Mga Natatanging Diskurso sa Wika at Panitikan

Ang mga flashcard na ito ay sumasaklaw sa mga konsepto ng Retorika, mga bahagi ng talumpati, iba't ibang uri ng tayutay, mga idyoma, wastong gamit ng salita, kayarian ng pangungusap, at mga uri ng maling pangangatuwiran.

Retorika

Mula sa salitang Griyego na rhetor na nangangahulugang guro, maestro, o mahusay na mananalumpati; ito ay ang agham at sining ng pagpapahayag sa tulong ng wasto at makabuluhang paggamit ng wika.

Inventio

Kanon ng retorika na tumutukoy sa pagbuo ng ideya at paghahanap ng argumento o nilalaman.

Dispositio

Kanon ng retorika na tumutukoy sa pagsasaayos ng argumento o nilalaman upang maging maayos ang pagkakasunod-sunod ng mga ideya.

Elocutio

Kanon ng retorika na tumutukoy sa paggamit ng tamang estilo ng wika o pagsasalita upang maipahayag nang malinaw at maganda ang paksa.

Memoria

Kanon ng retorika na tumutukoy sa pag-alala o pagkabisa sa talumpati upang maipahayag ito nang may kumpiyansa at hindi lamang literal na binabasa.

Actio/Pronuntiato

Kanon ng retorika na tumutukoy sa aktuwal na paraan ng paglalahad at pagkilos habang nagtatalumpati para sa epektibong paghahatid ng mensahe.

Exordium

Bahagi ng klasikong pahayag na nagsisilbing simula upang ipakilala ang paksa at pukawin ang atensyon ng mga tagapakinig.

Narratio

Bahagi ng klasikong pahayag na naglalahad ng problema o konteksto sa pamamagitan ng aktuwal na paglalatag at pagpapaliwanag sa kaso.

Partitio/Divisio

Bahagi ng klasikong pahayag na tumutukoy sa paghahati o pagkakahanay ng mga tiyak na puntong ilalahad upang isulong ang paninindigan.

Confirmatio

Bahagi ng klasikong pahayag na nakatuon sa pagpapatibay ng panig gamit ang mga ebidensya, datos, o halimbawa.

Refutatio

Bahagi ng klasikong pahayag kung saan binabanggit ang mga argumento ng kalaban at ipinapakita kung bakit ang mga ito ay mali.

Peroratio

Ang wakas ng pahayag o talumpati kung saan inuulit ang pinakamahalagang punto at hinihikayat ang tagapakinig na kumilos.

Pagtutulad (Simile)

Paghahambing ng dalawang bagay, tao, o pangyayari gamit ang mga salitang tulad ng parang, kagaya, kapara, kawangis, at katulad.

Pagwawangis (Metaphor)

Isang tiyakang paghahambing na hindi gumagamit ng mga salitang parang, kagaya, kawangis, at katulad.

Pagmamalabis (Hyperbole)

Pahayag na lubhang nagpapalabis o nagpapakita ng sobra-sobrang kalagayan ng tao, bagay, o pangyayari.

Personipikasyon (Personification)

Pagbibigay-katauhan o pagsasalin ng talino o katangian ng tao sa mga bagay-bagay sa paligid.

Pagpapalit-tawag (Metonymy)

Pagpapalit ng katawagan ng mga bagay na magkakaugnay sa pamamagitan ng mga kaugnayan nito sa isa't isa sa halip na kahambingan.

Pagpapalit-saklaw (Synecdoche)

Pagpapahayag sa pamamagitan ng pagbanggit sa bahagi bilang pagtukoy sa buong kabuuan.

Pagsalungat (Oxymoron)

Paggamit ng dalawang salitang magkasalungat ang kahulugan sa loob ng isang pahayag.

Tanong Retorikal (Rhetorical Question)

Isang uri ng pahayag na nasa anyong patanong ngunit hindi naman naghihintay ng kasagutan.

Pagtawag (Apostrophe)

Pakikipag-usap sa isang karaniwang bagay o di-nadaramang kaisipan na tila ba ito ay isang buhay na tao.

Pagtanggi (Litotes)

Paggamit ng panangging 'hindi' upang magpahiwatig ng isang makabuluhang pagsang-ayon.

Pag-uyam (Irony)

Paggamit ng mga pananalitang nangungutya sa pamamagitan ng mga salitang tila kapuri-puri kung kukuning literal.

Paghihimig (Onomatopoeia)

Paggamit ng mga salitang ang tunog ay siya ring kahulugan nito.

Pag-uulit (Alliteration)

Pag-uulit ng mga tunog-katinig sa inisyal o panimulang bahagi ng mga salita.

Konsonans (Consonance)

Pag-uulit ng mga tunog-katinig sa pinal o huling bahagi ng mga salita.

