Fysiologie van de orgaanstelsels: Cardiovasculair stelsel + Hematologie

Homeostase

= Vermogen om een stabiel intern milieu te handhaven ondanks veranderingen in de externe omgeving

Nociceptie

Detectie van schadelijke of potentiaal schadelijke stimuli

Wat is gerefereerde pijn?

Pijn afkomstig van een inwendig orgaan op andere locatie waargenomen

Wat zijn varicositeiten?

Multipele presynaptische verdikkingen

Geef de verschillende functies van Bloed. (6)

1) Transport

2) Nutritief

3) Excretoir

4) Homeostase

5) Regulatoir

6) Immunologisch

Wat is plasma?

Extracellulair vocht dat volgende componenten bevat:

- Elektrolyten

- Lipiden, proteïnen, hormonen en stollingsfactoren

- Gassen (beperkt)

Wat wordt er bedoeld met 'buffy coat'?

WBC en thrombocyten

Wat is de Hematocrietwaarde?

= verhouding van totaal #RBC/volume

Wat is sedimentatie (bloed)?

Proces waarbij RBC bezinken oiv de zwaartekracht

Wat is een Newtoniaanse vloeistof?

een vloeistof waarvan de viscositeit (stroperigheid) constant blijft bij verschillende snelheden van vervorming (shear rate).

Shear stress

Kracht nodig om 1 lamina sneller te bewegen dan zijn buurman

Shear rate

Snelheidsgradiënt tussen laminae

Wat is het gevolg van een hoge hematocrietwaarde mbt viscositeit?

De viscositeit zal verhogen

Welke molecule zorgt voor het in stand houden van RBC?

Glutathion

Wat zijn de afgeleide parameters (Hematologie)

MCV = mean cell volume = hematocriet/#RBC (µ³)

MCH = mean corpuscular Hb = Hemoglobine/#RBC [pg]

MCHC = mean corpuscular Hb concentration = Hemoglobine/Hematocriet [g/dl]

Wanneer spreken we van Microcytose en Macrocytose?

- Bij MCV

- Microcytose < 79 µ³

- Macrocytose > 96 µ³

- normale waarden tussen 80-100 µ³

Wat zijn de bioconstanten?

Hct, Hb, MCHC

Wat is de ziekte van Addison?

- Bijnierinsufficiëntie

- Leidt tot bloedarmoede

Wat is polycythemia?

Overproductie van RBC

Hoeveel ml O2 kan 1L bloed ongeveer bevatten?

200 mL

Wat heeft de oxidatie van Hemoglobine als gevolg?

Vorming van methemoglobine, waarbij ijzerion Fe++ w geoxideerd tot de ferri-vorm (Fe+++), deze kan geen O2 binden

Door wat kan Fe+++ worden omgezet naar Fe++?

1) Duodenaal cytochroom b

2) In cel door divalente metaal transporter (DMT) + bindt met mobielferrine

Aan wat bindt Fe in bloed?

Transferrine = verantwoordelijk voor transport van ijzer door lichaam

Onder welke vorm wordt Fe++ opgeslagen?

Ferritine (bestaande uit apoferritine en Fe++)

Wat is hemochromatose?

Abnormaal hoog niveau van ferritine

Haptocorrin?

Eiwit aanwezig in voedsel dat opname van B12 kan belemmeren

Wat is het gevolg van een tekort aan foliumzuur (VitB12 tekort)?

#RBC daalt, MCV stijgt

Waar worden RBC afgebroken en gerecycleerd?

In MF in het RES (=reticulo-endotheliaal systeem) -> lever, milt, long

Wat is hemostase? Geef de verschillende fase

Proces waarbij het lichaam ongewenst bloedverlies stopt dmv bloedstolling

1) Vasoconstrictie

2) Plaatjes-aggregatie

3) Bloedstolling

Geef de functies van Trombine

1) Proteolyse fibrinogeen tot fibrine monomeren

2) Paracrien effect op endotheel

3) Activatie plaatjes

Wat is erytropoëse en hoe wordt die gereguleerd?

