1/54
Looks like no tags are added yet.
Name | Mastery | Learn | Test | Matching | Spaced | Call with Kai |
|---|
No analytics yet
Send a link to your students to track their progress
Tuyến yên gồm 2 thùy:
Thùy trước ( phần tuyến ) - ngoại bì phôi: Phần củ và phần xa ( tuyến yên trước )
Tùy sau ( phần TK )- phần kéo dài các sợi trục neuron ở nhân trên thị và nhân cạnh não thất: Cuống phễu, lồi phễu ( tuyến yên sau ), gò giữa
Nhận định đúng
Cuống phễu nằm bên trong cuống yên
Ở thùy sau - tuyến yên sau chứa hormone nào các bắt nguồn sản xuất từ phần hạ đồi ở nhân cạnh não thất và nhân trên thị
Di chuyển theo sợi trục TK không Myelin
AVP ( Arginin vasopressin ) - ADH
Oxytocin
Ở thùy trước - tuyến yên trước chứa các hormone nào
Không có dây TK --> Không chịu tác dụng trực tiếp của hệ TK
GH, ACTH,LH,FSH,TSH,Prolactin
Vùng hạ đồi tuyến yên được cung cấp máu bởi nhánh ĐM nào
ĐM yên trên và ĐM yên dưới
Các mạng lưới mao mạch ở vùng hạ đồi tuyến yên như thế nào
ĐM yên trên tạo thành mạng lưới mao mạch thứ 1 --> mạch cửa dài -->Cuống yên --> xoang máu của tuyến yên trước
ĐM yên dưới tạo thành mạng lưới mao mạch thứ 2 --> mạch cửa ngắn --> Cuống yên (không đi qua) --> xoang máu của tuyến yên trước
Hormone hạ đồi tiết xuống tuyến yên có đặc điểm gì
Hormone kích thích: GHRH, TRH, LHRL (GnRH ) --> FSH,LH
HOrmone ức chế: GHIH, Somatostatin ( SRIF ), PRH ( Dopamin )
Thông qua cAMP
Cấu trúc điều hòa của vùng hạ đồi có đặc điểm gì
Là các hormone peptide, trừ Dopamin là Catecholamin
Dopamin có tương tác gì so với prolactin
Dopamin ức chế sự tổng hợp và bài tiết prolactin
Mỗi neuron trên tuyến yên sau tương ứng với 2 nhân trên vùng hạ đồi tiết ra một hormone trong 2 hormone: oxytocin và AVP
AVP được tiết ra từ đâu
Được tiết ra từ nhân trên thị
--> Tăng hấp thu nước tại OLX và ống góp --> Cô đặc nước tiểu
Bởi vì tái hấp thu nước do thụ thể màng TB của ADH là Protein G --> kích thích adenyl cyclase --> Tăng cAMP --> Đưa kênh nước từ trong TB lên màng để hòa màng
AVP kích thích khi có tín hiệu sinh lý nào
Giảm thể tích máu ( thể tích tuần hoàn )
Tăng áp lực thẩm thấu ( máu cô đặc hay giảm thể tích nước giảm trong TB )
--> AVP giải phóng tăng hấp thu nước ở OLX và ống góp
Ngược lại khi Áp lực thẩm thấu thấp
Phân biệt đái tháo nhạt trung ương hay ngoại biên như thế nào
Do các vấn đề về u, viêm não hay bệnh lý ở thận
Đái tháo nhạt trung ương: Giảm tiết AVP
Đái tháo nhạt ngoại biên: BIểu mô ống thận không đáp ứng với AVP tiết ra
Hội chứng tiết quá mức ADH mô tả như thế nào
U lạc chỗ tiết ADH ( u phổi.....)
