1/59
Looks like no tags are added yet.
Name | Mastery | Learn | Test | Matching | Spaced | Call with Kai |
|---|
No analytics yet
Send a link to your students to track their progress

podaj oznaczenia cyfrowe struktur które są elementami przedrośla żeńskiego u roślin nagonasiennych i okrytonasiennych:
nagonasienne - 3 i 4
okrytonasienne - 6, 7 i 8
przedrośle żeńskie
To gametofit żeński (1n). Powstaje on z makrospory (zarodnika dużego) w wyniku jej wielokrotnych podziałów mitotycznych.
Ploidalność: Zawsze haploidalne (1n).
Funkcja: Wytwarzanie komórek jajowych oraz zapewnienie ochrony i odżywiania rozwijającemu się zarodkowi (szczególnie u nasiennych).
Trend ewolucyjny: W toku ewolucji przedrośle żeńskie ulega coraz silniejszej redukcji i staje się całkowicie zależne od sporofitu.

Struktura z oznaczeniem cyfrowym która u roślin okrytonasiennych bierze oprócz komórki jajowej udział w podwójnym zapłodnieniu i wyjaśnij dlaczego rozwijające się z niej bielmo jest tripoidalne
7 - Rozwijające się bielmo jest tripoidalne ponieważ tworzy się na skutek podziałów mitotycznych tripoidalnej komórki macierzystej bielma, która powstaje w wyniku połączenia się haploidalnej komórki plemnikowej i diploidalnej komórki centralnej
Jakie rozmnażanie i dlaczego umożliwia Turzyce piaskowej szybkie opanowanie nowego siedliska i utrzymanie lokalnej populacji?
WEGETATYWNE - ponieważ długie i rozgałęzione kłącza kotwiczą rośline w niestabilnym podłożu
system podziemnych pędów powoduje że roslina jest silna konkurencyjnie wobec innych gatunków
kłącza szybko się rozrastają, co pozwala roślinie opanować duży obszar
Jakie rozmnażanie i dlaczego warunkuje Turzyce piaskowej zachowanie zróżnicowania genetycznego osobników?
GENERATYWNE - ponieważ podczas mejozy powstają na jednej roslinie zróżnicowane gametofity, które produkują potem zróżnicowane gamety.
W procesie zapłodnienia uczestniczą zróżnicowane genetycznie gamety

turzyca piaskowa i jej kwiaty
turzyca piaskowa ma kwiaty zebrane w kwiatostany - są one rozdzielnopłciowe (u danego gatunku występują osobne organy rozrodcze męskie i żeńskie.) a ze względu na swoją budowę są wiatropylne. kwiaty turzycy nie wyrastają na łodydze pojedynczo, lecz są skupione w grupę na wspólnej osi.
cecha roslin nasiennych która uniezależnia ich rozmnażanie płciowe od środowiska wodnego
Wytwarzanbie łagiewki pyłowej przez kiełkujące ziarno pyłku - Dzięki łagiewce plemniki nie muszą płynąć w kropli wody (jak u mchów czy paproci). Łagiewka wrasta w tkanki słupka, dzięki czemu rośliny nasienne mogły opanować suche środowiska lądowe.
cechy charakterystyczne wyłącznie dla roślin okrytonasiennych
wykształcenie owocu i kwiatu ze słupkiem

Na czym polega modyfikacja łodyg bocznych u liściokwiatu i ich funkcje
polega na spłaszczeniu ich przez co przypomionają liście i pełnią funkcje fotosyntetyczne / asymilacyjne
łodygi boczne liściokwiatu są spłaszczone i zielone, dlatego pełnią one funkcję asymilacyjną
dzięki spłaszczeniu i zawartości chlorofili w chloroplastach mają dużą powierzchnię asymilacyjną, co pozwala im na wydajne przeprowadzanie procesu

w jaki sposób rozprzestrzeniają się owoce mniszka i klonu oraz podaj na czym polega przystosowanie ich budowy do tego sposobu rozsiewania
owoce mniszka i klonu rozprzestrzeniają się za pomocą wiatru. Przystosowaniem do tego sposobu rozsiewania jest obecność w budowie owoców powierzchni lotnych → puch kielichowy u mniszka i skrzydełki u klona
cechy budowy kwiatów roślin okrytonasiennych, które są przystosowaniem do wiatropylności
długie cienkie nitki pręcików które często wystają poza okwiat
duza powierzchnia znamion słupków
wytwarzany przez kwiaty w bardzo dużej ilości pyłek, który jest lekki, sypki, często z wyrostkami i pęcherzami lotnymi, zwiększającymi powierzchnię lotną