→ Aanmaak van RBC in beenmerg

- Gestimuleerd door EPO (nier), androgenen, thyroxine, corticoïden

- Hypoxie = prikkel voor EPO-productie

- Negatieve feedback bij hoge O₂

Wat is het verschil tussen serum en plasma?

Plasma: bevat stollingsfactoren

Serum: plasma zonder stollingsfactoren

Hoe werkt de zuurstofsaturatiecurve van Hb?

- Sigmoïdaal door cooperatieve binding

- Affiniteit ↑ bij hoge pH, lage T

- Affiniteit ↓ bij ↑ 2,3-DPG, CO₂, acidose

Wat gebeurt er bij CO-intoxicatie?

→ CO bindt met Hb met 150x hogere affiniteit dan O₂ → vorming carboxyhemoglobine → minder O₂ beschikbaar voor weefsels

Waarom kan een tekort aan vitamine B12 leiden tot macrocytaire anemie?

→ B12 is nodig voor DNA-synthese in RBC → minder celdelingen → grotere cellen (MCV↑), maar normochroom

Een patiënt met maagatrofie ontwikkelt macrocytaire anemie. Wat is de oorzaak?

→ Geen intrinsic factor → geen B12-absorptie

Beschrijf het volledige traject van ijzer van opname tot opslag en hergebruik.

1) Opname in duodenum: Fe³⁺ → gereduceerd tot Fe²⁺ → opname via DMT1

2) In enterocyt: tijdelijke opslag als ferritine of export via ferroportine

3) In bloed: Fe²⁺ geoxideerd tot Fe³⁺ → gebonden aan transferrine

4) Lever, macrofagen, beenmerg: opslag als ferritine of hemosiderine

5) Bij afbraak van RBC: macrofagen recyclen ijzer uit heem → terug naar transferrine

Wat is fibrinolyse?

Antistolling door oplossen van fibrine polymeren (Plasminogeen wordt omgevormd tot plasmine dat fibrine afbreekt)

Wat is de trigger van de intrinsieke en extrinsieke pathway?

IP: Geactiveerde bloedplaatjes (negatief geladen opp)

EP: Beschadigd celmembraan vooral thv weefselmembraan

Wat is hemofilie?

Erfelijke tekorten aan stollingsfactoren

Welke arterie transporteert zuurstofarm bloed?

Pulmonaire arterie

Welke 2 pompsystemen bestaan er?

Pulmonale circulatie en systemische circulatie

Hoewel debiet hetzelfde is voor beide circulaties is de druk verschillend. Leg uit.

Druk in systemische circulatie is 5x hoger dan in pulmonaire circulatie omdat de weerstand in pulmonaire circulatie veel lager is

Wat is het verschil tussen actieve en passieve fasen?

Actieve fase = systole = ejectie van bloed in aorta

Passieve fase = diastole = vulling van ventrikel

Wat is de pacemaker van het hart?

De SA-knoop

Wat is het Venturi-effect

Wanneer aortaklep opent en bloed stroomt zullen de kleppen niet volledig tegen wand van aorta plakken, 'ze flutteren doorheen de flow van het bloed'

Waar zit de SAN?

In wand van rechteratrium

Aan welk tempo stuurt SAN AP's af?

60-100/min (in rust)

Wat is het gevolg van de 0,1s delay bij het arriveren in de AV-knoop?

Hierdoor gaan de atria en ventrikels niet tegelijkertijd samentrekken

Geef het verloop van een prikkel, gegenereerd door SAN

SAN -> RA/LA -> AVN (0,1s delay) -> His-Purkinje systeem -> LV/RV

Wat zijn de 4 belangrijke tijd-en spanningsafhankelijke membraanstromen die aan de basis liggen van de cardiale AP?