Tăng phóng thích AVP khi ALTT máu vẫn thấp --> Tái hấp thu nước quá mức --> Hạ Na huyết tương, máu bị pha loãng
Hormone oxytocin ở tuyến yên sau được tổng hợp ở vùng nào
Nhân cạnh não thất
--> Co cơ trơn tử cung và tuyến vú
Oxytocin được kích thích dưới tín hiệu sinh lý như thế nào
Đường sinh dục: Co cơ trơn tử cung để đưa em bé ra và tống nhau thai, co tử cung lại khi sinh --> Tránh băng huyết sau sinh
Đường tuyến vú: Kích thích ở đầu núm vú --> co cơ trơn biểu mô quanh nang sữa --> phóng sửa
FSH ở tuyến yên có tác dụng gì
Kích thích phát triển nang noãn ở nữ
Điều hòa sinh tinh ở nam
LH ở tuyến yên có tác dụng gì
Rụng trứng, thành lập thể vàng sau khi rụng trứng
Kích thích tạo estrogen và progesteron ( buồng trứng )
Kích thích tạo testosteron ( TB Leydig )
ACTH kích thích lên lớp bó và lưới theo cơ chế nào phân tử nào để tạo ra cortisol và androgen
Theo thụ thể liên kết với protein G
--> Tăng adenyl cyclase --> tăng cAMP --> Hoạt hóa PKA --> phosphoryl hóa các enzym khác trong TB --> Chuyển cholesterol --> pregnenolone --> cortisol và androgen
Giống GHRH,GIRH tác dụng lên GH - protein G
Đối với nhịp sinh học bình thường, thì melatonin tiết ra ngược với nồng độ ACTH, Cortisol
Nhận định đúng
RL nhịp sinh học --> Ảnh hưởng đến ACTH và melatonin
Ban ngày thì có các tín hiệu truyền về thị giác, stress --> hạ đồi phóng thích CRH --> tăng ACTH --> tăng cortisol cũng như các hormone từ cholesterol ( hormone giới tính, Aldosteron ) --> Có thể làm giảm lipid máu
Buổi tối thì không có tín hiệu quang học kích thích lên thị giác --> ACTH giảm tiết, melatonin /tuyến tùng tăng tiết --> Đưa vào giấc ngủ và phục hồi
Stress mạn tính ảnh hưởng đến ACTH và melatonin như thế nào
Stress mạn tính ảnh hưởng làm vỏ thượng thận tăng tiết nhiều cortiso, và mất feeback lên ACTH của vỏ thượng thận --> phá vỡ nhịp sinh học của cortisol --> Ảnh hưởng đến melatonin --> Ảnh hưởng đến giấc ngủ
GHRH,GHIH tác dụng lên GH/ tuyến yên qua protein G - cAMP
ACTH tác động lên tuyến yên ( bó lưới ) thông qua protein G - cAMP
TRH tác động lên TSH tuyến yên thông qua protein Gq ( Ca2+ )
Nhận định đúng
TSH TÁC ĐỘNG LÊN TUYẾN GIÁP THÔNG QUA PROTEIN G - cAMP
Cảm giác lo lăng, kích động sẽ làm thay đổi sự bài tiết hormone giáp như thế nào
Làm hoạt hóa giao cảm --> tăng mức CH, tăng thân nhiệt --> Ức chế lên hạ đồi tuyến yên tiết TRH, TSH
Còn lạnh thì kích thích tạo TRH,TSH --> Tăng T3,T4
TSH giảm tiết về bằng không khi nồng độ T3,T4 trong huyết tương như thế nào
Điều hòa bình thường
Khi nồng độ T3,T4 gấp 1,75 so với bình thường
TSH là glycoprotein và kích thích tuyến giáp theo protein G theo chất truyền tín hiệu thứ 2 là cAMP
Nhận định đúng
ACTH theo protein luôn
FSH, LH cũng là protein - glycoprotein luôn
TRH tác động lên TSH theo cơ chế nào
TRH gắn thụ thể TRH trên màng TB tuyến yến
Hoạt hoá phospholipase C tạo ra IP3 và DAG
Dẫn đến tăng Ca từ LƯỚI NỘI CHẤT KHÔNG HẠT làm tăng tiết TSH
TB trứng có cấu tạo mô học đặc trưng từ ngoài vào
TB vỏ --> TB hạt --> TB trứng
Hormone có tác dụng trong quá trình chọn lọc và phát triển nang trứng, đặc biệt là TB hạt bao quanh noãn hoàng
