H14 (ASS): Verhogen van intelligentie

waarom zou het verhogen van intelligentie relevant kunnen zijn?

omwille van de samenhang met sociaal relevante uitkomsten op individueel niveau (minder kans op ongelukken, betere job, beter inkomen, ...) & landsniveau (meer eco ontwikkeling)

-> hogere intelligentie voorspelt wenselijke dingen in het leven!

wat zijn 2 problemen waarop we stoten bij het proberen verhogen van intelligentie?

1) we zijn mensen aan het leren om testjes goed op te lossen, maar we zijn geïnteresseerd in algemene intelligentie (g) & niet in specifieke vaardigheden

-> hoe meer je iemand traint op bepaalde taakjes (specifieke vaardigheden), hoe hoger die zal scoren op die taakjes

-> specifieke mentale vaardigheden trainen heeft geen effect op de g-factor

2) intelligentie meten we via IQ & dit is een relatieve maat

-> stel: je wil de intelligentie bij de populatie verhogen en dit slaagt

-> je maakt en nieuwe moeilijkere test, maar aangezien dit een normaalverdeling volgt zal het gemiddelde weer 100 zijn

onderscheid tijdelijke & blijvende intelligentieverbetering

blijvend: je leert/oefent iets waardoor je slimmer wordt op een manier die lang blijft -> hierin hebben we interesse!

tijdelijk: je presteert eventjes beter, maar dat effect verdwijnt snel weer = snelle fade-out

van welk meetniveau kunnen we intelligentie beschouwen?

intervalniveau!

zeker GEEN rationiveau: intelligentie heeft GEEN absoluut nulpunt

kneedbaarheid via de omgeving: compenserende scholing of scholing tijdens jonge kindertijd: Jensen

-> wnr?

-> wat stelt Jensen en wat is zijn conclusie?

-> positie Jensen

-> waarvoor bijkomend oz nodig?

- jaren 60: zeer sterke claims gemaakt hierrond

- Jensen (1969): compenserende scholing werkt niet -> zijn conclusie: intelligentie is deels genetisch bepaald, dus door enkel de omgeving te veranderen gaan we intelligentie niet knn verhogen

-> omgeving hoorde dit niet graag; assumptie was dat ongelijke kansen de oorzaak waren vr lagere intelligentie

- verkeerde weergave v/d positie Jensen: zijn positie was veel genuanceerder dan hetgeen wat men er van gemaakt heeft

- effect tijdelijke winsten mag niet genegeerd worden: vraagt bijkomend onderzoek om fade-out effect te begrijpen

kneedbaarheid via de omgeving: effecten van secundair onderwijs

-> wat toont oz hierover aan?

-> welke vraag moeten we ons hierbij stellen?

-> waarmee moeten we rekening houden? (2)

-> opmerking bij kleine gemiddelde effecten?

- oz (2018): duidelijke effecten (maar geen grote: vb. 3 à 4 IQ-punten per jaar)

- zit het effect op g?

- rekening houden met omgekeerde causaliteit & met meetfouten (vooral op individueel niveau)

- effect vooral vóór 20 jaar

- zelfs kleine gemiddelde effecten, knn grote effecten hebben aan de uiteinden: op populatieniveau kan heel belangrijk zijn:

-> vb. kinderen die in omgeving met lood opgroeien scoren tussen 5 à 7 IQ-punten lager -> geweldig effect à de uiteinden

-> er zijn veel meer kinderen die ondersteuning nodig hebben

Flynneffect

het verschijnsel dat de gemiddelde IQ-scores wereldwijd langzaam zijn gestegen in de 20e eeuw

oz Flynneffect met meer dan 4 miljoen pp

-> voor welk soort intelligentie is dit effect vooral van toepassing?

-> welk soort effect is het Flynneffect 100%?

fluid intelligence: .041

> visual intelligence

> spataal IQ

> cristallized intelligence

-> Flynneffect = 100% omgevingseffect: omgevingen & veranderingen in de omgeving knn een substantieel effect hebben op de intelligentie (vooral dus bij fluid)

mogelijke verklaringen Flynneffect (5)

- kleinere families: vb. 6 kinderen ipv 2 -> bij 2 kinderen zullen de ouders veel meer aandacht knn besteden à hun cogni ontwikkeling

- toegenomen scholing

- meer toegang tot technologie

- betere voeding

- betere gezondheidszorg

Flynneffect: vanaf wanneer zichtbaar?