podaj nazwy elementów woreczka zalążkowego
1 - komórka jajowa
2 - komórka centralna / jądro komórki centralnej
na czym polega podwójne zapłodnienie u roślin okrytozalążkowych
Jedna komórka plemnikowa łączy się z komórką jajową, a druga z jądrem komórki centralnej
co rozwija się z każdej z zapłodnionych komórek u roślin okrytozalążkowych
z zapłodnionej komórki jajowej powstaje zygota, z której rozwija się zarodek

który z kwiatów jest wiatropylny
Kwiat A - nitki jego pręcików są długie, co ułatwia wysypywanie sie pyłku i swobodne przenoszenie przez wiatr

Podaj nazwy oznaczeń literowych budowy kwiatu tulipana
A - okwiat
B - słupek
C - pręciki
czy kwiaty tulipana sa wiatropylne czy owadopylne
są owadopylne ponieważ posiadają barwny okwiat, który zwabia owady.

w jaki sposób rozprzestrzeniane są przedstawione diaspory
przez zwierzęta ponieważ posiadają struktury czepne/haczyki, za pomocą których przczepiają się np. do sierści ssaków
diaspory
struktury służące do rozprzestrzeniania się roślin.

określ funkcję korzenia batata, inną niż utrzymwanie rosliny w podłożu i pobieranie wody wraz z solami mineralnymi
bulwy (korzeniowe) umożliwiają rozmnażanie wegetatywne
umożliwia przetrwanie w niesprzyjających warunkach dzięki gromadzeniu materiałów zapasowych w bulwach / zgrubiałych częściach korzenia

które organy tych roślin uległy modyfikacji i jakie ma ona dla nich znaczenie
łodygi (bulwa ziemniaka i kłącze kosaćca) - obydwie łodygi umozliwiają i ułatwiają rozmnażanie wegetatywne tych roślin
Zmodyfikowane łodygi (bulwy/kłącza) zawierają pąki boczne, z których mogą rozwijać się nowe pędy. Dodatkowo, dzięki zgromadzonym w nich substancjom zapasowym, nowa roślina ma zapewnioną energię do wzrostu w początkowej fazie rozwoju, co zwiększa szansę na jej skuteczne ukorzenienie się.
przykład sposobów w jaki rośliny zabezpieczają się przed samozapyleniem
dojrzewani w różnym czasie pręcików i słupków w kwiecie
uzasadnij ze jemioła jest półpasożytem
jest półpasożytem ponieważ za pomocą ssawek pobiera wodę (i sole mineralne) od rosliny żywicielskiej, ale przeprowadza proces fotosyntezy, gdyż posiada zielone liście (chloroplasty)
nazwa tkanki przewodzącej żywiciela oraz nazwa komórek tkanki z których jemioła czerpie niezbędne sustancje
nazwa tkanki przewodzącej - drewno/ksylem
nazwa komórek tej tkanki - cewki (tracheidy) / naczynia (tracheje)

