2PsyPa 9.2.-9.4. (boulimia, eetbuistoornis, epidemiologie)

Gerald Russel

1979, eerste beschrijving BN

>30 Pt afwijkend eetgedrag mr niet voldaan voorwaarden AN

Kenmerkend:

1. Episodisch overeten
2. Purgeren
3. Normaal gewicht & menstruatie
->gelijkenis AN: anorectische attitude (extreme over bezorgdheid figuur & mogelijke gewichtstoename)

Opm: Russel “variant AN”, in 1980 als aparte sto opgenomen naast AN

Patroon

1. Anorectische attitude
2. Eetbuien
3. CompensatieG
4. Normaal gewicht
 ->als evolutie nr significant laag gew.: niet meer BN mr AN gemengde type

DSM5 BN

1) Herhaalde eetbuien

2) CompensatieG: gewichtstoename voorkomen
 ->braken, laxeren, diëten, sporten…
 ->eetaanvallen & compensatieG minstens 1x per w eek gedurende periode 3m

3) Normaal gew. of overgew. >compensatieG

4) Vaak sterk schommelend gewicht
 >verstoorde eetpatroon (weinig eten overdag, ontbijt overslaan…) & eetbuien

5) Zelfbeeld overmatig beïnvloed dr lich.vorm & gewicht

Opm: ook AN gemengde type bij significant laag gewicht mr alle bovenstaande kenm

Eetbui

1) ”beperkt” tijdsbestek (soms hele avond)
 ->grotere hoeveelheid voedsel dan meeste mensen zouden eten in vergelijkbare tijd

2) Vaak gepland (boodschappen)

3) Gevoel van controleverlies
 ->soort crisis (soms bijna dissociatief)

Gevolgen BN

~vergroot risico lichamelijke verwikkelingen (~AN)
1) Braken

 ->ontsteking slokdarm & maag
 ->tandbederf (zurige maaginhoud tast glazuur aan)

2) Zwelling speekselklieren

3) Laxeermiddelen

 ->hoofdpijn, duizeligheid
 ->chronische constipatie, verlamde darm (darm wordt lui: enkel nog werken bij laxeermiddelen)
 ->kalium tekort (dodelijk >hartritmesto)

4) Maagruptuur door eetbui
 ->zeldzaam mr zeer gevaarlijk

Verloop BN & comorbiditeit

½ Pt BN: volledig herstel
 ->1/4 verbetering, ¼ chronisch verloop
 ->als comorbide PHsto: neg invloed op verloop

Comorbiditeit

Veel psychiatrische sto comorbide met BN

 ->depr, PTSS, middel geonden sto

 ->PHsto (zoals BPS)

Opm: Pt BN doen vaker suïcidepoging (tentanem)
 ->toch meer overlijdens suïcide bij AN (meer verzwakt)

DD BN

1) Eetbuistoornis
 ->meer overgew. (geen compensatoir G)

2) Depr
 ->verstoord eetpatroon, mr geen echte eetbuien
 ->verminderde eetlust (gew.verlies)

 ->carbohydrate craving (zoet) & toegenomen eetlust eerder bij atypische depr, winterdepr & BP

3) AN

 ->belangrijkste verschil: normaal/iets te hoge lich.gewicht

AN <-> BN (prototypisch: extreme vormen, spectrum ertss)

BN=

1) Egodystoon (<->egosyntoon AN)

2) Schaamte (<->ontkenning)

3) Open conflictgezin (<->pseudo-conflictloos)

4) Extravert (<->introvert)

5) Impulsief (<->compulsief)

6) Hyperseksueel (<->aseksueel)

7) Verslavingen

BED

=binge eating disorder/eetbuistoornis

 ->in 1959 eerst beschreven, pas 2013 DSM als afzonderlijke sto erkend

Patroon: eetbuien ->geen compensatieG->obesitas/overgew.

 ->tijdens eetbui: Pt gevoel controleverlies & in waas overeten

 ->eetbuien vaak uitgelokt dr neg/depr gevoelens, & angst

DSM5 BED

1) Recidiverende eetbui-episoden

2) Samenhang eetbui-episoden & kenm

3) Duidelijke lijdensdruk >eetbuien

4) Eetbuien minstens 3m, gemiddeld 1x per week
5) Geen recidiverend compensatoir G na eetbuien (<->BN)
 + eetbuien niet uitsluitend tijdens verloop AN of BN

Kenm DMS5 BED

Minstens 3 v/deze kenm:

1) Veel sneller eten dan normaal

2) Eten tot overvol voelen
3) Grote hoeveelheden eten zonder honger te hebben

4) Alleen eten (>beschaamd hoeveelheid)

5) Walgen van zichzelf
 ->depr/schuldig voelen na overeten

BED als drangstoornis

Want eetbuien soms gepland + met spanningsreductie gepaard

 ->na spanningsreductie: schuldgevoel & spijt

Obesitas

≠criterium BED, wel sterke associatie

±65% Pt obees:
1. Grotere ontevredenheid lich.
2. Negatievere zelfevaluatie
3. Meer emotioneel eten
4. Lager gevoel zelfwaarde dan obesen zonder BED
5. Meer comorbide psychiatrische sto (depr, angst…)

6. Vaker voorges. psychotrauma (emotionele verwaarlozing, seksueel misbruik)

Lich. gevolgen BED

1) Obesitas
2) Hoge bloeddruk & cholesterol
3) Vetten in bloed (->hartziekten)

4) Suikerziekte (type II diabetes)

Overeenkomsten eetsto (bij alle 3)

1) Neg lichaamsbeeld

2) Slankheidswens & lijngedrag
3) Veel bezig met eten, gewicht, uiterlijk
-gelijkenissen: zie 104

Levensprevalentie eetstoornissen

1) AN: V 4% (enkel amenorroe: 1-2%)
2) BN: V 1,1% - M 0,2%

 ->mr vaker hogere cijfers gerapporteerd dan schatting (BN meer voorkomend dan AN)

3) BED: weinig gekend, schatting 2,5% (wss meest voorkomend)

 ->opm: evenveel bij M als V + oudere leeftijd (25j-…)
 <->BN & AN: vooral erg jonge V

Orthorexia nervosa (ON)

=overdreven gepreoccupeerd zijn met heel gezond eten

Onevenwichtig dieet >louter eten “pure” voedingswaren

 ->vermijden voedingsstoffen die ze ongezond vinden (want hierin vetten, bewaarmiddelen of andere additieven)

 ->AN Pt: focus gezond eten, mr eten manifest te weinig

 <->ON: hoeveelheden eten in principe nog normaal

Behandeling

Doel behandeling eetsto:
1. Normaliseren eetpatroon & lichaamsgewicht
2. Vermijden compensatoir G

Therapie
1. Aanpakken cognitieve distorsies, lage zelfbeeld & gestoorde lichaamsbeleving
2. Groot belang betrekken systeem (vaak ouders)

3. Dieetadvies kan helpen

4. Medicijnen: ondergeschikte rol

 ->uitzondering: aanwezigheid comorbide sto (bv depr)