-> daarom belang van??

vanaf 2 jaar al zichtbaar

-> belang van prenatale & vroege postnatale voeding & gezondheidszorg

-> gezondheidszorg: vaccinatie (er zijn nu minder kinderziekten die blijvende cogni beperkingen veroorzaken)

DUS: zelfs bij peuters zie je al dat betere leefomstandigheden en omgevingsfactoren een meetbaar effect hebben op hun cognitieve ontwikkeling

kneedbaarheid via de omgeving: de mind-set theorie & praktijk

-> wat stelt de mind-set theorie?

dat mensen verschillen in hoe zeer ze geloven dat intelligentie vaststaat of variabel is

-> vaststaat: mensen gaan minder investeren in de eigen ontwikkeling en zullen minder goede resultaten halen op IQ-testen

-> variabel: intellgentie = maakbaar en veranderbaar

boodschap mind-set theory: je moet de mensen hun mind-set veranderen -> ze zullen betere resultaten halen

wat tonen meta-analyses aan over de mind-set theorie?

mind-set interventies werken NIET !!

-> het is zeer populair, maar evaluatie obv 2 grote meta-analyses vond geen tot een verwaarloosbaar klein effect

wat werkt niet op basis van labostudies?

- Mozartmuziek luisteren

- werkgeheugentraining

- computerspelen

wat werkt niet op basis van labostudies: Mozart

-> wat wordt er gesteld?

-> wat zou hiervoor een verklaring kunnen zijn?

-> evidentie?

-> waarvoor vindt men wel evidentie?

- "10 min. luisteren nr Mozart leidt tot een toename van 8 IQ-punten bij hogeschoolstudenten", gepubliceerd in Nature

- verklaring: doorgaans hebben studenten die artikelen in Nature lezen een hogere intelligentie

- evidentie: meta-analyse vindt GEEN verband!

- wel enige evidentie voor zwakke relatie tussen muzikale training (nr muziekschool gaan, instrument leren spelen) & cogni vaardigheid

wat werkt niet op basis van labostudies: werkgeheugentraining

-> studie?

-> problemen bij deze studie?

-> wat zeggen onafhankelijke meta-analyses over het effect van WG-training?

- volgens studie (2008): WG-training zou positief effect hebben op intelligentietesten

- MAAR: methodologische zwakheden (steekproef relatief beperkt, meting IQ van IQ niet zo goed)

- onafhankelijke meta-analyses: GEEN effect van WG-training

als je mensen lang genoeg traint knn ze 10-tallen cijfers onthouden, maar dit heeft geen effect op algemene intelligentie!

do's labostudies (3)

do's:

1) bij beperkt bereik: correlaties aanpassen

(bij een beperkte steekproef, met vb. allemaal heel slimme mensen is er niet veel variatie en correlaties tussen intelligentie & prestatie zouden veel lager liggen, maar dit is enkel omdat je een beperkt bereik hebt onderzocht)

2) hou rekening met onderliggende heterogeniteit binnen het construct intelligentie (bevat verschillende soorten vaardigheden & wordt adhv heel veel verschillende soorten testjes gemeten)

3) gebruik een veelheid aan testen!

don'ts labostudies

dont's

1) negeren v/h belang van betrouwbaarheid v/ taken (vele taken zijn niet betrouwbaar -> meer random fluctuaties)

2) gebruiken van kleine steekproeven (grotere kans op toevalstreffers & niet repliceerbaar)

3) verwar statistisch significant niet met inhoudelijk betekenisvol

wat werkt niet op basis van labostudies: computerspelen

-> welke claims? + wat gebeurde hierdoor met een bedrijf?

-> welke effecten men aanvankelijk?

-> wat toonde een grote studie (> 5000) kinderen hierrond aan?

- claims: verbetering van aandacht, verwerkingssnelheid & geheugen

-> zeker één bedrijf veroordeeld vr niet-gefundeerde claims

- aanvankelijk: men rapporteerde grote effecten

- grote studie: stijging van 2.55 IQ-punten in experimentele conditie & stijging van 1,8 IQ-punten in controleconditie

= significant, maar ook betekenisvol??

wat zou biologisch kunnen werken? (5)

- voorspellen v/h IQ van kinderen obv het IQ v/d ouders

- embryoselectie

- genetische modificatie

- zapping your brain

- geneesmiddelen & de IQ-pil

wat zou biologisch kunnen werken: voorspellen v/h IQ van kinderen obv IQ ouders

-> waarmee moeten we rekening houden?

! rekening houden met regressie nr het gemiddelde

100 + (gemiddelde IQ v/d ouders - 100)*.8

vb. 100+(120-100)*.8 = 116

vb. 100 +(80-100)*.8 = 84

uitleg: kinderen van zeer slimme ouders hebben vaak een lager IQ dan hun ouders,en kinderen van ouders met een lager IQ hebben vaak een hoger IQ dan hun ouders.

Dus: ze “regresseren” een beetje terug naar het gemiddelde van 100

wat zou biologisch kunnen werken: embryoselectie

-> hoe doen we dit 'natuurlijk'?

-> fysiek à embryoselectie doen?

