Key Concepts in History and Social Sciences

Vocabulary flashcards covering key concepts in History and Social Sciences.

Holism

Je bestudeert een geheel als één systeem — je kunt het niet begrijpen door alleen de losse onderdelen te bekijken.

Reductionism

Je begrijpt een complex geheel door het op te splitsen in kleinere, eenvoudigere onderdelen.

Induction

Van veel losse waarnemingen naar een algemene conclusie, zoals bij het observeren van 1000 witte zwanen en concluderen dat alle zwanen wit zijn.

Deduction

Van een algemene regel naar een specifieke conclusie, bijvoorbeeld dat Socrates sterfelijk is omdat alle mensen sterfelijk zijn.

Qualitative research

Onderzoek gericht op betekenis, context en interpretatie, zoals bij interviews of verhalen.

Quantitative research

Onderzoek gericht op cijfers, statistieken en meetbare patronen.

Narration

Een gebeurtenis verklaren door de precieze volgorde en context te beschrijven.

Explanation

Een verschijnsel verklaren door het onder een algemene wet of oorzaak te scharen.

Contingency

Dingen hadden ook anders kunnen lopen; de uitkomst is afhankelijk van toevallige omstandigheden.

Social laws

Universele, tijdloze patronen die menselijk gedrag overal zouden sturen.

Path-dependency

Wat er in het verleden is gebeurd bepaalt welke keuzes in de toekomst nog mogelijk zijn.

Evolutionism/teleology

De gedachte dat geschiedenis een vaste richting of eindbestemming heeft.

Longue durée

De zeer lange termijn; structuren zoals geografie en cultuur die samenlevingen bepalen.

Short-termism

De neiging om alleen naar korte-termijn gebeurtenissen te kijken en diepere structuren te missen.

Big history

Geschiedenis op de grootst mogelijke schaal, van de oerknal tot nu.

Modernity/postmodernity

Moderniteit is het tijdperk van rede en wetenschap, postmoderniteit is twijfel aan universele waarheden.

Modernization theory

De aanname dat alle samenlevingen hetzelfde ontwikkelingspad volgen naar een westers model.

Discourse

De manier waarop taal en verhalen bepalen wat mensen als normaal beschouwen in een bepaalde context.

Rationality and Progress

De Verlichtingsgedachte dat de mens door rede en wetenschap steeds beter kan begrijpen.

Marxism

Marx’ theorie die stelt dat de geschiedenis wordt gedreven door klassenstrijd.

Estranged Labor

Het idee dat arbeiders vervreemd raken van hun werk omdat ze geen eigendom hebben.

Historical Materialism

De idee dat materiële omstandigheden de basis vormen van politieke en culturele structuren.

Technofeudalism

Varoufakis’ begrip voor het huidige systeem waar techbedrijven dominante macht hebben.

Cloud capital

De digitale infrastructuur van techbedrijven waarmee zij macht en winst genereren.

Dominion over Nature

De gedachte dat de mens de natuur mag beheersen, vaak gekoppeld aan religie en kapitalisme.

Ecofeminism

De theorie die de onderdrukking van vrouwen en de uitbuiting van de natuur als verwant beschouwt.

Abolition feminism

Feminisme dat onderdrukkende structuren zoals gevangenissen volledig wil afschaffen.

Epistemology

De vraag hoe we kennis verwerven en wat we kunnen weten.

Genealogy

Foucaults methode om te onderzoeken hoe ideeën historisch zijn ontstaan, als product van machtsrelaties.

Normative Gaze

De blik waarmee een dominante groep bepaalt wat normaal is en anderen beoordeelt.

Essentialization

Het reduceren van een groep mensen tot één onveranderlijke eigenschap.

Orientalism

De westerse neiging om 'het Oosten' te construeren als exotisch en inferieur.

Subaltern

Spivaks term voor mensen die zo gemarginaliseerd zijn dat ze geen stem hebben.

Worldsense vs. Worldview

Worldview is een rationeel kader, Worldsense is een meer lichamelijk begrip van de wereld.

Confucianism

Chinese filosofie die harmonie en respect voor hiërarchie en familierelaties centraal stelt.