Câu 7: Tích lũy tư bản và quy luật chung của tích lũy tư bản

1. Tích lũy tư bản

2. Quy luật chung của TLTB

a. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản. Tư bản tồn tại dưới dạng vật chất và giá trị

b. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng

c. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản

• v

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

• Sự bần cùng hóa tuyệt đối giai cấp công nhân

• Sự bần cùng hóa tương đối giai cấp công nhân

• Tích lũy tư bản mang bản chất của tích lũy thông thường, với hoạt động được thực hiện trong sản xuất, kinh doanh của nhà tư bản. Đây là phần đầu tư ròng, bổ sung thêm vào khối lượng tư bản.

• Người ta còn gọi quá trình tích lũy tư bàn là hình thành tư bàn. Các hoạt động của nhà tư bản giúp tìm kiếm được giá trị thặng dư. Trong nhu cầu kinh doanh của mình, các giá trị này được sử dụng trong mục đích tìm kiếm những lợi ích mới. Giá trị mang vào tích lũy sau khi cân nhắc và sử dụng cho những nhu cầu tiêu dùng cần thiết.

• Công thức: Tích lũy tư bản = Giá trị thặng dư - Tiêu dùng cá nhân.

• Các tiêu dùng cá nhân được hiểu theo nghĩa rộng là tất cả các chi tiêu cho nhu cầu của nhà tư bản. Nó thực hiện như với ý nghĩa không tìm kiếm lợi nhuận hay thặng dư mới.

+ Trong khi phần tích lũy tư bản lại đóng góp với vai trò khác. Trong nhu cầu của nhà tư bản luôn muốn sản xuất hay kinh doanh để tìm kiếm lợi ích và thặng dư mới

+ Muốn tìm kiếm thặng dư, phải có những khoản vốn ban đầu với vai trò là chi phí.

=> Do đó, các tích lũy tư bản phản ánh kết quả của đầu tư, đóng góp thêm vào khối lượng tư bản.

1. Tích lũy tư bản

2. Quy luật chung của tích lũy tư bản

a. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản. Tu bản tồn tại dưới dạng vật chất và giá trị

b. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng.

c. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản

• v

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

• Sự bần cùng hóa tuyệt đối giai cấp công nhân

• Sự bần cùng hóa tương đối giai cấp công nhân

• Cấu tạo của tư bản gồm có cấu tạo kỹ thuật và cấu tạo giá trị.

• ĐN: Cấu tạo kỹ thuật của tư bản là tỷ lệ giữa khối lượng tư liệu sản xuất với số lượng lao động cần thiết để sử dụng các tư liệu sản xuất đó.

• BIỂU HIỆN: các hình thức của số lượng máy móc, nguyên liệu, năng lượng do một công nhân sử dụng trong một thời gian nào đó.

• Phản ánh: đặc điểm và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất xã hội.

• Cấu tạo giá trị của tư bản

• ĐN: là tỷ lệ theo đó tư bản phân thành tư bản bất biến (hay giá trị của tư liệu sản xuất) và tư bản khả biến (hay giá trị của sức lao động) cần thiết để tiến hành sản xuất.

• Cấu tạo kỹ thuật thay đổi sẽ làm cho cấu tạo giá trị thay đổi. C.Mác đã dùng phạm trù cấu tạo hữu cơ của tư bản để chỉ mối quan hệ đó: “Cấu tạo hữu cơ của tư bản là cấu tạo giá trị của tư bản, do cấu tạo kỹ thuật quyết định và phản ảnh sự thay đổi của cấu tạo kỹ thuật của tư bản.”

• Do tác động thường xuyên của tiến bộ khoa học và công nghệ, cấu tạo hữu cơ của tư bản cũng không ngừng biến đổi theo hướng ngày càng tăng lên.

• Điều đó biểu hiện ở chỗ:

+ bộ phận tư bản bất biến tăng nhanh hơn bộ phận tư bản khả biến.

+ tư bản bất biến tăng tuyệt đối và tăng tương đối, còn tư bản khả biến thì có thể tăng tuyệt đối, nhưng lại giảm xuống một cách tương đối.

1. Tích lũy tư bản

2. Quy luật chung của tích lũy tư bản

a. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản. Tu bản tồn tại dưới dạng vật chất và giá trị

b. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng.

c. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản

• v

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

• Sự bần cùng hóa tuyệt đối giai cấp công nhân

• Sự bần cùng hóa tương đối giai cấp công nhân

• Tích tụ tư bản là việc tăng quy mô tư bản cá biệt bằng tích luỹ của từng nhà tư bản riêng rẽ.