1) Na+ stroom = belangrijkste -> depolarisatie

2) Ca+ stroom = Depolarisatie in SA en AV

3) K+ stroom = repolarisatiefase

4) Pacemaker current = funny current

EKG, Leg golven uit.

- Elektrocardiogram

- P-golf: Depolarisatie van atria

- QRS-complex: activatie van ventrikel

- Horizontale lijn: depolarisatie van ventrikels

- T-golf: repolarisatie van ventrikels

Wat kan je niet waarnemen op een EKG ivm de atria?

De repolarisatie van de atria

Waarom is het SV substantieel lager dan EDV?

Omdat ventrikel zich nooit volledig leegmaakt

Wat is de atriale kick?

Na P-golf voordat mitralisklep sluit, zal LA nog snel 10 mL pompen op het moment dat atria contraheren

Bespreek kort de ejectiefasen van LV wanneer de aortaklep opent.

1) Snelle systolische ejectie = LVP > AoP

2) Trage systolische ejectie = LVP < AoP

-> GEEN terugflow, door wetten van inertie

Welke 2 geluiden kan men horen met een stethoscoop als men naar het hart luistert?

S1= Dichtklappen van mitralis en tricuspis klep

S2 = Dichtklappen van aorta en pulmonaire klep

Stenose

Klep kan niet meer soepel bewegen & dus niet meer goed opengaan

Insufficiëntie geruis

Geruis door klep die normaal open of dicht moet zijn

Formules CO

- Cardiac Output

- L/min

- SV (L/beat) * HR (beat/min)

Inotrope factoren

Factoren die inwerken op SV

Chronotrope factoren

Factoren die inwerken op HR

Formule SV

- Slagvolume

- L/beat

- Eind diastolisch V (L/beat) - Eind systolisch V (L/beat)

Geef de wet van Frank-Starling

De mechanische energie die wordt vrijgesteld bij de overgang van de rusttoestand naar de actieve toestand is een functie van de lengte van de hartspiervezels

Wat kunnen we zeggen over het verband van de vezels en EDV?

Initiële lengte van de vezels is proportioneel met het EDV -> bepaald hoeveelheid arbeid die verricht w tijdens de hartcyclus

Wat is de 'preload'?

Stretch geleverd door bloed tegen wand van de ventrikels

Wat is de 'afterload'?

Weerstand dat bloed ondervindt bij het verlaten van het ventrikel

Welke factoren beïnvloeden de diastolysche vulling?

1) Relaxatie (compliance van myocard en pericard)

2) Veneuze vullingsdruk

Wat is 'residual pressure'?

Wanneer bloed doorheen capillairen vloeit, zal druk aan uiteinde van capillairbed groter zijn dan in de V. Cava en RA

Leg de toevoeging van respiratie op de veneuze return uit (beïnvloeden van diastolische vulling)

Bij ademhaling wordt er een negatieve druk uitgeoefend op de thorax. Dit creëert een extra aanzuigend effect op bloed terug naar RA te krijgen.

Geef de factoren die systolische ejectie beïnvloeden.

1) Intrinsieke contractiliteit van de ventrikel

2) Arteriële druk (hoe hoger afterload, hoe minder bloed dat uitgepompt kan worden)

Wat is arteriële hypertensie?

Permanente toename afterload

Geef de factoren die de CO (hartritme) bepalen.

1) Pacemaker stroom

2) Daling van PS stimulatie (dominant in rust)

3) Snelle regulatie van effect van ACh

4) Stijging van OS stimulatie

HCN kanalen

- Hyperpolarisation & cyclic nucleotide gated kanalen

- Voltage afh ionenkanaal in SA knoop

Voor wat zorgt een uitwaartse K+ stroom?

Repolarisatie

Wat is het gevolg van een daling van de parasympatische stimulatie ivm Hartritme?

Tragere diastolische depolarisatie + verlaging van AP frequentie -> Verlaging hartritme

Geef 3 oorzaken van een tragere depolarisatie (als gevolg van PS).