FSH
TB vỏ được hỗ trợ từ hormone nào, nằm ở ngoài cung cấp tiền chất Androgen cho sự tổng hợp thành estrogen ở tại TB hạt
LH
Hormone là tác nhân chính cho việc rụng trứng cũng như phát triển hoànG thể từ nang trứng còn lại tạo ra estrogen và progesteron
LH
Ở nam, tính hoàn được biệt hóa cụ thể như thế nào đối với 2 hormone FSH,LH
FSH : Đặc hiệu cho TB Sertoli/thành ống sinh tinh --> Tăng cường sản sinh protein ABP --> Khởi đầu quá trình sinh tinh ( kích thích TB mầm đi vào giảm phân --> tinh trùng )
LH: Đặc hiệu cho TB Leydig ở mỗ kẽ tinh hoàn --> tiết Testostreon
Nhịp tiết của FSH kéo dài hơn LH
Nhận định đúng
FSH: 100 phút với thời gian bán hủy
LH: 30 phút với thời gian bán hủy
Sự bài tiết của GnRH và LH chịu sự feeback ngược từ yếu tố nào
Nam
Hormone Testosteron từ tế bào Leydig
Bởi vì LH là hormone được tuyến yên trước tiết ra có tác dụng lên TB Leydig nằm ở mô kẽ tinh hoàn --> Kích thích quá trình tạo Testosteron
Sự bài tiết của FSH chịu sự feeback ngược từ yếu tố nào
Nam
Hormone inhibition từ TB Sertoli ở trên thành của ống sinh tinh --> ức chế tuyến yên trước giảm bài tiết FSH
Bởi vì FSH là hormone được tuyến yên trước tiết ra có tác dụng lên TB Sertoli ở thành ống sinh tinh --> tạo ra protein ABP --> Kích thích TB mầm đi vào giảm phân --> Tạo tinh trùng
Thường thì feeback ngược lên âm tính, nhưng có 1 feeback ngược dương tính ở phần nào
Khi giữa chu kỳ kinh, lúc đó estrogen đạt mức tối đa trong máu --> ức chế dương tính lên hạ đồi và tuyến yên trước --> Tăng GnRH và LH -->Là trứng rụng
Ở nam giới có hormone inhibin sản xuất ở TB Sertoli --> Ức chế lên FSH trong quá trình sản xuất tinh trùng
Ở nữ giới có hormone inbin sản xuất ở TB hạt và HOÀNG THỂ CŨNG CÓ --> Ức chế lên quá trình nào ở nữ
Ức chế lên FSH tại tuyến yên
FSH chịn lọc nang noãn trong quá trình chiêu mộ nang noãn
Hormone Prolactin, GH tác động lên mô đích thông qua thụ thể tyrosine kinase
Các hormone khác thì hầu như theo thụ thể protein G ( TSH, FSH, LH )
Nhận định đúng
Kích hoạt JAK2, MAPK
Hormone prolactin chỉ thực sự có chức năng khi mô tuyến vú đã phát triển đầy đủ dưới dạng chuẩn bị các hormone nhau thai ( estrogen và progesteron ) ý nghĩa như thế nào
- Chu kỳ kinh bình thường thì hầu như không có tác dụng kích thích sữa của Prolactin
- Sự bài tiết sữa dựa vào các hormone khác ngoài trừ Prolactin: GH, Insulin, cortisol, Thyroxine
Trong suốt thời gian cho con bú thì tương quan giữa prolactin và hoạt động tuyến yên-sinh dục thay đổi như thế nào
Khi Hormone Prolactin tạo ra --> Ức chế đối với sự bài tiết GnRH vùng hạ đồi --> Ức chế FSH,LH --> Không có sự rụng trứng và chu kỳ kinh nguyệt
Sau ngừng bú vài tuần, Prolactin giảm --> Hoạt động tuyến yên-sinh dục dần trở lại bình thường
Cũng giống như suy giáp gây feeback ngược lên hạ đồi --> Giảm Dopamin --> Tăng Prolactin vì Dopamin ảnh hưởng ức chế lên Prolactin --> Prolactin ức chế tuyến yên giảm tiết FSH và LH --> Ảnh hưởng đến rụng trứng --> CK kinh nguyệt
Yếu tố kích thích sự bài tiết prolactin là
Nút núm vú của bé