podanym opisom przyporządkuj odpowiednie oznaczenia literowe elementów budowy kwiatu i określ czy przedstawiony kwiat jest obupłciowy czy jednopłciowy
Elementy okwiatu: A i B
Struktura, w której powstają mikrospory: C
Struktura, z której powstaje owocnia: D i E
obupłciowy ponieważ posiada słupek (żeński organ płciowy) i pręciki (męskie organy płciowe)
dlaczego w barwnych i pachnących kwiatach najczęściej wytwarzany jest lepki pyłek
przywabiają owady, a lepki pyłek przyczepia się do ich ciała, przez co może być przeniesiony na słupek kwiatu innej rośliny (tego samego gatunku)
opis łagiewki pyłkowej w roślinach okrytonasiennych
silnie wydłużona struktura, której funkcją jest transport jąder plemnikowych
opis nasienia w roślinach okrytonasiennych
organ o charakterze przetrwalnikowym (termin określający część rośliny, która pozwala jej przetrwać niekorzystne warunki (zimę lub suszę), podczas gdy nadziemna część rośliny obumiera.) zawierający zarodek i materiały zapasowe
opis kwiatu w roślinach okrytonasiennych
u większości gatunków zawiera zarówno pręciki, jak i owocolistki
Owocolistek (Element słupka)
To pojęcie często myli się ze słupkiem, ale relacja jest prosta:
Definicja: Owocolistek to przekształcony liść, który wytwarza zalążki.
Związek ze słupkiem: Słupek może być zbudowany z jednego owocolistka (np. u fasoli) lub z wielu zrośniętych owocolistków (np. u tulipana czy jabłoni).
Funkcja: Chroni zalążki przed światem zewnętrznym (to cecha charakterystyczna roślin okrytozalążkowych).
opis zalążka w roślinach okrytonasiennych
u większości gatunków zawiera zarówno pręciki, jak i owocolistki
gdzie rozwija się haploidalny wielokomórkowy gametofit żeński w cyklu życiowym roslin nagozalążkowych
w zalążku
gdzie wykształcają się rodnie w gametoficie żeńskim
na biegunie od strony okienka
Dlaczego to stwierdzenie to fałsz: “gametofit żeński ma postać tzw. bielma wtórnego, będącego tkanką odżywczą dla rozwijającego się zarodka.”
1. Gametofit musi być haploidalny
Z definicji biologicznej gametofit to pokolenie haploidalne (mające jeden zestaw chromosomów). Tymczasem bielmo wtórne (u roślin okrytonasiennych) powstaje w wyniku połączenia komórki plemnikowej z komórką centralną. W efekcie bielmo wtórne jest triploidalne (ma trzy zestawy chromosomów).
Skoro bielmo wtórne jest triploidalne, nie może być uznane za gametofit.
2. Pomieszanie "bielma pierwotnego" z "wtórnym"
Błąd w zdaniu polega na tym, że przypisuje ono rolę gametofitu niewłaściwej tkance:
U roślin nagonasiennych (np. sosna) gametofitem żeńskim jest bielmo pierwotne (haploidalne). Оно powstaje przed zapłodnieniem.
U roślin okrytonasiennych (kwiatowych) gametofitem żeńskim jest woreczek zalążkowy. Bielmo wtórne (triploidalne) powstaje u nich dopiero po zapłodnieniu i jest nową tkanką odżywczą, a nie stadium gametofitu.
Prawda (u nagonasiennych): Gametofit żeński to bielmo pierwotne.
Prawda (u okrytonasiennych): Gametofit żeński to woreczek zalążkowy, a bielmo wtórne to tkanka powstająca po zapłodnieniu.

Podaj nazwy rodzajowe roślin należących do nagonasiennych
1 - świerk
2 - sosna
3 - modrzew
4 - jodła

Podaj nazwy dwóch organów widocznych na ilustracjach wraz z ich cechami które świadczą o przynależności przedstawionych roślin do nagonasiennych
liście w kształcie igieł / szpilek,
kwiaty / kwiatostany w formie szyszek

2 funkcje liścia i na czym polega przystosowanie budowy anatomicznej liścia do pełnienia każdej z tych funkcji
fotosynteza - obecność chloroplastów w komórkach miękiszu asymilacyjnego
transpiracja / wymiana gazowa - obecność aparatów szparkowych (w epidermie liścia)

nazwa rodzajowa gatunku roslin iglastych
cis / taxus - Jest rosliną dwupienną. Igły są płaskie ostre lśniące i ciemnozielone, ustawione w dwoch rzędach na rozpostartych gałązkach. Nasiona nie są osadzone w szyszkach, lecz otoczone mięsistą czerwoną powłoką tzw. osnówką, która jest jedyną nie trującą częścią rośliny. W polsce wyst jeden gatunek, będący pod ochroną

