Ned 4-7

integriteit, zn. (de)

Eigenschap van eerlijkheid en betrouwbaarheid. Voorbeeldzin: Zijn ... werd geprezen toen hij weigerde om mee te doen aan de fraude

intentie, zn. (de)

Het plan of voornemen om iets te doen. Voorbeeldzin: Zijn ... was om iedereen te helpen, maar zijn aanpak werkte averechts.

interactie, zn. (de)

Het proces waarbij mensen, groepen of dingen op elkaar reageren. Voorbeeldzin: De ... tussen de spreker en het publiek maakte de lezing levendig en interessant.

intercedent, zn. (de)

Iemand die bemiddelt, bijvoorbeeld tussen een werkgever en een werknemer. Voorbeeldzin: De ... hielp hem een nieuwe baan te vinden bij een ander bedrijf.

intercontinentaal, bn.

Betrekking hebbend op of zich uitstrekkend over meerdere continenten. Voorbeeldzin: Hij boekte een ... vlucht van Europa naar Azië voor zijn zakenreis.

interim, bn.

Tijdelijk, in afwachting van iets definitiefs. Voorbeeldzin: Hij werkt momenteel als ... manager tot er een vaste kracht wordt gevonden.

intermediair, zn. (de) persoon

Iemand die bemiddelt tussen twee partijen. Voorbeeldzin: De ... zorgde ervoor dat de onderhandelingen soepel verliepen.

intermezzo, zn. (het)

Een korte onderbreking, vaak van ontspannende aard. Voorbeeldzin: Het muzikale ... tijdens de voorstelling was zeer ontspannend.

interneren, ww.

Iemand onder dwang opsluiten, meestal om politieke of veiligheidsredenen. Voorbeeldzin: De regering besloot dissidenten te ... tijdens de noodtoestand.

interpelleren, ww.

Het stellen van vragen aan een minister of ander lid van een regering in een parlementaire vergadering. Voorbeeldzin: Tijdens het debat besloot de oppositieleider de minister te ... over het nieuwe beleid.

interpretatie, zn. (de)

De manier waarop iemand iets begrijpt of uitlegt. Voorbeeldzin: Haar ... van het gedicht was heel anders dan die van de leraar.

interrumperen, ww.

Iemand onderbreken tijdens het spreken. Voorbeeldzin: De journalist besloot de minister te ... toen hij geen antwoord gaf op de vraag.

interventie, zn. (de)

Het ingrijpen in een situatie om deze te veranderen. Voorbeeldzin: De ... van de VN voorkwam verdere escalatie van het conflict.

intimideren, ww.

Iemand angst aanjagen of onder druk zetten. Voorbeeldzin: De verdachte probeerde de getuige te ... om haar verklaring te veranderen.

intonatie, zn. (de)

De manier waarop de toon van de stem varieert tijdens het spreken. Voorbeeldzin: Door haar vriendelijke ... voelde iedereen zich meteen op zijn gemak.

intrigant, zn. (de)

Iemand die op een oneerlijke manier probeert macht of invloed te krijgen. Voorbeeldzin: De ... binnen het team probeerde iedereen tegen elkaar op te zetten.

intrigerend, bn.

Zeer interessant of fascinerend. Voorbeeldzin: De documentaire was zo ... dat iedereen aandachtig bleef kijken.

intrige, zn. (de)

Een geheim plan, vaak met als doel iemand te benadelen. Voorbeeldzin: De ... binnen de organisatie leidde tot spanningen tussen de afdelingen.

intrinsiek, bn.

Van binnenuit komend, van nature aanwezig. Voorbeeldzin: Hij had een ... motivatie om het project te laten slagen.

introspectie, zn. (de)

Het nadenken over je eigen gedachten en gevoelens. Voorbeeldzin: Door dagelijkse ... kreeg ze meer inzicht in haar eigen gedrag.

introvert, bn.

In zichzelf gekeerd, niet snel geneigd tot het delen van gedachten en gevoelens. Voorbeeldzin: Als ... persoon houdt hij ervan om tijd alleen door te brengen.

intuïtief, bn.

Gebaseerd op instinct of gevoel, zonder nadenken. Voorbeeldzin: Zijn ... besluit bleek uiteindelijk de juiste keuze te zijn.

inventief, bn.

Vindingrijk of creatief in het bedenken van oplossingen. Voorbeeldzin: Door zijn ... aanpak kon hij de machine snel repareren.

inviteren, ww.

Iemand uitnodigen voor iets. Voorbeeldzin: Ze besloot haar collega's te ... voor een etentje bij haar thuis.

ironisch, bn.

Met een verborgen of tegenstrijdige betekenis, vaak met humor. Voorbeeldzin: Het was ... dat de regen begon toen hij zei dat het een mooie dag zou worden.

irrationeel, bn.

Niet gebaseerd op logica of rede. Voorbeeldzin: Zijn ... angst voor spinnen maakte het moeilijk om de kamer binnen te gaan.

irreëel, bn.

Niet werkelijk bestaand, niet reëel. Voorbeeldzin: De film had een ... sfeer die het publiek in verwondering achterliet.

irrelevant, bn.

