1/2 zijn betrokken bij homologe recombinatie. Als deze eiwitten gemuteerd zijn kan de cel geen DNA repair via deze pathway uitvoeren.

Hoe herkent het immuunsysteem tumoren? (6 stappen)

1. Vrijkomen van tumor antigenen bij celdood

2. Opname en presenteren van antigenen door APCs

3. Activatie van T-cellen in de lymfeklieren

4. Transport van T-cellen naar tumoren

5. Infiltratie van T-cellen in tumoren

6. Herkenning van tumoren door geactiveerde T-cellen

Welke stratigieën hebben kankercellen om te ontsnappen aan het immuunsysteem?

Uitscheiden van immunosuppressieve moleculen, minder expressie van MHC, maskeren van antigenen door een dikke buitenlaag, geen expressie van tumor antigenen, opname van tumor antigeen-antilichaam complex, PD-L1 expressie, antigeen variatie

Hoe kunnen antilichamen zorgen voor tumorsuppressie?

Bescherming tegen virussen en bacteriën die kanker kunnen veroorzaken, verhelpen van ontstekingen die kanker kunnen stimuleren en het herkennen en doden van tumorcellen

Wat doet STING?

Wordt geactiveerd als er te veel DNA in het cytosol aanwezig is en induceert interferonproductie

Wat doet telomerase?

Verlengt telomeren en voorkomt replicatieve veroudering van cellen

Welk type eiwit is RAS?

GTPase

Wat is Knudsons two-hit hypothesis?

Voor verlies van tumorsuppressorfunctie zijn mutaties in beide allelen nodig.

Wat is de functie van PTEN?

Omzetting van PIP3 naar PIP2 en dus remming van de PI3K-AKT route

Wat is de functie van het RB-eiwit?

Bindt E2F waardoor transcriptie voor cycline E en A niet plaatsvindt

Hoe komt E2F los van RB?

Fosforylering door cycline-CDK complexen

Hoe reguleert MDM2 p53?

MDM2 ubiquitineert p53 en zorgt daarmee voor afbraak van p53

Welke enzymen inactiveren (1) en activeren (2) CDK-cycline complexen?

WEE1 en CDC25

Wat is het DISC complex en waar bestaat het uit?

Death inducing signaling complex bestaande uit death factors en receptors, adaptoreiwitten en procaspase-8

Welk eiwit kan poriën vormen in mitochondriën tijdens de intrinsieke apoptose?

BAX

Wat komt er vrij uit de mitochondria tijdens intrinsieke apoptose?

Apoptotische factoren

Uit welke onderdelen bestaan een apoptosoom?

Cytochroom C, APAF1, procaspase-9 en dATP

Wat is de functie van IAP-eiwitten?

Remming van caspase activiteit en daarmee ook apoptose

Wat is CAR-T-celtherapie?

T-cellen die gemodificeerd zijn om tumorantigenen te herkennen zonder MHC. Deze worden buiten het lichaam van de patiënt vermeerderd en via een infuus aan de patiënt gegeven.

Waarom reageren MSI-tumoren vaak goed op immunotherapie?

Door de vele mutaties ontstaan neo-antigenen die door het immuunsysteem herkent worden als lichaamsvreemd

Wat is de functie van APC?

Regulatie van celadhesie, migratie, cytoskeletorganisatie en chromosoomsegregatie

Waar staat ADCC voor en welke cellen zijn hierbij betrokken?

Antibody dependent cellular cytotoxicity door NK cellen

Waar staat ADCP voor en welke cellen zijn hierbij betrokken?

Antibody dependent cellular phagocytosis door macrofagen

Wat is immunoediting?

Het proces waarbij het immuunsysteem tumoren herkent en elimineert en uiteindelijk ontsnapping van minder immunogene tumorcellen mogelijk maakt

Waarom worden checkpoint kinase inhibitors ingezet bij p53-deficiënte tumoren?

Tumoren kunnen bij afwezigheid van zowel p53 als checkpoint kinases niet meer in cell-cycle arrest en sterven door ophoping van DNA schade

Waarom worden PARP-remmers ingezet bij BRCA-deficiënte tumoren?

Tumoren kunnen bij afwezigheid van BRCA geen dubbelstrengs breuken repareren en bij afwezigheid van PARP geen enkelstrengs breuken repareren, waardoor de tumorcel sterft

Wat gebeurt er met de therapeutische breedte van een cytotoxische stof wanneer deze als ADC wordt toegediend?

De therapeutische breedte neemt toe doordat de effectiviteit stijgt en de toxiciteit afneemt

Hoe kunnen liposomen hun payload afgeven aan tumoren?

Versmelten met het celmembraan, endocytose en uit elkaar vallen door hitte