nazwa rodzajowa gatunku roslin iglastych
jałowiec - Jest krzewem typowym dla suchych lasów sosnowych i wrzoskowisk. Igły ma twarde, płaskie, silnie kłujące, zimozielone, układają sie po trzy w okółku. Rozrastające się łuski nasienne stają się mięsiste i tworzą fioletowoczarne, pokryte niebieskim woskowym nalotem, tzw. szyszkoojagody, zawierające po trzy nasiona.
czy pokrzywa zwyczajna jest rosliną jednopienną czy dwupienną
dwupienną bo na jednych osobnikach wyst. tylko kwiaty męskie a a innych tylko kwiaty żeńskie
przystosowania do wiatropylności cechy budowy pokrzywy
Kwiatostany na długich i wiotkich osiach - poruszaja się nawet na lekkim wietrze, przez co z pylników wydostaje się wieksza ilość pyłku - uwalnianie pyłku jest efektywniejsze
słupek z dużym, pędzelkowatym znamieniem - zwiekszone prawdopodobieństwo osadzenia się na nim pyłku (a tym samym wystąpienia zapylenia)
które komórki są haploidalne, diploidalne i triploidalne organizmów roślinnych
haploidalne - komórka przedrośla paproci i komórka bielma pierwotnego sosny
diploidalne - wtórne jądro woreczka zalążkowego tulipana i komórka bezlistnej łodyzki mchu płonnika
triploidalne - komórka bielma wtórnego ziemniaka
przystosowanie w budowie rosli do mniejszej dostepności wody
skórka z aparatami szparkowymi
1. Ochrona przed niekontrolowanym parowaniem
Zewnętrzne ściany komórek skórki są zazwyczaj powleczone kutikulą (warstwą woskową).
Kutikula jest nieprzepuszczalna dla wody.
Dzięki niej roślina nie traci wody całą swoją powierzchnią – gdyby nie skórka, słońce i wiatr błyskawicznie by ją wysuszyły.
2. Regulacja transpiracji (parowania)
Roślina musi "oddychać" (pobierać dwutlenek węgla do fotosyntezy), ale przez otwarte otwory ucieka woda. Rozwiązaniem są aparaty szparkowe:
Kiedy wody jest mało: Komórki szparkowe tracą turgor (więdną) i zamykają otwór szparkowy. To hamuje ucieczkę pary wodnej.
Kiedy wody jest pod dostatkiem: Szparki się otwierają, pozwalając na wymianę gazową.
3. Strategiczne rozmieszczenie
Większość roślin lądowych ma aparaty szparkowe głównie na spodniej stronie liścia.
Dolna strona jest zacieniona i chłodniejsza.
Dzięki temu parowanie wody przez otwarte szparki jest znacznie mniejsze, niż gdyby znajdowały się one na wystawionej na słońce górnej stronie.
Aparaty szparkowe w zagłębieniach: Ukryte głębiej w skórce, co tworzy mikroklimat o dużej wilgotności przy samej szparce (ogranicza parowanie).
Wielowarstwowa skórka: Dodatkowa bariera fizyczna.
Aparaty szparkowe otwierane tylko w nocy: Tak robią np. kaktusy (mechanizm CAM), żeby nie tracić wody w upalny dzień.
Skórka z kutikulą izoluje roślinę od suchego powietrza, a aparaty szparkowe pozwalają na precyzyjne dawkowanie utraty wody w zależności od jej dostępności w podłożu.
przystosowanie w budowie roslin kiedy jest mniejsza gęstość powietrza niż wody
Tkanki wzmacniające - kolenchyma oraz sklerenchyma
woda i powietrze mają zupełnie inną siłę wyporu oraz stawiają inny opór.
1. Brak siły wyporu (Problem grawitacji)
Woda jest gęsta i "popycha" organizm do góry (siła wyporu), dzięki czemu rośliny wodne mogą być wiotkie i miękkie, a i tak utrzymują się w pionie.
Powietrze ma małą gęstość, więc siła wyporu praktycznie nie działa.
Bez tkanek wzmacniających, roślina lądowa pod wpływem własnego ciężaru po prostu opadłaby na ziemię (jak mokry sznurek).
2. Wytrzymałość na czynniki mechaniczne (Wiatr)
Mała gęstość powietrza sprawia, że roślina jest narażona na gwałtowne ruchy mas powietrza, czyli wiatr.
Kolenchyma (zwarcica): Nadaje elastyczność. Pozwala młodym łodygom i ogonkom liściowym wyginać się na wietrze bez pękania.
Sklerenchyma (twardzica): Nadaje sztywność i twardość. Dzięki niej dojrzałe pnie i gałęzie są odporne na złamania i silne podmuchy.
Podsumowanie różnicy:
W wodzie: Głównym „szkieletem” jest parcie wody (turgor) i siła wyporu.
W powietrzu: Głównym szkieletem muszą być wyspecjalizowane tkanki o grubych ścianach (kolenchyma i sklerenchyma), które działają jak stalowe zbrojenie w betonie.
argumenty za tym że samozapylenie może być dla rośliny procesem korzystnym i niekorzystnym
+ samozapylenie zwiększa szansę na zapylenie kwiatów (które w innym wypadku nie zostałyby zapylone i z zalążków nie rozwinęłyby się nasiona).
+ Samozapylenie umozliwia zapylenie a dzieki temu rozmnażanie się roślin, gdy z różnych przyczyn nie może dojść do zapylenia krzyżowego np. nie ma zwierząt będących zapylaczami
-samozapylenie ogranicza rekombinację genetyczną - zmniejsza różnorodność genetyczną niż w przypadku zapylenia krzyżowego, co może obniżyc jego dostosowanie

