H7: Spatiale cognitie

Wat is de definitie van 'spatiale verwerking'?

Begrijpen van ruimtelijke organisatie van de wereld rondom ons en onze positie daarin.

Welke stroom is heel belangrijk voor de visuele RUIMTELIJKE verwerking:

dorsale of ventrale?

dorsale stroom

Welk hersengebied wordt het 'bewegingsverwerkingsgebied' genoemd?

MT

Uit welke 2 hersendelen krijgt de Posterieur Pariëtale Cortex input?

- visuele cortex

- somatosensorische cortex

Naar welke 3 hersendelen heeft de Posterieur pariëtale cortex connecties?

- prefrontale cortex

- premotorische cortex

- mediaal temporale lob; hippocampus

Welk hersendeel is een belangrijke mediator voor het spatiaal werkgeheugen?

prefrontale cortex

Welk hersendeel is belangrijk bij visuomotorische actiecontrole?

premotorische cortex

Wat zijn 5 mogelijke kenmerken van de cellen in de

Posterieur Pariëtale Cortex?

- grote receptieve velden

- directionele selectiviteit

- optimale gevoeligheid voor snelheid van beweging

- responsief voor locatie tov oog, hoofd, lichaam etc, alsook combinatie

- coderen selectief voor eindpunt van armbeweging

Welke 2 negatieve kenmerken kunnen neuronen hebben?

- niet (of minder) gevoelig voor vorm of kleur

(minder geschikt voor objectherkenning)

- geen speciale sensitiviteit voor foveale informatie

(minder geschikt om details te zien)

Wat zegt het over de plaats van de neuronen als ze negatieve kenmerken hebben?

De neuronen bevinden zich in de ventrale stroom

(niet in de parietale cortex)

Voor welke soort bewegingen zijn neuronen gevoeliger:

verticale- of horizontale bewegingen?

horizontale bewegingen

Welke 3 ruimtelijke dimensies kunnen worden gecodeerd?

- boven/onder = verticale dimensie

- links/rechts = horizontale dimensie

- diepte = dichtbij-/veraf dimensie

Welke ruimtelijke dimensie kan het makkelijkste worden gecodeerd?

boven/onder = verticale dimensie

Vanuit welke stroom gebeurt spiegelschrift

(aka tegenwerking bij de horizontale dimensie)?

ventrale stroom

Welke stroom houdt rekening met oriëntatie?

dorsale stroom

Welke 2 tests kunnen worden gebruikt om het coderen van de horizontale dimensie te testen bij mensen?

- Beertjes test (richting)

- Rey-Osterrieth complexe figuur

Wat zijn random-dot stereogrammen?

Afbeeldingen bestaande uit willekeurige stippen die, als je ze met beide ogen op de juiste manier bekijkt (stereoscopisch), een verborgen driedimensionaal beeld onthullen. Ze tonen hoe het brein diepte kan waarnemen zonder duidelijke contouren.

Wat is de bewegingsparallax?

Het dieptegevoel dat ontstaat als dingen dichterbij sneller lijken te bewegen dan dingen verder weg, terwijl jij beweegt.

Welk hersengebied staat specifiek in voor diepteverwerking?

Geen specifiek hersengebied staat in voor diepteverwerking

Welke 3 diepte-cues kunnen worden gebruikt om de diepte te reconstrueren?

- retinale/binoculaire dispariteit

- random-dot stereogrammen

- bewegingsparallax

Welke 2 spatiale referentiekaders bestaan er?

- egocentrische referentiekaders

- allocentrische referentiekaders

Wat is het egocentrische referentiekader?

Het referentiekader t.o.v. de kijker

vb. "Links van mij", "voor mij"

Wat is het allocentrische referentiekader?

Het referentiekader van objecten t.o.v. elkaar

vb “De boom staat ten westen van het huis”.

Tussen welke 3 ruimtelijke representaties bestaan er dubbele dissociaties?

- persoonlijke ruimte

- peripersoonlijke ruimte (70cm)

- extrapersoonlijke ruimte (170cm)

Hoeveel cm is de straal van de peripersoonlijke ruimte?

70 cm

Hoeveel cm is de straal van de extrapersoonlijke ruimte?

170 cm

Welke 2 soorten spatiale referentiekaders bestaan er?

- categorische spatiale relaties

- metrische spatiale relaties

In welke hemisfeer worden categorische spatiale relaties verwerkt?

Lhem

In welke hemisfeer worden metrische spatiale relaties verwerkt?

Rhem

Wat is de optic flow?

gpt:

Het bewegingspatroon van beelden op je netvlies als jij beweegt; het helpt bij oriëntatie en afstand inschatten.

vb. als je fietst, lijkt de weg onder je snel naar achter te bewegen en de horizon langzaam

Welk hersengebied is richting- en snelheidsgevoelig?

MT/V5

Welk hersengebied is gevoelig voor complexe bewegingen?

MST: Mediale Superieure Temporale gebied

Wat is corrolary discharge?

De motorgebieden zenden een kopie van het motorplan naar de visuele gebieden.

(zo schrik je niet van je eigen bewegingen)

Welke hemisfeer staat in voor het maken van mentale rotaties?

Rhem

Wat is constructionele apraxie?