Niet van belang of zonder betekenis in een bepaalde context. Voorbeeldzin: Zijn opmerking over het weer was totaal ... tijdens de vergadering.

jargon, zn. (het)

Vaktaal of moeilijk verstaanbare taal die binnen een bepaalde groep wordt gebruikt. Voorbeeldzin: Het juridische ... maakte de overeenkomst lastig te begrijpen.

jeremiade, zn. (de)

Een langdradige klaagzang of jammerende toespraak. Voorbeeldzin: Zijn ... over het slechte weer werd uiteindelijk irritant.

jobstijding, zn. (de)

Slecht nieuws. Voorbeeldzin: De dokter bracht hem de ... dat de operatie niet was geslaagd.

joviaal, bn.

Hartelijk en opgewekt in omgang met anderen. Voorbeeldzin: Zijn ... houding maakte hem geliefd bij zijn collega's.

judasstreek, zn. (de)

Een verraderlijke of oneerlijke daad, vaak gepleegd door iemand die dichtbij staat. Voorbeeldzin: Het was een echte ... toen zijn vriend hem aan de politie verraadde.

junta, zn. (de)

Een regering die door militairen is gevormd, vaak na een staatsgreep. Voorbeeldzin: De ... voerde strenge maatregelen in na de overname van de macht.

jurisprudentie, zn. (de)

Het geheel van eerdere rechterlijke uitspraken die als richtlijn dienen. Voorbeeldzin: De advocaat verwees naar de ... om zijn zaak te ondersteunen.

kafkaiaans, bn.

Betrekking hebbend op een angstige, verwarrende en ongrijpbare situatie, zoals in de werken van Kafka. Voorbeeldzin: Het proces om een vergunning te krijgen was zo ... dat hij bijna opgaf.

kalligraaf, zn. (de)

Iemand die gespecialiseerd is in het kunstzinnig schrijven van letters. Voorbeeldzin: De ... maakte prachtige uitnodigingen met sierlijke letters.

kameleontisch, bn.

Zich gemakkelijk aanpassend aan verschillende situaties of omgevingen. Voorbeeldzin: Zijn ... houding maakte hem succesvol in uiteenlopende situaties.

kannibaliseren, ww.

Het opeten of gebruiken van onderdelen van iets anders, vaak om zichzelf te verbeteren. Voorbeeldzin: Het nieuwe product begon de verkoop van oudere modellen te ....

kapittelen, ww.

Iemand streng berispen of terechtwijzen. Voorbeeldzin: De manager besloot de medewerker te ... vanwege zijn nalatigheid.

karakteristiek, bn.

Typerend of kenmerkend voor iets of iemand. Voorbeeldzin: Het huis had een ... gevel die direct opviel in de straat.

karikatuur, zn. (de)

Een spottende afbeelding of beschrijving waarin bepaalde kenmerken worden overdreven. Voorbeeldzin: De cartoonist tekende een ... van de politicus met een enorm hoofd.

kartel, zn. (het)

Een samenwerking tussen bedrijven of organisaties om de concurrentie te beperken; afspreken wat een product of dienst gaat kosten; afspreken hoeveel ze gaan produceren; de markt onderling verdelen. Voorbeeldzin: Het ... werd beschuldigd van prijsafspraken die klanten benadeelden.

katheder, zn. (de)

Een lessenaar of spreekgestoelte, vaak in een kerk of collegezaal. Voorbeeldzin: De professor stond achter de ... om zijn lezing te geven.

kavel, zn. (de)

Een stuk grond dat als eenheid wordt aangeboden of verkocht. Voorbeeldzin: Ze kochten een ... aan het water om hun droomhuis te bouwen.

kenschetsen, ww.

Iets of iemand typerend beschrijven. Voorbeeldzin: De leraar wist de leerling goed te ... als creatief en gedreven.

kiesdrempel, zn. (de)

Het minimumaantal stemmen dat een partij nodig heeft om zetels te behalen. Voorbeeldzin: Door de hoge ... haalde de kleine partij geen enkele zetel.

kitsch, zn. (de)

Kunst of voorwerpen die als smakeloos of oppervlakkig worden beschouwd. Voorbeeldzin: Zijn woonkamer stond vol met ... die hij op vakanties had gekocht.

klassenmaatschappij, zn. (de)

Een samenleving waarin sociale klassen bepalend zijn voor iemands positie. Voorbeeldzin: In een ... is het moeilijk om van een lagere naar een hogere klasse te klimmen.

kleinood, zn. (het)

Een klein, kostbaar object. Voorbeeldzin: Het oude medaillon was een ... dat al generaties in de familie was.

kleptomaan, zn. (de)

Iemand met een dwangmatige neiging om te stelen. Voorbeeldzin: De ... werd betrapt toen hij opnieuw iets meenam uit de winkel.

klonen, ww.

Het creëren van een exacte kopie van een levend organisme. Voorbeeldzin: Het team besloot een schaap te ... als onderdeel van hun experiment.

koeterwaals, bn.

