contamporaire filosofie college 6 sociale rechtvaardiheid (swift)

3 opvattingen van sociale rechtvaardigheid

1. justice as desert

2. justice as entitlement

3. justice as fairness

wat is sociale rechtvaardigheid

the basic concept of justice is that it is about giving people what is due to them, and not giving them what is not due to them

justice as desert

• geen politiek filosofise positie, maar wijdverbrijd in de samenleving

• implicitiete morele onderbouwing van veel bestaande ongelijkheid: talent en inspanning rechtvaardigen verdienste

• onderscheing verdienste en marktwaarde

• moeilijk te onderscheiden van libertarisme

justice as entitlement

• Nozick

• sociale rechtvaardigheid die individuele vrijheid radicaal voorspelt

• negatieve vrijheidsopvatting; je bent vrij als niemand inbreuk maakt op jouw (absolute) eigensdomsrechten, beginnend bij je eigendom over lijf en leden

• een samenleving waarin (legitieme) eigendomsrechten grespecteerd worden is een rechtvaardige samenleving, ongeacht welke verdeling van welvaart dan ook

• de enige rechtsvaardigheidsprincipes die er in die samenleving toe doen zijn;

1. justice in initial acquisition

2. justice in voluntary transfer

3. justice in rectification

justice as fairness

• Rawls

• zeer invloedrijk

• expliciet toegesneden op westerse liberale democratien met een vrijemarkt economie, waarin individuele vrijheid en gelijkheid centrale en gedeelde waarden zijn

• wil antwoord geven op de vraag; op basis van welke rechtvaardiheidsprincipes moeten de instituties in dergerlijke staten ingericht zijn, willen deze rechtvaardig zijn

• gebruikt hiertoe een gedachte experiment;

gedachte experiment justice as fairness

• welke rechtvaardigeheids principes zouden (bewust) vrije en gelijke individuen kiezen voor een samenleving als de onze, als zij niet wisten wie zij in de smenleving zouden zijn

• plaatsen in original posion

• achter veil of ignorance

• wat je weet: graatschaleige complexe samenleving, hie amrkten werken, bepalen van levensbeschouwelijke visie is

• basisvrijheden nodig (gelijke kansen, inkomen en vermogen, zelfrespect)

• instituties rechtvaardigen

• wat je niet weet: wat je talenten zijn, je natural goods, maatschappelijke positie

uitkomst gedache experiment justisce as fairness

first priciple of justice (equal liberty)

• each person is to have equal rights to the most extensive basic liberty compatible with a similar liberty for others

second principle of justice (fair equality of opportunity and the difference priciple)

• social and economic inequalities are to be arranged so that they are both

a) to the greatest benefit of the least advantageds, consistent with the just savings principle

b) attatched to offices and positions open to all under conditions of fair equality of opportunity