Een stoornis waarbij iemand moeite heeft met het in elkaar zetten of tekenen van objecten, ondanks dat ze motorisch in staat zijn om te bewegen. Het komt vaak voor bij een letsel aan de Rhem waarbij er schade is aan de pariëtale kwab.

bv. als je problemen hebt met het tekenen van de

Rey-Osterrieth complexe figuur

Waar heeft een patiënt schade als die de Rey-Osterrieth complexe figuur niet (goed) kan natekenen?

Rhem; pariëtale kwab

Waar heeft een patiënt schade als die Constructionele Apraxie heeft?

Rhem; pariëtale kwab

Wat is Optische Ataxie?

Onvermogen om objecten aan te raken of visuomotorische handeling te doen, door schade aan de dorsale stroom.

vb. een brief in de brievenbus steken

Waar heeft men schade bij optische ataxie?

dorsale stroom

Welk neuraal subgebied staat in voor het reiken naar objecten?

PRR: Parietal Reach Region

Welk neuraal subgebied staat in voor het grijpen naar objecten?

AIP: Anterior Intraparietal Area

Welk neuraal subgebied staat in voor oogbewegingen/saccades?

LIP: Lateral Intraparietal Area

Wanneer begint en eindigt de activiteit in de Parietal Reach Region (PRR)?

De cellen beginnen bij de planning van een actie en stoppen bij de initiatie van de actie.

Wat zijn bimodale neuronen?

Zenuwcellen die reageren op twee verschillende soorten prikkels, bijvoorbeeld zowel visuele als tactiele prikkels.

Ze helpen bij de integratie van informatie uit verschillende zintuigen.

Welke 2 soorten routes bestaan er bij spatiale navigatie?

- route-gebaseerd

- map-gebaseerd

Wat is een route-gebaseerde route?

Manier van navigeren waarbij je specifieke, vooraf bekende paden of routes volgt om van de ene plaats naar de andere te komen, vaak gebaseerd op herkenning van visuele of geografische cues. Het is een manier van oriëntatie die meer gericht is op volgorde van beweging dan op een abstracte ruimtelijke kaart.

Het is egocentrisch, omdat je de route volgt vanuit je eigen positie en ervaring, zoals "rechts om de hoek" of "rechtdoor naar het park." Je denkt dus vanuit je eigen perspectief.

Het is rigide.

Wat is een map-gebaseerde route?

Manier van navigeren waarbij je gebruik maakt van een mentale of fysieke kaart van een gebied, waarbij je je route plant en volgt zonder je strikt aan specifieke visuele cues of je eigen positie te baseren.

Dit type navigatie is meer allocentrisch, omdat je je route ziet vanuit een externe, objectieve perspectief.

Het is veel flexibeler.

Wat is egocentrische disoriëntatie?

Een toestand waarin iemand moeite heeft om zich te oriënteren in de ruimte ten opzichte van zichzelf.

Men heeft problemen met zowel de route-als de map-gebaseerde navigatie door schade aan de pariëtale cortex.

Waar heb je schade als je egocentrische disoriëntatie hebt?

posterieur pariëtale cortex

Wat is landmark agnosia?

Een aandoening waar je moeilijkheden hebt met het herkennen van omgevingselementen die als landmark of herkenningspunt dienen, door schade aan de parahippocampal place area.

Waar heb je schade als je landmark agnosia hebt?

parahippocampal place area (PPA)

Wat is anterogade disoriëntatie?

Een toestand waarin iemand moeite heeft met het onthouden of oriënteren in nieuwe informatie of locaties die zich na het begin van de desoriëntatie hebben voorgedaan. Oude spatiale representaties blijven intact.

Er is schade aan de parahippocampal place area.

Waar heb je schade als je anterogade disoriëntatie hebt?

parahippocampal place area (PPA)

Wat is heading disoriëntatie?

Het onvermogen om de richting waarin je kijkt of beweegt correct te identificeren, zoals niet weten welke kant je op gaat.

Dit kan ontstaan door schade aan de retrospleniale cortex.

Waar heb je schade bij heading disoriëntatie?

retrospleniale cortex (RSC)

Welk hersengebied is het geheugen voor landmarks?

Parahippocampale place area (PPA)

Welke 3 belangrijke hersengebieden spelen mee in spatiale navigatie?

- PPA: parahippocampal place area

- RSC: retrospleniale cortex

- MTL: hippocampus

Welk hersengebied is verantwoordelijk voor een representatie van de positie van de persoon in een gekende omgeving?

Retrospleniale cortex (RSC)

Welke 2 belangrijke types neuronen heeft de hippocampus?

- placecellen

- gridcellen

Wat is een place-cell?

Type neuron in de hippocampus dat actief wordt wanneer je je op een specifieke locatie in je omgeving bevindt.

Deze cellen helpen bij het coderen van ruimtelijke informatie en het navigeren in de ruimte. Ze spelen een cruciale rol in het geheugen van locaties.

Wat is een grid-cel?

Type neuron in de hippocampus dat actief wordt wanneer je je op specifieke, regelmatig geplaatste punten in je omgeving bevindt.

Deze cellen helpen bij het creëren van een interne "coördinatenkaart" die je hersenen gebruiken om je positie in de ruimte nauwkeurig te bepalen en te navigeren.

Welk hersendeel zorgt voor de representatie van de mentale map?

Hippocampus

Welk hersendeel is bij taxichauffeurs vaak groter in vgl leeftijd-en opleidinggematchte personen?

Hippocampus