1) ACh verlaagt funny current in SAN -> steilheid van depolarisatie neemt af

2) ACh open bepaalde ionkanalen waardoor de K+ conductantie stijgt -> max diastolische potentiaal van de SAN wordt meer negatief -> start van meer negatieve VM zorgt ervoor dat er meer tijd nodig is om threshold te bereiken

3) ACh reduceert Ica^2+ in SAN cellen -> Threshold w meer positief, meer tijd nodig om te depolariseren tot threshold

Wat is het gevolg van een stijging van orthosympathische stimulatie ivm HR?

HR neemt toe

Welke soort bloedvaten worden ook wel precapillaire sfincters genoemd?

Arteriolen

Wat is het Windkessel effect?

- Aorta ook wel Windkessel vat genoemd

- Fluctuaties w uitgevlakt waardoor we een egale 'flow' krijgen

- Nadeel = als pomp sluit, dan stopt flow

- Resultaat = dicrotic notch

Wat voor soort flow hebben we in de aorta?

Pulsatieve flow (oscillerend)

Rn < 2000

Lamellair

Rn > 3000

Turbulent

Verband tussen radius van bv en viscositeit.

Viscositeit is afhv radius van een vat. Naarmate radius verminderd zal viscositeit ook verminderen

Wat is Plasma skimming?

- RBC zitten grotendeels in midden van bv + plasma meer aan periferie

- Voor en na een aftakking is er een verdikking van de wand waardoor hetgeen dat in de aftakking stroomt ong dezelfde samenstelling heeft als het bloed dat initieel aankwam

Wat is nutrionele flow?

Flow doorheen de capillairen waarbij er uitwisseling kan plaatsvinden

EDRF, Wat is dit?

Endothelial derived relaxation factor = NO (zal zorgen voor vasodilatatie)

Wat beschrijft de 'Wet van Fick'?

De diffusie van stoffen doorheen een membraan

Wat is flux?

# opgeloste stof doorheen een bepaald oppervlakte van een capillair per tijdseenheid

Wat is de cilinder van Krogh?

Centraal een capillair met daarrond cilinder waarin diffusie gebeurt

Transport van vocht overheen de capillaire wand gebeurt obv 2 krachten, dewelke?

1) Hydrostatische druk (filtratie)

2) Colloïd osmotische druk (absorptie)

Wat is de druk van een arteriole en venule in een normale situatie?

Arteriolen = 35 mmHg

Venulen = 15 mmHg

Wat is het lokale starling evenwicht?

Beschrijft het balanspunt tussen filtratie en reabsorptie van vloeistof thv een capillair bed, bepaald door de som van hydrostatische en colloïd osmotische drukken aan beide zijden van de capillaire wand.

Leg lokale starling evenwicht uit bij een bloeding.

- Daling van druk in arterie

- Bloed wordt verdund, Hematocriet zal dalen en concentratie albumines/globulines zal dalen

- Osmotische druk zal dalen totdat er terug een evenwicht wordt bereikt

Leg lokale starling evenwicht uit bij hartfalen.

- Toename druk in venen, doordat CO afneemt

- Vocht wordt opgestapeld in weefsels

Leg lokale starling evenwicht uit bij leverinsufficiëntie.

- Minder plasmaproteïnen aangemaakt, waardoor oncotische druk daalt

Formule Bloeddruk

- BD = CO * R

CO = Cardiac output

R = systemische weertand

Wat zijn de detectors voor de bloeddruk?

Baroreceptoren

Leg de Baroreflex uit voor een stijging en daling van BD.

1) Stijging BD -> stijging frequentie AP baroreceptoren -> stimulatie PS -> HR daling

2) Daling BD -> daling frequentie AP baroreceptoren -> stimulatie OS -> HR stijging

Waar liggen de baroreceptoren?

In aortaboog en thv sinus caroticus