Asonansya (Assonance)

Pag-uulit ng mga tunog-patinig sa alinmang bahagi ng salita.

Anapora (Anaphora)

Pag-uulit ng salita o parirala sa unang bahagi ng pahayag o ng isang taludtod.

Epipora (Epiphora)

Pag-uulit ng isang salita sa huling bahagi ng taludtod o pahayag.

Anadiplosis

Pag-uulit ng huling salita ng isang taludtod o sugnay sa mismong simula ng kasunod na taludtod o sugnay.

Idyoma

Matalinghagang pahayag na may nakatagong tunay na kahulugan sa likod ng mga salita at nangangailangan ng konotatibong pagpapakahulugan.

Habang

Wastong gamit ng salita para sa isang kalagayang walang tiyak na hangganan o may kahabaan.

Samantala

Wastong gamit ng salita para sa isang kalagayang pansamantala lamang.

Ibayad

Tumutukoy sa pagbibigay ng isang partikular na bagay bilang kabayaran.

Ipagbayad

Tumutukoy sa pagsasagawa ng pagbabayad para sa ibang tao.

Ikit

Ginagamit upang ipakita ang kilos na nagmumula sa labas patungo sa loob.

Ikot

Ginagamit upang ipakita ang kilos na nagmumula sa loob patungo sa labas.

Payak

Kayarian ng pangungusap na tumutukoy lamang sa iisang kaisipan o ideya.

Tambalan

Kayarian ng pangungusap na binubuo ng dalawang malayang sugnay.

Hugnayan

Kayarian ng pangungusap na binubuo ng isang sugnay na makapag-iisa at isang sugnay na hindi makapag-iisa.

Langkapan

Kayarian ng pangungusap na binubuo ng dalawa o higit pang sugnay na makapag-iisa at isa o higit pang sugnay na hindi makapag-iisa.

Eksistensyal

Uri ng pangungusap na walang paksa na nagpapahayag ng pagkamayroon gamit ang mga salitang 'may' o 'mayroon'.

Pahanga

Pangungusap na walang paksa na nagpapahayag ng matinding damdamin ng paghanga.

Sambitla

Mga iisahin o dadalawahing pantig na nagpapahayag ng matinding damdamin.

Penomenal

Pangungusap na walang paksa na tumutukoy sa mga kalagayan o pangyayaring pangkalikasan o pangkapaligiran.

Temporal

Pangungusap na walang paksa na nagsasaad ng kalagayan o panahon na panandalian lamang.

Pormulasyong Panlipunan

Mga nakagawiang pagbati o pagbibigay-galang sa lipunang Pilipino tulad ng 'Mano po' o 'Salamat po'.

Paglalarawan

Diskurso na nagpapakilala ng hugis, anyo, hubog, lagay, at kulay ng isang paksa sa tulong ng mga pandama.

Pagsasalaysay

Uri ng pagpapahayag na nagkukuwento ng mga pangyayari sa tamang pagkakasunod-sunod upang magbigay-aliw.

Paglalahad

Uri ng pagpapahayag na ang layunin ay magbigay ng malinaw, sapat, at walang pagkiling na pagpapaliwanag o kaalaman tungkol sa isang paksa.

Pangangatuwiran

Anyo ng pagpapahayag na naglalayong mahikayat o mapaniwala ang iba gamit ang matibay na dahilan at ebidensya.

Pangangatuwirang Pabuod

Uri ng pangangatuwiran na nagsisimula sa mga partikular na pangyayari patungo sa isang pangkalahatang kongklusyon.

Pangangatuwirang Pasaklaw

Uri ng pangangatuwiran na nagsisimula sa pangkalahatang kaisipan patungo sa mga partikular na halimbawa.

Proposisyon

Ang mungkahing paksang pagtatalunan sa isang debateng isasagawa.

Argumentum ad populum

Maling pangangatuwiran na naniniwalang tama ang isang bagay dahil lamang maraming tao ang naniniwala rito.

Argumentum ad misericordiam

Maling pangangatuwiran na nanghihikayat sa pamamagitan ng paghingi ng awa sa halip na magbigay ng ebidensya.

Argumentum ad baculum

Maling pangangatuwiran na gumagamit ng pananakot o banta upang mapaniwala ang iba.

Argumentum ad hominem

Maling pangangatuwiran kung saan inaatake ang pagkatao ng kausap sa halip na sagutin ang mismong isyu.

Argumentum ad ignorantiam

Maling pangangatuwiran na nagsasabing totoo ang isang bagay dahil wala pang ebidensyang nagpapatunay na ito ay mali.

Argumentum ad antiquitatem

Maling pangangatuwiran na naggigiit na tama ang isang ideya dahil lamang ito ay matagal na nilang ginagawa o nakasanayan.