Hemisferische specialisatie

Planum temporale

Vlakte op de temporale cortex, meer oppervlakte rechterhemisfeer dan linker hemisfeer

Split-brain patiënten

Geen communicatie tussen hemisferen door callosotomie waardoor veel gebruikt voor onderzoek

Techniek van verdeelde visuele veld

Techniek waarbij stimulus alleen wordt aangeboden aan rechter- of linkerkant gezichtsveld en daardoor alleen in linker of rechterhemisfeer terecht komt

• Object in linker visueel veld kan niet benoemd worden maar patiënt weet wel waarvoor het object dient (rechter hemisferische specialisatie voor spatiale verwerking)

• Object in rechter visueel veld kan wel benoemd worden maar patiënt kan niet benoemen waarvoor object dient (linker hemisferische specialisatie voor taal)

Wada techniek

Verdovend middel injecteren in bloedbaan waardoor voor 5-10 minuten slechts één hemisfeer verdoofd is en niet meer werkt

Dichotische presentatie

Onderzoek bij neurologisch intacte proefpersonen waarbij aan beide oren stimuli wordt aangeboden die contralateraal projecten (ipsilateraal wordt onderdrukt)

• Taal: linker hemisfeer

• Non-verbale geluiden: rechterhemisfeer

Dichaptische presentatie

Onderzoek bij neurologisch intacte proefpersonen waarbij op beide kanten van het lichaam een stimulus wordt aangeboden. Ipsilateraal wordt ook gestimueleerd door langdurige proces maar onderdrukt door bilaterale stimulatie

Perceptuele asymmetrie

Niet groot: 20-30ms

• Verbaal versus non-verbaal:

  • Verwerking verbaal materiaal beter als het gericht is op primaire sensorische regio linkerhersenhelft.

  • Verwerking non-verbaal materiaal beter als het gericht is op rechterhersenhelft.

• Visuele modaliteit:

  • Verwerking woorden voordeliger in linkerhersenhelft; rechter visueel veld.

  • Verwerking gezichten voordeliger in rechterhersenhelft; linker visueel veld.

• Tactiele modaliteit:

  • Rechterhand voordeel voor identificeren van letters die op handpalm zijn getekend en voor identificeren van dichaptische gepresenteerde letters.

  • Linkerhand voordeel tijdens tegelijkertijd voelen en matchen met visuele kenmerken.

• Auditieve modaliteit:

  • Respons op woorden en klanken beter als ze aan rechteroor worden gerepresenteerd.

  • Respons op non-verbale geluiden beter als ze aan linkeroor worden gerepresenteerd.

Directe toegangstheorie

Stelt dat de oorsprong van perceptuele asymmetrieën voortkomt uit het feit dat de ontvangende hemisfeer de informatie verwerkt, en afhankelijk van specialisatie dit snel of trager gaat

Collosale doorschakeling

Stelt dat de oorsprong van perceptuele asymmetrieën voortkomt uit het feit dat informatie moet worden doorgestuurd naar de gespecialiseerde hemisfeer wat tijd duurt

Activatie-oriëntatie verklaring

Stelt dat de oorsprong van perceptuele asymmetrieën voortkomt uit het feit dat een aandachtsbias ervoor zorgt dat er grotere activatie is in de gespecialiseerde hemisfeer waardoor deze de stimuli nog beter verwerkt

Functionele transcraniale dopple sonografie

Echo waarbij elektrodes worden geplaatst die de hoeveelheid bloed die langs de middelste cerebrale arterie loop meet → voorziet groot deel van pariëtale/temporale/frontale gebieden van bloed

• Bij bepaalde taken gaat meer bloed naar links vergeleken met andere taken en vice versa

Basisverschillen

Hoe informatie wordt verwerkt, niet welke informatie

→ rechterhemisfeer meer lage spatiale frequenties

→ linker hemisfeer meer hoge spatiale frequenties

Lage spatiale frequenties

Algemene structuur, weinig detail, ook trage verandering

Hoge spatiale frequenties

Details, ook snelle verandering

Samenwerking

Communicatie door corpus callosum en andere subcortiale connecties

• Topografische organisatie (van anterieur naar anterieur en van posterieur naar posterieur)

• Communicatie verloopt snel

• Voordeel communicatie bij moeilijke taken

• Bij gemakkelijke taken soms één hemisfeer voordeliger

• Ouderen meer bilaterale activiteit (compensatie)

N170

Visuele component die optreedt wanneer er een visuele stimuli wordt aangeboden. Je kunt zien in welke hemisfeer deze piek eerst is