- natuurlijk: assortative mating -> mensen die hogere intelligentie gaan op zoek nr een partner die hogere intelligentie heeft

- fysiek à embryoselectie doen: dr GWAS kan we polygenenscore berekenen (kijken welke genen samenhangen met hogere intelligentie) -> enkel die embryo's selecteren waarvan je vermoedt dat ze via een polygenenscore een hogere intelligentie hebben

-> duidelijke ethische problemen; lage intelligentie ≠ aandoening!!!

-> het is niet omdat mensen lage intelligentie hebben dat ze minder waard zijn of per definitie een ongelukkig leven tegemoetgaan

wat zou biologisch kunnen werken: genetische modificatie

-> wat houdt het in?

-> wnr toekomstmuziek? & wnr niet?

- CRISPR: via 'knip en plakwerk' de genetische code veranderen

- toekomstmuziek als het gaat over genetische aandoeningen die aanleiding geven vr mentale beperking

-> NIET: als het gaat over intelligentie in de normale populatie = eerder distopie

wat zou biologisch kunnen werken: zapping your brain

-> wat houdt het in? (4 manieren)

-> evidentie?

-> wat als blijkt dat het werkt?

- transcraniële magnetische stimulatie (TMS)

- transcraniële gelijkstroomstimulatie

- transcraniële wisselstroomstimulatie

- diepe hersenstimulatie -> effect vr mensen met ziekte van Parkinson

-> nog geen weight of evidence

-> als blijkt dat het werkt, dan werkt het wrs bij het uitvoeren van specifieke taken op een specifiek moment

-> het lijkt eerder een optie voor specifieke aandoeningen (Parkinson)

Zapping your brain: wat houdt TMS in/hoe werkt het + evidentie?

TMS = via een spoel boven het hoofd wordt een magnetisch veld opgewekt dat een elektrische stroom opwekt in de hersenen

-> daarmee wordt tijdelijk een gebied v/d cortex verstoord of geactiveerd dat betrokken is bij een cognitieve taak

evidentie: weight of evidence = klein -> zou niet zorgen voor algemene cogni verbetering, WEL goed om hersenfunctioneren in kaart te brengen

Zapping your brain: wat houdt Transcraniële gelijkstroomstimulatie in?

-> wat tonen sommige studies aan ivm prestatie?

- zwakke elektrische stroom wordt via elektroden op de schedel toegediend om hersenactiviteit te beïnvloeden

- sommige studies: daling van prestatie op standaard intelligentietests (zoals WAIS-V)

- andere studies: lichte verbetering in matrix redeneren (vb. visueel-ruimtelijk logisch nadenken)

WEINIG EVIDENTIE: resultaten zijn wisselend en afhankelijk van de context

Zapping your brain: Wat houdt Transcraniële wisselstroomstimulatie in + evidentie?

- Maakt gebruik van wisselstroom en kan zo meer gericht op specifieke hersengebieden inwerken -> kan bepaalde hersengolven beïnvloeden die met cognitieve functies samenhangen

- weinig weight of evidence voor duurzame cogni verbeteringen

Zapping your brain: wat houdt Deep Brain Stimulation in (DBS)? + evidentie?

- elektrode wordt in de hersenen geplaatst om specifieke hersengebieden elektrisch te stimuleren

- succesvol bij de ziekte van Parkinson: kan motorische symptomen onder controle houden

- nog niet veel uitgetest; geen idee of het invloed heeft op algemene intelligentie of cognitieve verbetering

wat zou biologisch kunnen werken: geneesmiddelen en de IQ-pil

-> wat houdt het in?

-> vb?

- moleculaire biologie van intelligentie

- ontwikkelen van geneesmiddelen die genetische aandoeningen met cognitieve gevolgen knn compenseren/cognitief functioneren knn bevorderen

-> vr dergelijke aandoeningen is het toekomstmuziek!

vb. ADHD: rilatine blijkt substantieel effect te hebben op prestaties; MAAR: wat zijn de neveneffecten?

samenvattingen & conclusie rond het verhogen van intelligentie?

- scholing & opleiding, voeding & gezondheid spelen allemaal een rol hierbij

- weinig evidentie voor specifieke interventies die Gf bevorderen (Quick fixes weinig evidentie, maar Flynn-effect wel duidelijke evidentie)

- Gf moeilijk te verbeteren éénmaal basisnoden bevredigd & toxische omgevingsstoffen verwijderd

- evolutionair voordeel van elastisch hersensysteem (= gevoelig vr de omgeving, maar kan niet volledig veranderen ifv omgeving; plastisch kan dit wel) en geen plastisch

-> evo voordeel dr zekere stabiliteit in cogni functioneren

CONCLUSIE: het gaat om moeilijk uitdagende problemen!!

intelligentie kan gedefinieerd worden door wetenschappelijk onderzoek

eerder niet eens: er is geen coherente definitie die zegt wat intelligentie proces wel en niet is

standaardmaten van intelligentie geven kwantitatieve assessments van individuele verschillen die kunnen worden gebruikt voor rigoureuze statistische analyses ondanks erkende beperkingen

-> IQ-scores zijn handig om individuele verschillen tussen mensen te bestuderen, maar ze zeggen niet alles

100% eens

standaardintelligentietests hebben de vereiste betrouwbaarheid en validiteit voor wetenschappelijk onderzoek

eerder eens

Standaard testen van mentale vaardigheid, met inbegrip van IQ-testen, zijn niet vertekend in het om het even welke populatie, wanneer correct toegepast en geïnterpreteerd.