• Tích tụ tư bản, một mặt, là yêu cầu của việc mở rộng sản xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật; mặt khác, khối lượng giá trị thặng dư tăng thêm lại tạo khả năng hiện thực cho tích tụ tư bản mạnh hơn.

• Là sự tự lớn lên của tư bản cá biệt.

• Tập trung tư bản là sự hợp nhất một số tư bản nhỏ thành một tư bản cá biệt lớn. Đây là sự tập trung những tư bản đã hình thành, là sự thủ tiêu tính độc lập riêng biệt của chúng, là việc biến nhiều tư bản nhỏ thành một số ít tư bản lớn hơn.

• Tích tụ tư bản làm cho tư bàn cá biệt tăng lên, và tư bản xã hội cũng tăng theo. Còn tập trung tư bản chỉ làm cho tư bản cá biệt tăng quy mô còn tư bàn xã hội vẫn như cũ.

1. Tích lũy tư bản

2. Quy luật chung của tích lũy tư bản

a. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản. Tu bản tồn tại dưới dạng vật chất và giá trị

b. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng.

c. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

• Sự bần cùng hóa tuyệt đối giai cấp công nhân

• Sự bần cùng hóa tương đối giai cấp công nhân

• Cấu tạo hữu cơ của tư bản ngày càng tăng, làm cho cầu tương đối về sức lao động có xu hướng ngày càng giảm. Đó là nguyên nhân chủ yếu gây ra nạn “nhân khẩu thừa tương đối”

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

+ Nhân khẩu thừa lưu động: loại lao động bị xa thải ở xí nghiệp này nhưng lại tìm đc việc làm ở xí nghiệp khác. Nói chung, số này chỉ mất việc làm từng lúc

+ Nhân khẩu thừa tiềm tàng: nhân khẩu thừa trong nông nghiệp - những ng nghèo ở nông thôn, thiếu vc lm và cũng ko thể tìm đc việc làm trong công nghiệp, ph sống vất vưởng

+ Nhân khẩu thừa ngừng trệ: là những ng hầu như thg xuyên thất nghiệp, thỉnh thoảng mới tìm đc vc lm tạm thời với tiền công rẻ mạt, sống lang thang và là tầng lớp đáy của xh

1. Tích lũy tư bản

2. Quy luật chung của tích lũy tư bản

a. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản. Tu bản tồn tại dưới dạng vật chất và giá trị

b. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng.

c. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

• Sự bần cùng hóa tuyệt đối giai cấp công nhân

• Sự bần cùng hóa tương đối giai cấp công nhân

Nạn thất nghiệp đã dẫn giai cấp công nhân đến bần cùng hoá. Bần cùng hoá tồn tại dưới hai dạng:

• Bần cùng hoá tuyệt đối giai cấp công nhân:

+ Biểu hiện: mức sống giảm sút

+ Sự giảm sút này xảy ra không chỉ trong trường hợp tiêu dùng cá nhân tụt xuống một cách tuyệt đối, mà cả khi tiêu dùng cá nhân tăng lên, nhưng mức tăng đó chậm hơn mức tăng nhu cầu do chi phí lao động nhiều hơn.

+ Mức sống của công nhân tụt xuống không chỉ do tiền lương thực tế giảm, mà còn do sự giảm sút của toàn bộ những điều kiện có liên quan đến đời sống vật chất và tinh thần của họ như nạn thất nghiệp

1. Tích lũy tư bản

2. Quy luật chung của tích lũy tư bản

a. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tăng cấu tạo hữu cơ của tư bản. Tu bản tồn tại dưới dạng vật chất và giá trị

b. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng.

c. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản

• 3 hình thái nhân khẩu thừa

• Sự bần cùng hóa tuyệt đối giai cấp công nhân

• Sự bần cùng hóa tương đối giai cấp công nhân

+ Sự bần cùng hoá tương đối giai cấp công nhân

+ biểu hiện: tỷ lệ thu nhập của giai cấp công nhân trong thu nhập quốc dân ngày càng giảm, còn tỷ lệ thu nhập của giai cấp tư sản ngày càng tăng.

Ở nơi này, lúc này, bộ phận này sự bần cùng hoá biểu hiện ra một cách rõ rệt; trong khi đó, ở nơi khác, lúc khác, bộ phận khác, sự bần cùng hoá lại không rõ nét lắm. Chính cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đã “đặt giới hạn cho sự chiếm đoạt bạo ngược của tư bản".