Tăng nồng độ estrogen, progesteron ( như trong mang thai ) --> Tăng bài tiết prolactin ( do ức chế hạ đồi - GnRH ) nhưng lại ỨC CHẾ SỰ TIẾT SỮA Ở NÚM VÚ ( bởi vì đang kinh nguyệt mà tiết sữa làm gì :vv, hợp lý ) bởi 2 hormone estrogen và progesteron
Khi sinh em bé -->Bánh nhau bong ra, sự bài tiết estrogen và progesteron dừng lại đột ngột --> Tác động sinh sữa của prolactin xảy ra --> Sau này thì nút núm vú bé sẽ thay thế estrogen và progesteron kích thích prolactin
Tác động mút núm vú của trẻ tác động như thế nào đến vùng hạ đồi
Thì ác dụng cơ học của việc mút núm vú làm kích thích hạ đồi tuyến yên --> Tiết Prolactin --> Mô tuyến vú duy trì tiết sữa cho đợt tiếp theo
GH có tác động đặc biệt lên tế bào nào
Da, cơ, xương ở thời điểm dậy thì
Bài tiết nhiều nhất vào buổi tối, trong 2 giờ đầu sau khi ngủ say
Có liên quan đến giấc ngủ sớm
Thông qua các lộ trình tín hiệu thì GH có tác động gì
Giảm tạo lipid, tăng ly giải lipid
Kích thích sự tổng hợp protein trong tế bào đích
Sự tác động của hormone GH lên sự phát triển của TB trong cơ thể như thế nào
Kích thích lên gan và TB khác --> IGF-1 --> Tác động lên sự phát triển của xương theo chiều dài trước tuổi dậy thì
IGF-1 ( insulin-like growth factor )
Hormone GH có 2 nhóm tác động chính là
Tác động trực tiếp qua thụ thể GH ( đối kháng insulin )
Tác động gián tiếp thông qua IGF-1
Tác động trực tiếp qua thụ thể GH biểu hiện trên cơ quan nào
Gan
Cơ
Mỡ
Tác động gián tiếp thông qua IGF-1 thông qua các cơ quan nào
Xương
Sụn
Các mô khác
GH vai trò trên hoạt động chuyển hóa protid
Tăng vận chuyển acid amin qua màng TB ( như insulin huy động glucose qua GLUT-4)
Giảm dị hóa protein và acid amin trong TB
--> Cân bằng Nito dương tính
GH vai trò trên hoạt động chuyển hóa lipid
Gia tăng huy động lipid từ mô mỡ --> Kích thích sử dụng acid béo tạo NL --> sử dụng cho việc tổng hợp protein
GH vai trò trên hoạt động chuyển hóa Glucid
Giảm sự CH glucose do tạo Acetyl-CoA nhiều bởi sử dụng acid béo tạọ NL cho quá trình tổng hợp protein --> Ức chế quá trình tiêu thụ glucose
GH nên cần dùng chung với chất nào
Insulin
Tăng vận chuyển acid amin + glucose vào TB --> Cung cấp NL cho tiến trình đồng hóa
GH tác dụng lên sự phát triển của xương qua thành phần nào
Đĩa sụn nối: TB gốc khả năng sinh sản liên tục, dưới tác dụng của GH --> Đầy đầu xương xa thân xương ( chiều dài ). Sau dậy thì, hormone sinh dục cốt hóa NB sợi.
Cốt mạc: Quanh xương ( tạo cốt bào, hủy cốt bào ) --> GH kích thích mạnh tạo cốt bào --> Phát triền theo chiều ngang
GHRH và GHIH được bài tiết ở vị trí nào ở vùng hạ đồi
GHRH: Nhân bụng giữa
GHIH: Ở vùng khác gần nhân bụng giữa
Bất thường trong tiết GH bao gồm
Giảm tiết - Suy tuyến yên
Tăng tiết - Cường tuyến yên
Cường tuyến yên gây ra bệnh gì
Bệnh khổng lồ - trước dậy thì
Bệnh to đầu chi - sau dậy thì
Suy tuyến yên gây ra bệnh gì
Bệnh lùn - trước dậy thì
Bệnh cảnh suy da tuyến nội tiết - sau dậy thì
Giảm tưới máu tuyến yên do huyết khối gây tắc mạch - shock tuần hoàn do băng huyết sau sinh ở người mẹ gây suy tuyến yên trên người lớn
Nhận định đúng