100 niet eens: gekristalliseerde intelligentie is duidelijk cultureel mee bepaald!

De algemene factor van intelligentie (g), vooral wanneer die wordt gemeten aan de hand van een diverse mentale vaardigheidstestbatterij, is het op zichzelf staande, meest voorspellende construct in psychologie voor een brede waaier van sociale uitkomsten.

eens: weight of evidence!

Maten van g hangen samen met een aantal kwantificeerbare hersenkenmerken die een ontwikkelings-volgorde lijken te doorlopen.

we weten er niet zo veel over, maar de weight of evidence lijkt er te komen

Individuele verschillen in intelligentie worden beïnvloed door genetica, hoewel de details op het moleculair niveau pas beginnen onderzocht te worden. Niet-genetische factoren zijn ook relevant, maar er is geen duidelijk model van het mechanisme van hun impact (hoewel de mechanismen biologisch moeten zijn en uiteindelijk de hersenen beïnvloeden).

eens

De bronnen van gemiddelde populatieverschillen in IQ en andere maten van mentale vaardigheden blijven onbekend, maar wetenschap maakt vorderingen in het ontwarren van de beweerde invloeden.

eens

Tot nu toe is er geen bewezen manier om de algemene vaardigheid om cognitieve vaardigheden te integreren (de g-factor) te verhogen, maar de mogelijkheid is een spannende onontgonnen gebied op de grens van neurowetenschappen en moleculair genetisch onderzoek.

eens

Meer intelligentie vormt geen garantie om een beter persoon te zijn op welke manier ook, maar toegenomen intelligentie zal onze soort misschien helpen oude globale problemen op te lossen.

eerste deel: oneens!! -> een intelligentiescore is geen moreel, ethisch oordeel over een persoon

beter persoon??? mss hanteert mensen met een hogere IQ-score gwn slimmere manieren om normen te overschrijden en zo niet in contact te komen met het gerecht

Intelligentie is het allerbelangrijkste om te begrijpen, belangrijker dan de oorsprong van het universum, belangrijker dan klimaatverandering, belangrijker dan het genezen van kanker, belangrijker dan wat dan ook. Dat komt omdat menselijke intelligentie onze belangrijkste aanpassingsfunctie is en alleen door die te optimaliseren zullen we onszelf en andere levende wezens kunnen redden van de ultieme vernietiging

Detterman

individu vs samenleving? -> silodenken

- men kijkt vanuit het eigen perspectief, vanuit de eigen discipline en houdt geen rekening met andere perspectieven of disciplines

= probleem van onze wetenschap -> we moeten dit aanpakken, maar is niet evident!

individu vs samenleving? ideologische verblinding

men heeft een ideologische bril op en kijkt hiermee nr de realiteit

-> of/of denken

-> het ideologische kader bepaalt niet alleen wat men ziet, maar ook wat men BEREID is om te zien

-> bescheidenheid: we hebben kennis vanuit een bepaalde hoek, maar deze kennis is beperkt!

hoe meer intelligentie, hoe beter??

-> verheerlijking v/d wetenschap: techbro's, Wannseeconference, Rode Khmer + wat zien we bij Trump?

-> conclusie?

er is een verheerlijking v/d wetenschap (intelligente mensen krijgen meer recht van spreken, maar gevaren!!!)

-> Techbros: denken dat je elk maatschappelijk probleem kunt oplossen met technologie of slimme modellen = meestal niet zo ethisch

-> Wannseeconferentie: Nazi-topmensen bespraken daar op een "koud-rationele" manier hoe ze de Holocaust zouden organiseren = Endlösung (meer dan de helft op die conferentie had een doctoraat!)

-> Rode Khmer: communistische die miljoenen mensen vermoordde

ook: antiwetenschap -> Trump

-> het idee dat we aandacht moeten besteden à top-intelligente mensen om problemen op te lossen = tegenspreekbaar -> ze knn met hun ideeën veel schade toebrengen aan de maatschappij

hoe meer hoe beter??? wat hebben we écht nodig?

open wetenschappelijk debat

(zeer intelligente mensen niet beschermd van groepsdenken)