Moeilijk te begrijpen taal of onsamenhangend spreken. Voorbeeldzin: De toerist sprak een soort ... dat niemand goed begreep.

kosmopoliet, zn. (de)

Iemand die zich overal ter wereld thuis voelt. Voorbeeldzin: Als ... spreekt ze meerdere talen en heeft ze vrienden over de hele wereld.

krocht, zn. (de)

Een donkere, kleine ruimte of kelder. Voorbeeldzin: De oude bibliotheek had een verborgen ... vol met vergeten boeken.

kroniek, zn. (de)

Een historisch verslag in chronologische volgorde. Voorbeeldzin: De auteur schreef een ... over de gebeurtenissen in de stad tijdens de oorlog.

kwaliteit, zn. (de)

De mate van goedheid of geschiktheid van iets. Voorbeeldzin: De ... van het product zorgde voor veel tevreden klanten.

kwantiteit, zn. (de)

Hoeveelheid van iets. Voorbeeldzin: De ... van de appels was groot, maar de smaak liet te wensen over.

kwantum, zn. (het)

Een klein, ondeelbaar gedeelte van iets, vaak gebruikt in natuurkunde. Voorbeeldzin: De wetenschapper bestudeerde het gedrag van een ... in een magnetisch veld.

labiel, bn.

Emotioneel of mentaal onevenwichtig. Voorbeeldzin: Door de stress werd hij steeds meer ... in zijn reacties.

labyrint, zn. (het)

Een doolhof of ingewikkelde structuur van wegen waaruit het moeilijk is de weg te vinden. Voorbeeldzin: Het oude kasteel had een geheim ... van gangen onder de grond.

laconiek, bn.

Kort en met weinig woorden, vaak op een ontspannen manier. Voorbeeldzin: Hij reageerde ... op het nieuws en zei: "Ach, het komt wel goed."

lamentabel, bn.

Beroerd of zeer slecht. Voorbeeldzin: De toestand van het gebouw was zo ... dat het onmiddellijk werd gesloten.

lankmoedig, bn.

Geduldig en vergevingsgezind, ook als iemand fouten maakt. Voorbeeldzin: Haar ... houding maakte haar geliefd bij haar kinderen.

lasteren, ww.

Iemand kwaadspreken of in een kwaad daglicht stellen. Voorbeeldzin: De politicus besloot zijn tegenstander publiekelijk te ... tijdens het debat.

lastgever, zn. (de)

Iemand die een opdracht geeft aan een ander, vaak in juridische of zakelijke context. Voorbeeldzin: De ... verwachtte dat de aannemer het werk binnen de afgesproken tijd zou afronden.

latent, bn.

Verborgen aanwezig, maar niet direct merkbaar. Voorbeeldzin: De ziekte bleef ... tot de symptomen plotseling zichtbaar werden.

leemte, zn. (de)

Een gebrek of gemis aan iets. Voorbeeldzin: De ... in zijn kennis werd duidelijk tijdens het examen.

legaat, zn. (het)

Een erfenis of nalatenschap, vaak in de vorm van geld of bezittingen. Voorbeeldzin: Hij ontving een ... van zijn grootvader in de vorm van een schilderij.

legio, bn.

Zeer veel, talrijk. Voorbeeldzin: De redenen om het plan af te wijzen waren ... en moeilijk te negeren.

legitiem, bn.

Wettig of gerechtvaardigd. Voorbeeldzin: De protesten tegen de nieuwe wetgeving werden door velen als ... beschouwd.

lethargisch, bn.

Lusteloos, zonder energie of enthousiasme. Voorbeeldzin: Na dagen van overwerken voelde hij zich volledig ... en kwam hij nauwelijks uit bed.

levensbeschouwelijk, bn.

Betrekking hebbend op iemands visie op het leven en de wereld. Voorbeeldzin: Het ... debat in de klas ging over de betekenis van geluk in verschillende culturen.

lexicon, zn. (het)

Een woordenboek of verzameling van woorden binnen een bepaald vakgebied. Voorbeeldzin: Het medische ... bevatte uitleg over complexe termen.

licentie, zn. (de)

Officiële toestemming om iets te doen of te gebruiken. Voorbeeldzin: De software werd geleverd met een ... voor één gebruiker.

universeel

overal geldig en algemeen

urgente

dringend en spoedeisend

uitheems

niet oorspronkelijk van hier

uitsluitsel

duidelijk antwoord of zekerheid

vacante

openstaand en niet ingevuld

uitgevaardigd

officieel bekendgemaakt

ultimatum

laatste eis met dreiging

utopie

onbereikbaar ideaalbeeld

vaccineren

ingeënt tegen ziekte

unaniem

zonder tegenstem en eensgezind

tycoon

zeer rijke en machtige zakenman

uitspansel

hemelgewelf of lucht boven ons

understatement

opzettelijke onderdrijving

unieke

enig in zijn soort

urbaniseren

verstedelijken

vadsige

lui en dik

verzaaken

in de steek laten of opgeven

valreep

allerlaatste moment

verloochenen

ontkennen of niet meer willen weten van

valide

geldig en steekhoudend

verdichtsels

verzonnen verhalen

variabele

veranderlijk gegeven

verifiëren

controleren op juistheid

variant

andere vorm van hetzelfde

veinzen

doen alsof