zestaw w którym poprawnie określono rodzaj oraz miejsce zachodzenia podziału komórkowego prowadzącego do segregacji chromosomów płci u lepnicy białej
A → mejoza - woreczki pyłkowe pręcików
Ponieważ lepnica jest rośliną kwiatową, a segregacja chromosomów (rozdzielenie pary X i Y) wymaga podziału redukcyjnego, pasuje tu tylko zestaw A.

podaj przykład mechanizmu ograniczającego samozapylenie u roślin okrytozalążkowych mających obupłciowe kwiaty
przedprątność / dojrzewanie w różnym czasie pręcików i słupków w kwiecie
charakter spichrzowy i Związki o charakterze spichrzowym
wyspecjalizowanych części organizmu (głównie roślin), których głównym zadaniem jest magazynowanie substancji zapasowych. Charakter spichrzowy to zawsze forma adaptacji do przetrwania. Roślina "inwestuje" w budowę magazynu, aby móc szybko wystartować na wiosnę, zanim inne rośliny zaczną z nią konkurować o światło.
Związki o charakterze spichrzowym to substancje organiczne, które organizmy (rośliny, zwierzęta, grzyby) odkładają "na czarną godzinę". Są one chemicznie stabilne i nie rozpuszczają się łatwo w wodzie, dzięki czemu nie zaburzają gospodarki wodnej komórki.

wpisz liczbę chromosomów znajdujących się w komórkach podanych struktur owocu gorczycy.
To klasyczny "pewniak" egzaminacyjny. Najczęściej uczniowie mylą się przy bielmie, zapominając, że u roślin kwiatowych jest ono triploidalne (3n).
Wszystko, co jest "ciałem" rośliny (liście, łodyga, owocnia) = 2n.
Gametofity (pyłek, woreczek zalążkowy) = n.
Bielmo wtórne = 3n.
zarodek prawie zawsze jest diploidalny


nazwy elementów okwiatu goryczki wiosennej na rysunku literami A i B i czy goryczka wiosenna nalezy do okryto czy nagonasiennych i czy w przemianie pokoleń goryczki wiosennej pokoleniem dominującym jest gametofit czy sporofit i dlaczego?
A - korona lub płatki korony
B - kielich
okrytoasiennych
pokoleniem dominującym jest sporofit -
Samodzielność: Sporofit sam przeprowadza fotosyntezę i pobiera wodę (nie potrzebuje gametofitu do przeżycia).
Rozmiar i złożoność: Ma skomplikowaną budowę (korzenie, liście, tkanki przewodzące), co pozwala mu osiągać większe rozmiary.
Redukcja gametofitu: Gametofit u goryczki jest mikroskopijny (pyłek, woreczek zalążkowy) i żyje wewnątrz sporofitu (w kwiatach).
co to gametofit i sporofit i jak je odroznic i rozpoznac ktore dominuja u jakiej rosliny
Gametofit (1n- haploidalny):
Zadanie: Produkuje gamety (plemniki i komórki jajowe).
Jak to robi? Przez mitozę (bo sam ma już pojedynczy zestaw chromosomów, więc nie może go bardziej zredukować).
Sporofit (2n- diploidalny):
Zadanie: Produkuje zarodniki (mejospory).
Jak to robi? Przez mejozę (redukuje liczbę chromosomów z 2n
do 1n, aby zarodniki były haploidalne).
Jeśli to mech – to, co ma listki, to gametofit.
Jeśli to jakakolwiek inna roślina (paproć, kwiat, drzewo) – to, co ma liście i korzenie, to zawsze sporofit
Jeśli widzisz zygotę, to z niej zawsze wyrośnie sporofit.
Jeśli widzisz zarodnik, to z niego zawsze wyrośnie gametofit.
Sporofit (2n) lepiej radzi sobie na lądzie, bo podwójny zestaw genów chroni go przed szkodliwym działaniem promieni UV (mutacjami). Dlatego u roślin nasiennych to on stał się "szefem".
wykaz ze produkcja barwnika w kwiatach jest korzystna dla goryczki wiosennej mimo kosztów energetycznych, związanych z syntezą tego barwnika
goryczka rośnie w górach gdzie brakuje zapylaczy. Dostępność pyłku jest czynnikiem ograniczającym sukces reprodukcyjny rośliny, dlatego goryczka inwestuje zasoby w intensywnie wybarwione kwiaty zwiększające szanse na przywabienie owadów

