Westerse Wijsbegeerte: begrippen

dialectisch denken

Is een filosofische methode om processen van verandering te analyseren. Kenmerkend voor de dialectische methode is het belang van de negatie (ontkenning, tegenstelling). Negatie wordt namelijk opgevat als de essentiële en noodzakelijke dynamiek van ontwikkeling en vooruitgang.

dialectiek

Is het geheel van ideeën dat door dialectisch denken wordt ontwikkeld om een bepaald proces van verandering te begrijpen.

proletariaat

De term verwijst naar de maatschappelijke klasse van mensen die geen bezit of kapitaal hebben en voor hun levensonderhoud dus compleet afhankelijk zijn van loonarbeid. In de negentiende eeuw was deze term een synoniem voor de arbeidersklasse.

intellectueel proletariaat

Verwijst naar een sociaal herkenbare groep van hoogopgeleide mensen die veel kennis, maar weinig economische zekerheid hebben. 

meritocratie

Is een maatschappijmodel waarin iedereen, ongeacht afkomst of sociale klasse, in gelijke mate de kans krijgt om eigen talenten te ontwikkelen en waarin ieders sociaal-economische positie (status, beroep, inkomen, opleiding) wordt opgevat als louter een gevolg van persoonlijke verdiensten (merites).

de mechanisering van de wereld

Het proces waardoor de natuur, de samenleving en de mens steeds meer worden begrepen en georganiseerd volgens het model van een machine.

subject

Is de moderne filosofische term voor de mens als bewust en autonoom wezen, opgevat in abstracte en algemene zin.

subjectiviteit

Is de manier waarop het subject de wereld ervaart en betekenis geeft.