Thema 1 erfelijkheid

bouw van het menselijke Cel

1) Celkern
2) Celmembraam
3) Cytoplasma

celkern

Dit onderdeel coördineert de werking van de cel en bevat de code voor erfelijke kenmerken van het organisme (DNA).

celmembraan

Dit onderdeel is de celbegrenzing die het transport van stoffen in en uit de cel regelt.

cytoplasma

Dit onderdeel is de vloeistof die opgeloste stoffen voor de cel bevat.

DNA

et DNA bevat al onze erfelijke informatie en heeft de vorm van een dubbele helix.

gen

Een gen is een stuk DNA dat de unieke code voor één kenmerk bevat

hoeveel chromosomen hebben lichaamscellen

46

hoeveel chromosomen hebben voortplantingscellen

23

wat doen geslachtshormonen

bepalen of het kind een jongen (xy) of een meisje (xx) is

geef neg en pos ontwikkelingen die de foetus beinvloeden

Negatief: Drugs, Roken, Alcohol, Stress
Positief: Rust, Gezonde voeding, Beweging, Vitamines

Hoe ga je van een DNA naar een kenmerk

Een gen wordt eerst overgeschreven naar een gekopieerde code. Die gekopieerde code wordt daarna vertaald naar een specifiek kenmerk van de mens (zoals je oogkleur).

genotype

Het genotype is de genetische informatie zoals ze in de chromosomen te vinden is.

fenotype

Het fenotype is het geheel van de waarneembare kenmerken van een individu.

Verschil mutatie/ modificatie

Mutaties (genotypische veranderingen): Dit zijn onomkeerbare wijzigingen in het DNA, die erfelijk kunnen zijn vanaf de geboorte of kunnen ontstaan door omgevingsfactoren zoals uv-straling.

Modificaties (fenotypische veranderingen): Dit zijn omkeerbare wijzigingen van het fenotype onder invloed van de omgeving, zoals geverfd haar of rechte tanden door een beugel.

Omgevingsfactoren

Deze factoren uit de omgeving kunnen zowel fenotypische (uiterlijke) als genotypische (in het DNA) veranderingen veroorzaken.

Nature versus nurture

nature staat voor wat er vastligt in ons DNA

nurture voor de invloed van de omgeving op onze eigenschappen.

Biotechnologie

is de studie en het gebruik van levende organismen om hun DNA aan te passen voor specifieke toepassingen

wat is allel en welke soorten

allel: Een allel is een variant van een gen.

a) dominant allel: Het dominante allel is het allel dat overheerst.

b) recessief allel: Het recessieve allel is het allel dat overheerst wordt.

Homozygoot vs heterozygoot

homozygoot: Homozygoot betekent dat beide allelen voor een bepaald kenmerk hetzelfde zijn.
heterozygoot: Heterozygoot betekent dat beide allelen voor een bepaald kenmerk verschillend zijn

wat is het kruisschema en hoe maak je het

wat is monohybride overerving

wordt de overerving van 1 kenmerk bestudeerd

geef de overerving van bloedgroepen

wat gebeurt er bij CO-dominantie

komen beide allelen dominant voor waardoor ze samen bijdragen tot het fenotype