Zasady i narzędzia Lean Management

Zestaw fiszek słownikowych dotyczących koncepcji Lean Management, obejmujący definicje wartości, marnotrawstwa, kluczowych mierników czasu oraz narzędzi takich jak VSM, JIT i Kaizen.

Wartość (Value)

Wszystko to, za co klient jest w stanie zapłacić; proces fizyczny zmieniający produkt lub usługę wykonany prawidłowo za pierwszym razem.

Marnotrawstwo

Wszystko, co nie daje wartości dla klienta.

Podstawowe zasady Lean J.P. Womacka i D.T. Jonesa

1. Ustalenie wartości dla produktu. 2. Zidentyfikowanie strumienia wartości. 3. Zapewnienie przepływu (flow). 4. Pozwolenie klientowi na wyciąganie wartości (pull). 5. Dążenie do perfekcji.

Czynności tworzące wartość dodaną bezpośrednio

Czynności i ruchy niezbędne do wytworzenia produktu, takie jak spawanie, wiercenie czy malowanie.

Praca incydentalna

Czynności tworzące wartość dodaną w sposób pośredni, które operatorzy są zmuszeni wykonywać, mimo że nie dodają one wartości z punktu widzenia klienta.

CTQ (Critical to Quality)

Kluczowe cechy jakościowe, które obejmują specyfikację, cel, cechę, miernik (np. czas od przyjęcia zamówienia) oraz usterkę.

C/O (Czas przezbrojenia maszyny)

Czas od ostatniej sztuki z poprzedniej referencji do pierwszej dobrej sztuki nowej referencji.

T/T (Czas taktu)

Dostępny czas podzielony przez zamówienia klienta; określa rytm, w jakim pracują szczupłe systemy produkcyjne.

C/T (Czas cyklu)

Parametr określający, co ile sekund lub minut produkt „opuszcza” proces.

Lead time (Czas przejścia)

Czas potrzebny na przejście jednej części przez proces lub cały strumień wartości.

Value Stream Mapping (Mapowanie strumienia wartości)

Graficzne przedstawienie przepływów procesów w firmie od momentu zamówienia do otrzymania produktu przez klienta.

Wykres Yamazumi

Wykres równoważenia obciążeń, który zestawia takt klienta z czasem każdej operacji na każdym stanowisku.

Diagram spaghetti

Wizualne narzędzie do analizy ruchów ludzi, materiałów lub produktów w obszarze roboczym lub komórce roboczej.

SIPOC

Podsumowanie służące do zrozumienia zakresu i kluczowych elementów procesu, stosowane głównie na początku analizy projektów usprawnieniowych.

Just in time (JIT)

Produkcja i dostarczanie tylko tego, co potrzebne, wtedy gdy jest potrzebne i w wymaganej ilości; opiera się na hejiunce, systemie ssącym oraz ciągłym przepływie.

Heijunka

Równomierne rozkładanie produkcji (poziomowanie).

Kanban

Narzędzie do realizacji JIT w postaci karty przekazywanej między stanowiskami, zawierające informacje do sterowania zapasami.

One Piece Flow

Przepływ wyrobów jeden za drugim w liczbie zgodnej z zapotrzebowaniem klienta.

Kaizen

Filozofia niekończącego się poszukiwania doskonałości przez stałą poprawę jakości produktu za pomocą małych kroków zamiast dużych inwestycji.

Zasada 5 razy dlaczego

Metoda szukania rzeczywistej przyczyny problemu poprzez wielokrotne zadawanie pytania o powód jego wystąpienia.