hoofdstuk 2. neuropsychologie: de wetenschappelijke methoden

empirische cyclus

1. waarneming

— observatie en onderzoeksvraag

2. inductie

—- hyptohese formuleren

3. deductie

—- de verwachting wordt getoetst over specifieke onderzoekssituatie

4. toetsen

—- de data verzamelen door bv experimenteren, data uit literatuur verzamelen

5. evaluatie

—- resultaten worden geïntrepreteerd en worden conclusies getrokken

foutpositief

onterecht verwerpen van de nulhypothese

foutnegatief

onterecht accepteren van de nulhypothese

fundamentele vraagstelling

richt zich op het vergroten van kennis over de werking van cognitieve processen, de relatie tussen cognitieve processen en hersenstructuren en de samenhang tussen cognitieve structuren en onderliggende hersenaandoeningen

enkele dissociatie

1 functie is aangetast

dubbele dissociatie

2 funties/ 2 patiënten of letsel afzonderlijk aan tastbaar

toegepaste vraagstellingen

direct en concreet nut voor bv de klinische praktijk. Vergroten van kennis over een neurologisch of psychiatrisch ziektebeeld, het verbeteren van diagnostiek of behandeling.

beschrijvend/ observationeel

onderzoeksmethode. gaat over de observatie van populatie of 1 proefpersoon. worden geen variabelen gecontroleerd of gemanipuleerd.

correlationeel onderzoek

onderzoeksmethode. groepen met elkaar vergelijken zonder te manipuleren van variabelen of condities. kan geen causaal verband trekken

experimenteel onderzoek

onderzoeksmethode. onafhankelijke variabelen (bv training) gemanipuleerd. wel causaal verband trekken

quasi-experimenteel onderzoek

veldstudies → manipulaties in het dagelijks leven, experimenteel echt lab-studies

systematische review

van tevoren criteria opgesteld over welke onderzoeken worden meegenomen in de review en wordt al het onderzoek dat daaraan voldoet meegenomen

intention-to-treat

analyseren van de groepen zoals bij aanvang zijn ingedeeld

cross-over

type rct (krijgen alleen niet 1 maar meerdere interventies en wordt het effect van de interventies vergeleken binnen de proefpersonen)

Dit wordt gedaan aan de hand van AB/BA design (2 groepen, ene groep krijgt eerst A, daarna B, na wash-out krijg je de andere. De andere groep krijgt eerst B). ` De proefpersonen voeren hun eigen controles (daardoor heb je minder proefpersonen nodig).

multiple baseline

doen van meerdere voormetingen om vast te stellen wat de baseline is en/ of hoe eventueel herstel verloopt

longintudinaal

gedragingen over herhaalde metingen, in een korte of langere tijdsperiode onderzoeken. bv verloop van ziekte of effect van een behandeling

cross-sectioneel

Een momentopname van een populatie 

Voorbeeld: onderzoek bij 500 studenten 

Hoeveel uur slapen ze? 

Hoe gelukkig voelen ze zich? 

Je onderzoekt of er een verband is tussen slaap en geluk op dat moment 

 

gevalsstudies

single-case studie, of case-series (meerdere personen) grondig bestudeerd. prestaties worden vergeleken met een bestaande normgroep of een nieuwe controlegroep. het doel is niet om direct generealiseerbare feiten te achterhalen, maar om data te verzamelen over unieke mensen of groepen. die data kunnen betekenis geven aan bestaande data of leiden tot nieuwe hypothesen.

heterogeniteit

wetenschap gaat over het vinden van verbanden die generaliseerbaar zijn (verbanden die standhouden buiten de exacte omstandigheden van het onderzoek).

reproduceerbaarheid

of andere onderzoekers met dezelfde dataset tot dezelfde resultaten zouden komen

repliceerbaarheid

of de bevindingen van een onderzoek opnieuw gevonden zouden worden wanneer het onderzoek nogmaals wordt uitgevoerd met nieuw verzamelde data

valorisatie

het omzetten van kennis naar een product, dienst, of proces en implementatie (invoering van dat proces)