charakterystyczna cecha kotewki orzecha wodnego na podstawie ktorej mozna zaklasyfikowac ją do okrytonasiennych i dwuliściennych
okrytonasiennych - wytwarza owoce, w kwiatach jest obecny słupek, wytwarza kwiaty z okwiatem
dwuliściennych - kwiat ma zróżnicowany okwiat, liście są ogonkowe, kwiaty są czterokrotne, okwiat zróżnicowany na kielich i koronę

cechy budowy anatomicznej liścia pływającego kotewki stanowiące przystosowanie do zycia w środowisku wodnym i na czym polega każde z tych przystosowań
obecność w ogonkach liściowych komórek powietrznych, zwiększających wyporność rośliny
obecność aparatów szparkowych w liściach pływających tylko w skórce górnej umożliwia wymianę gazową z atmosferą, bez zalewania tkanki przewietrzającej

dlaczego masowy rozwój kotewki orzecha wodnego w zbiorniku wodnym może być przyczyną spadku zawartości tlenu w wodzie
rozrastająca się kotewka ma na tyle dużą biomasę, że podczas nocy zużywa duże ilości tlenu rozpuszczonego w wodzie na potrzeby oddychania
masowo wyst kotewka ogranicza dostep swiatla roslinomz anurzonym, co mzniejsza wytwarzanie przez nie tlenu w procesie fotosyntezy

które ze struktur oznacznych na schemacie to bielmo i co to
C - Bielmo to tkanka odżywcza znajdująca się wewnątrz nasienia, która dostarcza zarodkowi niezbędnych substancji (głównie skrobi, białek i tłuszczów) podczas jego rozwoju oraz w trakcie kiełkowania, zanim roślina zacznie sama przeprowadzać fotosyntezę.
A – Liścienie: Pierwsze liście zarodkowe, które u wielu roślin również pełnią funkcję spichrzową (magazynują pokarm).
B – Łupina nasienna: Zewnętrzna warstwa ochronna nasienia, powstająca z osłonek zalążka.
D – Zawiązek korzenia (korzonek zarodkowy): Część zarodka, z której rozwinie się system korzeniowy rośliny.

podaj nazwę i określ funkcję tej struktury siewki buka zwyczajnego która oznaczono literą X
liścienie - przeprowadzanie fotosyntezy / gromadzenie substancji zapasowych / funkcja odzywcza
związek budowy owocu czereśni ze sposobem rozprzestrzeniania się tej rośliny w środowisku naturalnym
mięsiste owoce czereśni są ENDOZOOCHORYCZNE - są zjadane przez ptaki wydalające pestki wraz z odchodami. Zdrewniałą pestka chroni nasiono przed strawieniem w układzie pokarmowym ptaków rozprzestrzeniających nasiona
mechanizm podwójnego zapłodnienia u roslin okrytonasiennych
łagiewka pyłkowa wnika do zalążka i przenosi do woreczka zalążkowego komórki plemnikowe, które powstają w ziarnie pyłku na drodze MITOZY. Jedna z komórek plemnikowych łączy się z komórką jajową co prowadzi do powstania zygoty i do rozwoju zarodka. Druga komórka plemnikowa łączy się z komórką centralną - w ten sposób powstaje triploidalna tkanka odżywczka w postaci BIELMA
uzasadnij że wydzielanie ciepła podczas kwitnienia ma znaczenie dla zapylenia dziwidła olbrzymiego
dzięki ciepłu łatwiej rozprzestrzenia się zapach przyciągający zapylaczy